Nikel

Nikel, kimyasal sembolü Ni olan, içme suyunda doğal jeolojik kaynaklardan, endüstriyel faaliyetlerden, metal alaşımlardan, paslanmaz çelik veya nikel kaplı malzemelerden, armatürlerden, musluklardan ve suyla temas eden metal bileşenlerden suya geçebilen inorganik bir elementtir. Nikel, içme suyunda çoğu zaman kaynak suyundan çok tesisat ve suyla temas eden metal malzemelerden sızma yoluyla önem kazanır. Gıdalar genel nüfus için nikel maruziyetinin başlıca kaynağı olsa da, nikel kaplı musluklar, krom-nikel alaşımlı parçalar, paslanmaz çelik bileşenler veya endüstriyel kirlenme bulunan sistemlerde içme suyu katkısı anlamlı hâle gelebilir. Nikel; üreme ve gelişimsel toksisite, böbrek etkileri, nikel duyarlılığı olan kişilerde ağız yoluyla alım sonrası egzama alevlenmeleri ve mevzuat sınırları nedeniyle içme suyunda izlenmesi gereken kritik inorganik kirleticilerden biridir.^[1][2]

Nikelin Su Kimyasındaki Yeri

Nikel çevrede çoğunlukla iki değerlikli Ni²⁺ formu ve bu iyonun karbonat, hidroksit, klorür, sülfat, bikarbonat, organik madde ve partikül yüzeyleriyle oluşturduğu türler hâlinde değerlendirilir. Doğal sularda nikelin çözünürlüğü pH, alkalinite, sertlik, çözünmüş organik madde, oksidasyon-indirgenme koşulları ve askıda katı madde miktarına bağlıdır. Asidik ve düşük alkaliniteli sular nikelin metal yüzeylerden çözünmesini ve akifer malzemelerinden mobilize olmasını kolaylaştırabilir.

Nikel analizinde toplam nikel, çözünmüş nikel ve partikül bağlı nikel ayrımı önemlidir. Mevzuat değerlendirmelerinde çoğunlukla toplam nikel kullanılır; ancak kaynak belirleme ve arıtma tasarımında çözünmüş nikelin ayrıca ölçülmesi gerekir.

İçme Suyunda Nikelin Başlıca Kaynakları

Dünya Sağlık Örgütü, içme suyundaki nikelin birincil kaynağının suyla temas eden metallerden sızma olduğunu belirtir. Nikel, nikel veya krom kaplı musluklardan, paslanmaz çelik cihazlardan, metal alaşımlardan, bağlantı parçalarından ve armatürlerden suya geçebilir. Doğal yer altı suyu kaynaklarında veya endüstriyel kirlenmenin bulunduğu alanlarda nikel ayrıca akiferden veya çevresel kaynaklardan gelebilir.^[1]

İçme suyunda nikel düşük kaynak suyu değerine rağmen muslukta yüksek çıkabilir. Bu durum özellikle metal armatürlerden ve suyla temas eden bağlantı parçalarından nikel salımının önemli olduğu binalarda görülür. Bu nedenle nikel araştırmasında kaynak suyu, arıtma tesisi çıkışı ve musluk numuneleri ayrı değerlendirilmelidir.

Doğal Nikel Kaynakları

Nikel doğada ultramafik kayaçlarda, lateritik cevherlerde, sülfürlü minerallerde, bazı sedimentlerde ve metalce zengin jeolojik birimlerde bulunabilir. Yer altı suyu bu malzemelerle temas ettiğinde nikel çözünerek suya geçebilir. Mobilizasyon özellikle düşük pH, düşük alkalinite, oksitleyici koşullar, organik kompleksleşme veya madencilik etkisiyle artabilir.

Doğal nikel yüksekliği şu koşullarda daha olasıdır:

• Ultramafik veya serpantinleşmiş kayaçlarla temas
• Nikel, krom ve magnezyumca zengin jeolojik birimler
• Lateritik nikel alanları
• Sülfürlü cevherlerin oksidasyonu
• Düşük pH ve düşük alkalinite
• Yüksek çözünmüş organik maddeyle kompleksleşme
• Yer altı suyunda uzun su-kayaç temas süresi
• Maden drenajı veya doğal asidik drenaj

Doğal nikel yüksekliği olan sularda krom, kobalt, demir, mangan, magnezyum, sülfat ve elektriksel iletkenlik gibi parametreler de birlikte incelenmelidir. Jeolojik kaynaklı nikel, endüstriyel kirlenmeyle karıştırılmamalıdır; bunun için hidrojeolojik bağlam ve eşlik eden iz elementler değerlendirilir.

