Terim Kütüphanesi
Sözlüğümüzdeki tüm terimlerin kronolojik listesi. Toplam 729 terim kayıtlı.
Vakumlu gaz giderme
Vakumlu gaz giderme, suyla temas eden gaz fazındaki kısmi basınçları düşürerek çözünmüş gazları sudan ayıran fiziksel prosestir. Başarımı; gaz-sıvı dengesi, temas düzeni, vakum sisteminin gerçek yükü, su kimyası ve yeniden gaz çözünmesinin kontrolü belirler.
Seçici iyon değişimi
Seçici iyon değişimi, belirli iyon veya kimyasal türlerin rekabet eden bileşenler arasından tercihli tutulmasına dayanan hedefli bir ayırma yaklaşımıdır. Başarısı fonksiyonel grup, su matrisi, türleşme, kırılma ölçütü ve rejenerasyonun birlikte değerlendirilmesine bağlıdır.
Su analizinde metrolojik izlenebilirlik
Su analizinde metrolojik izlenebilirlik, bir ölçüm sonucunun belirsizliğe katkıda bulunan belgelenmiş ve kesintisiz kalibrasyonlarla belirtilmiş bir referansa bağlanabilmesidir. Numune teslim zincirinden farklıdır; sertifika, yöntem ve numune koşulları birlikte değerlendirilir.
Su analizinde matris etkisi
Su analizinde matris etkisi, analit dışındaki numune bileşenlerinin ölçüm yanıtını değiştirmesidir. Etkinin yönü ve büyüklüğü; suyun bileşimine, numune hazırlamaya, ayırma ve algılama tekniğine ve kalibrasyona bağlıdır. Güvenilir değerlendirme, girişimin mekanizmasını araştıran birbirini tamamlayıcı kalite kontrolleri gerektirir.
Asimile edilebilir organik karbon (AOC)
Asimile edilebilir organik karbon (AOC), belirli mikroorganizmaların tanımlanmış deney koşullarında büyümesini destekleyen organik karbonun biyodeneyle tahmin edilen bölümüdür. Sonuç, kullanılan organizmaya, numune hazırlığına, kalibrasyona ve sayım yöntemine bağlıdır; dağıtım sistemindeki büyüme potansiyelini değerlendirmeye yardımcı olur ancak tek başına sağlık veya uygunluk hükmü vermez.
Biyolojik olarak ayrışabilir çözünmüş organik karbon (BDOC)
Biyolojik olarak ayrışabilir çözünmüş organik karbon (BDOC), belirlenmiş biyolojik deney koşullarında tüketilebilen çözünmüş organik karbonu ifade eder. Genellikle inkübasyon öncesi ve sonrası DOC farkından belirlenir; sonuç aşıya, süreye, sıcaklığa ve su matrisine bağlıdır. Biyolojik arıtma ve şebekede yeniden büyüme değerlendirmelerinde kullanılır, ancak DOC, BOİ veya AOC ile aynı ölçüm değildir.
Kalsiyum karbonat çökelme potansiyeli (CCPP)
Kalsiyum karbonat çökelme potansiyeli (CCPP), belirli koşullarda kalsit dengesine ulaşmak için çökelebilecek veya çözünmesi gereken CaCO₃ miktarını ifade eder. Doygunluk indeksinden farklı olarak miktar boyutuna sahiptir; sıcaklık, türleşme ve CO₂ alışverişi varsayımlarıyla birlikte yorumlanır.
İyon çifti oluşumu
İyon çifti oluşumu, suda karşıt yüklü iyonların birlikte davranan çözünmüş birlikler oluşturmasıdır. Serbest iyon miktarını, aktiviteyi, mineral çözünürlüğünü ve analitik sonuçların yorumunu etkiler; her iyon çifti nötr veya bir koordinasyon kompleksi değildir.
Zeta potansiyeli
Zeta potansiyeli, parçacıkla birlikte hareket eden sıvı tabakasını çevredeki hareketli sıvıdan ayıran kayma düzlemindeki elektriksel potansiyelin hacimsel sıvıya göre farkıdır. Elektrokinetik ölçümlerden model yardımıyla belirlenir; kolloidal kararlılık ve koagülasyon kontrolünde yararlıdır, ancak yüzey potansiyeli değildir ve bütün sular için geçerli tek bir optimum değeri yoktur.
UV reaktör validasyonu
UV reaktör validasyonu, belirli bir reaktörün hangi debi, su geçirgenliği, sensör okuması ve lamba koşullarında gerekli dezenfeksiyon performansını sağlayabildiğini deneysel olarak belirler. Biyodozimetriyle elde edilen sonuçlar, yalnız doğrulanmış işletme zarfı ve uygun saha izleme sistemi içinde anlam taşır; ürün sertifikası veya bütün saha koşulları için garanti değildir.
