Langelier Doygunluk İndeksi (Langelier Saturation Index, LSI)
Langelier Doygunluk İndeksi (Langelier Saturation Index, LSI), suyun kalsiyum karbonat (CaCO₃) bakımından doygun, doygun altı veya doygun üstü olma eğilimini sayısal olarak ifade eden bir su stabilitesi göstergesidir. İçme suyu dağıtım sistemlerinde, soğutma sularında, kazan besleme sularında, ters ozmoz sonrası remineralizasyon uygulamalarında ve korozyon-kireçlenme değerlendirmelerinde kullanılır. LSI, tek başına bütün korozyon süreçlerini açıklayan bir indeks değildir; esas olarak suyun CaCO₃ çöktürme veya mevcut CaCO₃ tabakasını çözündürme eğilimini yorumlamaya yarar.[1]
Bilimsel Tanım ve Tarihsel Köken
Langelier Doygunluk İndeksi, ölçülen pH ile suyun kalsiyum karbonat bakımından teorik doygunluk pH’ı arasındaki fark olarak tanımlanır. Bu yaklaşım, W. F. Langelier’in 1936 yılında yayımlanan ve korozyon kontrolünde analitik su kimyasını ele alan çalışmasına dayanır.[2] LSI’nin temel amacı, suyun kalsiyum karbonatla dengeye göre nerede bulunduğunu anlamaktır; bu nedenle indeks, doğrudan “su koroziftir” veya “su güvenlidir” biçiminde yorumlanmamalıdır.
Uluslararası teknik literatürde LSI, kalsiyum karbonat doygunluk indeksleri arasında en yaygın kullanılan göstergelerden biridir. Standard Methods, kalsiyum karbonat doygunluk indekslerinin suların kireç oluşturma ve kalsiyum karbonat çözündürme eğilimlerini değerlendirmek için kullanıldığını belirtir.[3] ISO/TR 4340:2022 ise LSI’yi pH ile pHs arasındaki fark olarak tanımlar ve negatif, sıfır veya pozitif değerlerin CaCO₃ doygunluk durumuna göre yorumlanması gerektiğini açıklar.[1]
Karbonat Dengesi ve Kalsiyum Karbonat Doygunluğu
LSI’nin kimyasal temeli, su içerisindeki karbon dioksit, bikarbonat, karbonat, kalsiyum iyonu ve pH arasındaki dengeye dayanır. Doğal sularda pH genellikle CO₂–HCO₃⁻–CO₃²⁻ dengesi tarafından belirlenir; çözünmüş CO₂ arttığında pH düşme eğilimindedir, CO₂ azaldığında ise karbonat türlerinin dağılımı değişir.[8]
Kalsiyum karbonat dengesi basitleştirilmiş olarak şu şekilde gösterilebilir:
Ca²⁺ + CO₃²⁻ ⇌ CaCO₃
Bu denge sağa kaydığında CaCO₃ çökelmesi veya yüzeylerde kireç tabakası oluşumu beklenebilir. Denge sola kaydığında ise su, mevcut kalsiyum karbonat tabakalarını çözündürme eğilimi gösterebilir. Ancak gerçek su sistemlerinde bu denge sıcaklık, iyonik güç, alkalinite, pH, karışım, hidrolik bekleme süresi, boru malzemesi ve diğer iyonların varlığı tarafından etkilenir.