Tesisat ve Armatür Kaynaklı Nikel

Nikelin içme suyunda pratik olarak en önemli yönlerinden biri musluk, armatür ve suyla temas eden metal malzemelerden salınabilmesidir. Nikel kaplı veya krom-nikel kaplı yüzeyler, paslanmaz çelik parçalar, vanalar, bağlantılar ve bazı cihaz bileşenleri özellikle ilk kullanım döneminde veya uzun durgunluk sonrası suya nikel verebilir.

Bir binada nikel yalnızca bir muslukta yüksek, başka bir muslukta düşük çıkıyorsa sorun büyük olasılıkla bina içi armatür veya kısa tesisat bölümüyle ilgilidir. Kaynak suyu veya şebeke genelinde yüksek nikel varsa daha geniş ölçekli kaynak araştırması gerekir.

İçme Suyunda Nikelin Sağlık Açısından Önemi

Nikel insan vücudunda bazı biyokimyasal süreçlerle ilişkili olsa da içme suyunda yüksek düzeyleri istenmez. Oral nikel maruziyetinde kronik değerlendirmede üreme ve gelişimsel toksisite öne çıkar. Dünya Sağlık Örgütü, nikel için 0,07 mg/L yani 70 µg/L kılavuz değer vermiştir. Bu değerin türetilmesinde üreme toksisitesi, analitik ölçülebilirlik ve mevcut kontrol teknolojileri birlikte dikkate alınmıştır.^[1]

EFSA’nın gıda ve içme suyundaki nikel risk değerlendirmesi, kronik oral maruziyet için kritik etkinin sıçanlarda implantasyon sonrası kayıp artışı olduğunu ve tolere edilebilir günlük alımın 13 µg/kg vücut ağırlığı/gün olarak belirlendiğini bildirir. Aynı değerlendirmede, nikel duyarlılığı olan bireylerde akut oral maruziyetin egzamatöz alevlenmeleri tetikleyebileceği belirtilmiştir.^[3]

Nikel Alerjisi ve Ağız Yoluyla Maruziyet

Nikel alerjisi genellikle deri temasıyla gelişen alerjik kontakt dermatit olarak bilinir. Ancak nikel duyarlılığı olan bireylerde ağız yoluyla alınan nikel, bazı durumlarda yaygın veya alevlenen deri belirtilerine yol açabilir. EFSA, nikel duyarlılığı olan kişilerde akut oral nikel maruziyetiyle egzamatöz alevlenme reaksiyonlarının kritik etki olarak değerlendirildiğini belirtmiştir.^[3]

Bu durum, nikelin içme suyunda neden bazı kişiler için daha önemli olabileceğini açıklar. Genel nüfusta belirli bir içme suyu nikel düzeyi düşük riskli kabul edilebilirken, nikel alerjisi olan kişilerde aynı düzey daha dikkatli değerlendirme gerektirebilir.

• Nikel alerjisi olan bireylerde içme suyu toplam maruziyetin parçası olabilir.
• Sabah ilk çekim suyu metal armatürlerden daha fazla nikel içerebilir.
• Yüksek nikel içeren gıdalarla birlikte su katkısı toplam alımı artırabilir.
• Şüpheli durumlarda dermatoloji veya alerji uzmanı değerlendirmesi gerekir.
• Evsel filtre kullanılacaksa nikel azaltımı için doğrulanmış performans aranmalıdır.

İçme Suyu Standartları ve Kılavuz Değerler

Nikel için içme suyu değerleri kurumlara göre farklılık gösterir. Bazı değerler sağlık temelli kılavuz, bazıları yasal parametrik değer, bazıları ise geçmiş veya eyalet düzeyi uygulama niteliğindedir. Değerin hangi bağlamda verildiği açıkça belirtilmelidir.