Temiz yatak basınç kaybı
Temiz yatak basınç kaybı, granüler filtre yatağının belirli debi ve sıcaklıkta, belirgin kirletici birikimi oluşmadan önce gösterdiği başlangıç hidrolik direncidir. Tane boyutu, porozite, yatak derinliği ve suyun viskozitesine bağlıdır; kirlenmiş filtre fark basıncıyla veya partikül giderim verimiyle eş anlamlı değildir.
Analitik geri kazanım deneyi
Analitik geri kazanım deneyi, su numunesine bilinen miktarda analit eklenerek ölçülen artışın beklenen artışla karşılaştırılmasıdır. Matris etkilerini ve yöntemin belirli aşamalardaki performansını değerlendirir; kabul ölçütü analite, yönteme, katkı düzeyine ve deney düzenine bağlıdır.
Su analizinde blank numuneleri
Su analizinde blank numuneleri, numune alma ve analiz zincirinden kaynaklanan kontaminasyonu veya arka plan yanıtını araştıran kalite kontrol örnekleridir. Reaktif, yöntem, saha, taşıma ve ekipman blankları farklı işlem basamaklarını temsil eder; bulguları yönteme özgü kabul kurallarıyla yorumlanır ve sonuçlardan otomatik olarak çıkarılmaz.
Kalibrasyon eğrisi
Kalibrasyon eğrisi, bilinen analit derişimleriyle ölçülen cihaz yanıtları arasındaki ilişkiyi gösterir. Geçerliliği yalnız yüksek R² ile değil; çalışma aralığı, kalıntılar, uygun ağırlıklandırma, matris etkileri ve bağımsız kontrollerle değerlendirilir.
Çözünmüş inorganik karbon (DIC)
Çözünmüş inorganik karbon (DIC), sudaki çözünmüş karbon dioksit, karbonik asit, bikarbonat ve karbonat biçimlerindeki karbonun toplamıdır. Alkaliniteden ve organik karbon ölçülerinden farklıdır; güvenilir yorumu türleşme koşullarının, örnekleme sırasında gaz değişiminin ve analitik yöntemin birlikte değerlendirilmesini gerektirir.
Silikanın polimerleşmesi
Silikanın polimerleşmesi, sudaki silisik asit birimlerinin siloksan bağlarıyla birleşerek oligomerler ve daha büyük silika yapıları oluşturmasıdır. Sürecin arıtmadaki sonucu yalnız toplam silikaya değil; pH, sıcaklık, su matrisi, bekleme süresi ve analizin tanımladığı fraksiyona bağlıdır.
Suda karbon dioksit dengesi ve gaz alışverişi
Suda karbon dioksit dengesi, çözünmüş CO2 ve karbonik türlerin gaz fazıyla bağlantılı dağılımını ifade eder. Açık ve kapalı sistemler, gaz aktarım hızı, pH–alkalinite ayrımı ve arıtılmış suyun depolama sırasında yeniden dengelenmesi birlikte değerlendirilir.
Ozon kütle transferi
Ozon kütle transferi, gaz hâlinde üretilen ozonun gaz–sıvı ara yüzünü geçerek suya aktarılmasıdır. Aktarım; denge çözünürlüğü, temas ekipmanı, hidrodinamik koşullar ve sudaki reaksiyonlarla birlikte değerlendirilir. Jeneratör üretimi, suya aktarılan doz, çözünmüş kalıntı ve dezenfeksiyon başarısı farklı büyüklüklerdir.
Kloraminli şebekelerde nitrifikasyon
Kloraminli şebekelerde nitrifikasyon, serbest amonyağın biyolojik olarak nitrit ve nitrata dönüşmesiyle dezenfektan kalıntısının zayıfladığı bir içme suyu dağıtım sistemi sorunudur. Erken değerlendirme, tek bir eşik yerine azot türleri, monokloramin, su yaşı ve hidrolik koşulların birlikte izlenmesine dayanır.
İkincil dezenfeksiyon
İkincil dezenfeksiyon, arıtılmış içme suyunda dağıtım boyunca dezenfektan kalıntısı korunarak yeniden mikrobiyal çoğalmanın sınırlandırılması ve sınırlı yeniden kirlenme olaylarına karşı ek koruma sağlanmasıdır. Birincil dezenfeksiyonun ve şebeke bütünlüğünün yerini tutmaz; kalıntı ölçümü bütün patojenlerin giderildiğini kanıtlamaz.