Dünya Sağlık Örgütü nikel için 0,07 mg/L yani 70 µg/L kılavuz değer kullanır. WHO’ya göre içme suyundaki nikel konsantrasyonları çoğunlukla 25 µg/L’nin altındadır; ancak suyla temas eden metal alaşımlardan salım, endüstriyel kirlenme veya doğal yataklardan mobilizasyon olduğunda daha yüksek değerler görülebilir.^[1]

Avrupa Birliği 2020/2184 sayılı İçme Suyu Direktifinde nikel için 20 µg/L parametrik değer yer alır.^[4] Türkiye’de nikel değerlendirmesi İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ve yürürlükteki resmi konsolide metin üzerinden yapılmalıdır.^[5]

Toplam Nikel ve Çözünmüş Nikel Ayrımı

Nikelin hangi fraksiyonda bulunduğu hem sağlık hem arıtma açısından önemlidir. Toplam nikel, çözünmüş nikel ile partikül bağlı nikelin toplamıdır. Çözünmüş nikel ise genellikle filtrasyondan geçen fraksiyondur. Partikül nikel, sediment, korozyon ürünü veya metal oksit yüzeylerine bağlı olabilir.

Toplam nikel yüksek, çözünmüş nikel düşükse partikül veya tortu etkisi düşünülür. Çözünmüş nikel yüksekse metal salımı, doğal mobilizasyon, endüstriyel kaynak veya asidik-korozif su koşulları öncelikli incelenir.

Numune Alma: Kaynak, Tesis Çıkışı ve Musluk Ayrımı

Nikel için numune alma noktası çok önemlidir. Arıtma tesisi çıkışında düşük nikel bulunması, tüketici musluğunda nikel olmayacağı anlamına gelmez. Musluk, armatür ve bağlantı parçaları nikel salımı yapabileceği için ilk çekim ve akıtılmış numune ayrımı yapılmalıdır.

Nikel şüphesinde musluk numunesi alınırken durgunluk süresi, akıtma süresi, numune hacmi, musluk yaşı, armatür tipi, sıcak-soğuk su ayrımı ve tesisat malzemesi kaydedilmelidir. Bu bilgiler olmadan nikel sonucu eksik yorumlanır.

Analiz Yöntemleri

Nikel analizi, mikrogram/litre düzeylerinde güvenilir ölçüm gerektirir. Kullanılan yöntem, raporlama sınırı, numune koruma, filtrasyon ve laboratuvar kalite kontrolü önemlidir. Toplam nikel ile çözünmüş nikel analizleri aynı numune hazırlama yaklaşımına sahip değildir.

WHO, nikel için ICP-MS, ICP-AES ve grafit fırın AAS yöntemleriyle 0,5–5 µg/L algılama sınırlarının mümkün olduğunu belirtir.^[1] EPA Method 200.8, içme suyu ve diğer su numunelerinde nikel dahil iz elementlerin ICP-MS ile belirlenmesine yönelik yöntemlerden biridir.^[6] EPA Method 200.7 ise ICP-AES ile metaller ve iz elementlerin analizinde kullanılan yöntemler arasındadır.^[7]

Numune Koruma ve Kalite Kontrol

Nikel analizi düşük konsantrasyonlarda yapıldığında kontaminasyon, yanlış kap seçimi, metal yüzey teması veya hatalı filtrasyon sonucu etkileyebilir. Özellikle tesisat kaynaklı nikel araştırmasında numune alma protokolü sonucu doğrudan belirler.

• Numune kabı metal analizine uygun, temizlenmiş kap olmalıdır.
• Toplam nikel için numune uygun asitle korunmalıdır.
• Çözünmüş nikel için filtrasyon koşulu açıkça belirtilmelidir.
• İlk çekim ve akıtılmış numune ayrımı raporlanmalıdır.
• Musluk havalandırıcısının sökülüp sökülmediği kaydedilmelidir.
• Sıcak su ve soğuk su numuneleri karıştırılmamalıdır.
• Saha blankı ve duplikat numune kalite kontrolü destekler.
• Laboratuvar raporlama sınırı mevzuat değerinin yeterince altında olmalıdır.
• Numune almadan önce musluk, hortum veya metal adaptör gibi ek parçalar kontaminasyon yaratmamalıdır.

Nikel Sonucunu Yorumlama

Nikel sonucu, numunenin nereden ve nasıl alındığı bilinmeden doğru yorumlanamaz. İlk çekim musluk numunesindeki yüksek nikel, armatür kaynaklı olabilir; ham suda yüksek nikel ise jeoloji veya çevresel kirlenme açısından araştırılır.

Nikel ve Korozyon İlişkisi

Nikel salımı çoğu zaman suyun metal yüzeylerle etkileşiminden kaynaklanır. Korozyon yalnızca demir, bakır veya kurşun için değil, nikel içeren alaşımlar ve kaplamalar için de önemlidir. Düşük pH, düşük alkalinite, yüksek klorür, uzun durgunluk, yüksek sıcaklık ve oksidan değişimleri nikel salımını artırabilir.

Nikel yüksekliği araştırılırken pH, alkalinite, sertlik, klorür, sülfat, iletkenlik, bakır, kurşun, çinko, demir ve krom gibi parametreler birlikte analiz edilmelidir. Bu analizler nikelin tesisat kaynaklı mı, jeolojik mi yoksa endüstriyel mi olduğunu ayırt etmeye yardımcı olur.

Nikelin Arıtmayla Giderilmesi

Nikel giderim yöntemi, nikelin çözünmüş mü partikül bağlı mı olduğuna ve suyun kimyasına bağlıdır. Çözünmüş Ni²⁺ için iyon değişimi, ters ozmoz, nanofiltrasyon, kimyasal çöktürme ve adsorpsiyon değerlendirilebilir. Partikül bağlı nikel için koagülasyon, çöktürme ve filtrasyon daha etkili olabilir.

Kimyasal Çöktürme

Nikel, pH yükseltildiğinde hidroksit formunda çökelebilir. Endüstriyel atık sularda en yaygın yöntemlerden biri pH kontrollü hidroksit çöktürmedir:

Ni²⁺ + 2OH⁻ → Ni(OH)₂↓

Bu prosesin verimi pH, kompleks yapıcı organikler, amonyak, karbonat, rekabetçi metaller ve çamur ayrımına bağlıdır. İçme suyu uygulamalarında kimyasal çöktürme tek başına değil; koagülasyon, çöktürme, filtrasyon, pH son ayarı ve çamur yönetimiyle birlikte değerlendirilir.

Koagülasyon ve Filtrasyon

Koagülasyon, partikül bağlı nikelin ve bazı kolloidal nikel formlarının gideriminde etkili olabilir. Demir veya alüminyum tuzlarıyla oluşan floklar nikelin adsorpsiyon ve birlikte çökelme yoluyla ayrılmasına yardımcı olabilir. Ancak tamamen çözünmüş Ni²⁺ için yalnızca klasik koagülasyon her zaman yeterli olmayabilir.

Koagülasyon-filtrasyon tasarımında şu değişkenler önemlidir:

• pH
• Koagülant türü
• Koagülant dozu
• Alkalinite
• Doğal organik madde
• Bulanıklık
• Partikül bağlı nikel oranı
• Çıkış toplam ve çözünmüş nikel değerleri

İyon Değişimi

Katyon değiştirici reçineler, Ni²⁺ gibi pozitif yüklü nikel türlerini tutabilir. Bu yöntem özellikle çözünmüş nikelin baskın olduğu ve rekabetçi katyonların yönetilebildiği sular için uygundur.

Basitleştirilmiş değişim:

2R–Na + Ni²⁺ → R₂–Ni + 2Na⁺

İyon değişiminde sertlik iyonları Ca²⁺ ve Mg²⁺, demir, mangan ve diğer metaller reçine kapasitesini etkiler. Reçine doygunluğa ulaştığında rejenerasyon gerekir ve rejenerasyon atığı nikelce zengin olabilir. Bu atığın çevre mevzuatına uygun yönetilmesi gerekir.

Ters Ozmoz

Ters ozmoz, nikel dahil birçok çözünmüş iyonu membranla ayırabilir. Evsel veya merkezi uygulamalarda nikel azaltımı için etkili olabilir; ancak membran performansı giriş suyu kimyası, pH, basınç, sıcaklık, geri kazanım oranı ve ön arıtmaya bağlıdır.

Ters ozmoz nikelin önemli bir bölümünü konsantre akımda toplar. Bu nedenle konsantre akımın yönetimi özellikle yüksek nikel içeren endüstriyel veya maden etkili sularda önemlidir. Evsel cihazlarda ürün suyu laboratuvarla doğrulanmalı ve membran bakımı ihmal edilmemelidir.

Nanofiltrasyon

Nanofiltrasyon iki değerlikli katyonların ve bazı kompleksli türlerin azaltılmasında kullanılabilir. Nikelin sertlik, sülfat ve diğer metallerle birlikte azaltılacağı sistemlerde değerlendirilebilir. Performans membran türü, suyun iyonik gücü, pH, organik madde ve geri kazanım oranına bağlıdır.

Adsorpsiyon

Demir oksitler, mangan oksitler, aktif alümina, zeolitler, modifiye karbonlar, özel şelatlayıcı reçineler ve mineral adsorbanlar nikel gideriminde kullanılabilir. Adsorpsiyon performansı pH, temas süresi, yüzey yükü, rekabetçi iyonlar ve organik maddeye bağlıdır.

Adsorpsiyon sistemlerinde medya doygunluğu izlenmelidir. Giriş-çıkış nikel analizi yapılmadan medya ömrü güvenilir biçimde tahmin edilemez. Kullanılmış medya nikel biriktirdiği için bertarafı ayrıca değerlendirilmelidir.

Arıtma Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Evsel Arıtma Cihazları ve Nikel

Evsel düzeyde nikel azaltımı için her filtre uygun değildir. Sediment filtresi yalnızca partikül bağlı nikelin bir bölümünü tutabilir. Tat-koku amaçlı aktif karbon kartuşları nikel için özel sertifikaya veya doğrulanmış performansa sahip değilse güvenilir çözüm kabul edilmemelidir.

Evsel cihaz seçerken şu başlıklar kontrol edilmelidir:

• Nikel azaltımı için bağımsız sertifikasyon veya doğrulanmış performans
• Ters ozmoz sistemlerinde uygun membran ve bakım planı
• Kartuş kapasitesi ve değişim aralığı
• Giriş suyu nikel düzeyine uygunluk
• Ürün suyu laboratuvar doğrulaması
• Çözünmüş ve toplam nikel farkı
• Kullanılmış kartuş veya membran atığının güvenli yönetimi

Nikel sorunu yalnızca belirli bir musluktan kaynaklanıyorsa bütün ev arıtması yerine armatür değişimi, akıtma, uygun malzeme seçimi veya kullanım noktası arıtımı daha etkili olabilir. Ancak nikel kaynak suyundan geliyorsa merkezi veya giriş noktası arıtımı gerekebilir.

Nikel İçin Yetersiz Kalan İşlemler

• Kaynatma: Nikel uçucu değildir; kaynatma nikeli yok etmez ve su buharlaştıkça kalan sudaki derişim artabilir.
• UV dezenfeksiyon: Mikroorganizmaları etkisizleştirir; nikel gidermez.
• Havalandırma: Nikel uçucu olmadığı için havalandırmayla uzaklaşmaz.
• Sediment filtresi: Çözünmüş Ni²⁺ iyonunu gidermez.
• Tat-koku karbon filtresi: Nikel azaltımı için özel olarak test edilmemişse güvenilir değildir.
• Klorlama: Dezenfeksiyon sağlar; nikeli sudan uzaklaştırmaz.
• Yumuşatıcı: Katyon değişimiyle bir miktar nikel tutabilir; ancak sertlik yükü, reçine kapasitesi ve sertifika doğrulanmadan sağlık koruyucu çözüm sayılmamalıdır.

Nikel ve Diğer Metallerle Birlikte Değerlendirme

Nikel çoğu zaman tek başına değerlendirilmemelidir. Metal armatür, paslanmaz çelik, krom-nikel alaşımlar veya endüstriyel kaynaklar söz konusu olduğunda nikel; krom, demir, mangan, bakır, çinko, kurşun, kadmiyum ve kobalt gibi metallerle birlikte görülebilir.

Nikel, Krom ve Paslanmaz Çelik İlişkisi

Paslanmaz çelik, çoğu zaman krom ve nikel içeren alaşımlardan yapılır. Krom yüzeyde pasif oksit tabakası oluşturarak korozyon direnci sağlar; nikel ise alaşımın mekanik ve kimyasal özelliklerine katkıda bulunur. Ancak paslanmaz çelik tamamen inert değildir. Uygun olmayan kalite, klorürce zengin su, düşük pH, yüksek sıcaklık, kaynak hataları veya yüzey pasivasyonu bozulması durumunda metal salımı görülebilir.

Paslanmaz çelik kaynaklı nikel değerlendirmesinde şu başlıklar önemlidir:

• Çelik kalite sınıfı
• Yüzey pasivasyonu
• Klorür düzeyi
• pH ve alkalinite
• Sıcaklık
• Temas süresi
• Kaynak ve bağlantı noktaları
• Devreye alma sonrası ilk kullanım dönemi
• Akıtılmış ve ilk çekim numune farkı

Endüstriyel Atık Sularda Nikel

Nikel, endüstriyel atık sularda içme suyuna göre çok daha yüksek düzeylerde görülebilir. Özellikle metal kaplama, paslanmaz çelik üretimi, madencilik, pil üretimi, elektronik atık işleme, katalizör üretimi ve metal yüzey işlemleri nikel açısından önemlidir.

Endüstriyel nikel arıtımında yaygın yaklaşımlar şunlardır:

1. Kaynakta azaltım ve proses kimyasalı ikamesi
2. Nikel içeren atık akımların ayrı toplanması
3. pH kontrollü hidroksit çöktürme
4. Sülfür çöktürme
5. Koagülasyon ve flokülasyon
6. İyon değişimi
7. Membran filtrasyon
8. Elektrokimyasal geri kazanım
9. Çamur susuzlaştırma
10. Tehlikeli atık veya metal geri kazanım yönetimi

Endüstriyel atık sularda oluşan nikel çamuru çevre ve atık mevzuatı açısından ayrıca değerlendirilmelidir. İçme suyu arıtımıyla endüstriyel atık su arıtımı aynı proses hedeflerine sahip değildir.

Çevresel ve Sucul Yaşam Açısından Nikel

Nikel sucul canlılar için toksik olabilir ve toksisite su sertliği, pH, çözünmüş organik karbon, magnezyum, kalsiyum ve alkalinite gibi su kimyası özelliklerinden etkilenir. Sertlik arttıkça bazı metal toksisiteleri değişebilir. Bu nedenle çevresel su kalitesi kılavuzları çoğu zaman içme suyu standartlarından farklıdır.

Kanada Çevre Bakanları Konseyi, tatlı su sucul yaşamı için nikel kılavuzunun su sertliğine bağlı olduğunu ve sertlik bilinmediğinde daha koruyucu düşük değerin kullanılabileceğini belirtir.^[8]

Özel Kuyular İçin Değerlendirme

Özel kuyularda nikel, doğal jeoloji, maden etkisi, atık sahası, endüstriyel faaliyet veya bina içi metal malzemeler nedeniyle yükselebilir. Özel kuyu kullanıcıları genellikle kamu şebekeleri kadar düzenli izleme yapmadığından nikel analizi riskli bölgelerde özellikle önemlidir.

Özel kuyu değerlendirmesinde şu adımlar izlenmelidir:

1. Ham kuyu suyunda toplam ve çözünmüş nikel analiz edilir.
2. Muslukta ilk çekim ve akıtılmış numune karşılaştırılır.
3. pH, alkalinite, sertlik, klorür, sülfat ve iletkenlik ölçülür.
4. Krom, kobalt, demir, mangan, bakır, kurşun, kadmiyum ve çinko birlikte analiz edilir.
5. Yakın çevrede maden, metal kaplama, atık sahası veya endüstriyel geçmiş araştırılır.
6. Armatür ve tesisat malzemesi incelenir.
7. Gerekirse arıtma yöntemi pilot test veya ürün suyu analiziyle doğrulanır.
8. Nikel alerjisi veya hassas birey varsa sağlık değerlendirmesi ayrıca yapılır.

Nikel İçin Saha Belirtileri Var mıdır?

Nikel içme suyunda çoğu zaman renk, koku veya tat ile güvenilir biçimde fark edilmez. Çok yüksek düzeylerde metalik tat veya renk değişimi görülebilir; ancak içme suyu açısından önemli olan mikrogram/litre düzeyleri duyusal olarak ayırt edilemez. Bu nedenle nikelin varlığı laboratuvar analiziyle belirlenmelidir.

Nikel Yüksekliği Araştırmasında İzlenecek Yol

Nikel sonucu mevzuat değerine yakın veya üzerinde bulunursa sistematik araştırma yapılmalıdır. Nikelin kaynak suyundan mı, arıtma sisteminden mi, dağıtım sisteminden mi yoksa musluk ve armatürlerden mi geldiği belirlenmelidir.

1. Sonuç aynı noktadan tekrar analizle doğrulanır.
2. Toplam ve çözünmüş nikel ayrımı yapılır.
3. Ham su, arıtma çıkışı ve musluk numuneleri karşılaştırılır.
4. İlk çekim ve akıtılmış musluk numuneleri alınır.
5. pH, alkalinite, sertlik, klorür, sülfat ve iletkenlik ölçülür.
6. Krom, kobalt, demir, mangan, bakır, çinko, kurşun ve kadmiyum analiz edilir.
7. Armatür ve tesisat malzemesi belirlenir.
8. Yeni musluk, yeni cihaz veya paslanmaz çelik bileşen etkisi araştırılır.
9. Yakın çevrede endüstriyel veya maden kaynakları değerlendirilir.
10. Arıtma gerekiyorsa iyon değişimi, ters ozmoz, nanofiltrasyon veya adsorpsiyon seçenekleri test edilir.
11. Ürün suyu düzenli laboratuvar analiziyle doğrulanır.

Yanlış Bilinenler

Benzer Terimlerden Farkları

İşletme ve İzleme Açısından Önemi

Nikel izleme programı, su kaynağının jeolojisine, endüstriyel riskine ve tesisat malzemelerine göre planlanmalıdır. Metal kaplama tesisleri, madencilik alanları, paslanmaz çelik yoğun prosesler, eski endüstriyel bölgeler, atık sahaları, nikel kaplı musluklar ve yeni armatür kullanılan binalar nikel açısından özel dikkat gerektirir.

Nikel ile birlikte izlenmesi önerilen parametreler şunlardır:

• Toplam nikel
• Çözünmüş nikel
• Krom
• Kobalt
• Demir
• Mangan
• Bakır
• Çinko
• Kurşun
• Kadmiyum
• pH
• Alkalinite
• Sertlik
• Klorür
• Sülfat
• Elektriksel iletkenlik
• Bulanıklık
• Toplam askıda katı madde
• İlk çekim ve akıtılmış musluk numuneleri

Nikel yönetiminde doğru yaklaşım; nikelin kaynak suyundan mı, endüstriyel kirlenmeden mi, jeolojik mobilizasyondan mı yoksa suyla temas eden metal malzemelerden mi geldiğini belirlemekle başlar. Ardından uygun numune alma, toplam-çözünmüş ayrımı, tesisat değerlendirmesi, gerekirse arıtma teknolojisi seçimi ve ürün suyu doğrulaması birlikte yürütülmelidir.

Kaynaklar

1. World Health Organization. Nickel: Chemical Fact Sheet. Guidelines for Drinking-water Quality, 2022.
2. World Health Organization. Guidelines for Drinking-water Quality: Nickel Table. WHO Guidelines for Drinking-water Quality, 2022.
3. EFSA Panel on Contaminants in the Food Chain. Update of the Risk Assessment of Nickel in Food and Drinking Water. EFSA Journal, 2020.
4. European Parliament and Council of the European Union. Directive (EU) 2020/2184 on the Quality of Water Intended for Human Consumption. Official Journal of the European Union, 2020.
5. T.C. Sağlık Bakanlığı. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik. T.C. Sağlık Bakanlığı.
6. U.S. Environmental Protection Agency. Method 200.8: Determination of Trace Elements in Waters and Wastes by ICP-MS. U.S. EPA, 1994.
7. U.S. Environmental Protection Agency. Method 200.7: Determination of Metals and Trace Elements in Water and Wastes by ICP-AES. U.S. EPA, 1994.
8. Canadian Council of Ministers of the Environment. Nickel: Canadian Water Quality Guidelines for the Protection of Aquatic Life. CCME.
9. Agency for Toxic Substances and Disease Registry. Toxicological Profile for Nickel. ATSDR, NCBI Bookshelf.
10. U.S. Environmental Protection Agency. National Primary Drinking Water Regulations. U.S. EPA.
11. World Health Organization. Nickel in Drinking-water: Background Document for Development of WHO Guidelines for Drinking-water Quality. World Health Organization, 2021.