LSI Formülü
LSI’nin genel formülü şu şekildedir:
LSI = pH − pHs
Bu formülde pH, su numunesinde ölçülen gerçek pH değeridir. pHs ise aynı suyun kalsiyum karbonat ile denge hâlinde olacağı teorik doygunluk pH’ıdır. Başka bir ifadeyle pHs, suyun CaCO₃ bakımından ne zaman doygun kabul edileceğini gösteren hesaplanmış değerdir.[4]
pH, pHs değerinden düşükse LSI negatif olur ve su kalsiyum karbonat bakımından doygun altı kabul edilir. pH, pHs değerine eşitse LSI yaklaşık sıfırdır ve su CaCO₃ bakımından dengeye yakındır. pH, pHs değerinden yüksekse LSI pozitif olur ve su CaCO₃ bakımından doygun üstü kabul edilir.[1]
Hesaplamada Kullanılan Parametreler
LSI hesabı yalnızca pH ölçümünden ibaret değildir. Doygunluk pH’ının hesaplanması için kalsiyum derişimi, alkalinite, toplam çözünmüş madde ve sıcaklık gibi parametreler gerekir. Newfoundland and Labrador çevre kurumu tarafından yayımlanan hesaplama dokümanı, LSI hesabında pH, alkalinite, kalsiyum konsantrasyonu, toplam çözünmüş madde ve su sıcaklığının kullanıldığını belirtir.[4]
| Parametre | LSI Açısından Rolü | Yaygın Birim |
|---|---|---|
| pH | Ölçülen gerçek pH değeridir; LSI formülünde doğrudan kullanılır. | pH birimi |
| pHs | Suyun CaCO₃ ile denge hâlinde olacağı hesaplanmış doygunluk pH’ıdır. | pH birimi |
| Kalsiyum | CaCO₃ çökelmesi veya çözünmesi için gerekli Ca²⁺ kaynağını gösterir. | mg/L Ca²⁺ veya mg/L CaCO₃ |
| Alkalinite | Karbonat-bikarbonat tampon sisteminin kapasitesini temsil eder. | mg/L CaCO₃ |
| Toplam çözünmüş madde | İyonik güç ve aktivite katsayıları üzerinde etkilidir. | mg/L |
| Sıcaklık | CaCO₃ çözünürlüğünü, karbonat dengelerini ve pH yorumunu etkiler. | °C |
Alkalinitenin Rolü
Alkalinite, suyun asitleri nötralize etme kapasitesini ifade eder ve doğal sularda çoğunlukla bikarbonat, karbonat ve hidroksit türleriyle ilişkilidir. USGS, alkaliniteyi suyun pH değişimlerine karşı tamponlama kapasitesi olarak açıklar.[5] LSI hesabında alkalinite, karbonat sisteminin doygunluk pH’ını belirleyen ana bileşenlerinden biridir.
Kalsiyum ve Sertlik
Kalsiyum, CaCO₃ doygunluğunun doğrudan bileşenidir. Suda kalsiyum yok denecek kadar azsa, pH ve alkalinite yüksek olsa bile CaCO₃ çökelmesi sınırlı kalabilir. Su sertliği ise başlıca kalsiyum ve magnezyum bileşiklerinden kaynaklanır; USGS, sertliği temel olarak kalsiyum ve magnezyumun sudaki bileşikleriyle ilişkilendirir.[6] LSI hesabında özellikle kalsiyum bileşeni önemlidir; toplam sertlik tek başına kalsiyum doygunluğunu tam olarak temsil etmeyebilir.
Sıcaklık ve Toplam Çözünmüş Madde
Sıcaklık, kalsiyum karbonat çözünürlüğü ve karbonat türlerinin dağılımı üzerinde belirleyici bir etkendir. Aynı suyun LSI değeri düşük sıcaklıkta farklı, yüksek sıcaklıkta farklı çıkabilir. Bu nedenle özellikle sıcak su devreleri, kazan besi suyu, soğutma kuleleri ve güneş enerjili sıcak su sistemlerinde LSI’nin işletme sıcaklığına göre değerlendirilmesi gerekir.
Toplam çözünmüş madde (total dissolved solids, TDS), suyun iyonik gücünü ve iyon aktivitelerini etkiler. LSI hesaplarında TDS doğrudan “kireç miktarı” anlamına gelmez; daha çok çözeltideki iyonik ortamı temsil eden yardımcı parametrelerden biridir. Bu nedenle yalnızca TDS ölçümüne bakarak LSI hakkında güvenilir yorum yapılamaz.
LSI Değerlerinin Yorumlanması
LSI, pozitif veya negatif işaretine göre yorumlanır; ancak yorumun mutlak değil, eğilim gösterici olduğu unutulmamalıdır. ISO/TR 4340:2022’ye göre negatif LSI suyun kalsiyum karbonat bakımından doygun altı olduğunu ve mevcut CaCO₃ koruyucu tabakalarını çözündürme eğilimi gösterebileceğini; sıfıra yakın LSI dengeye yakın durumu; pozitif LSI ise CaCO₃ bakımından doygun üstü ve kireç oluşturma olasılığı olan durumu ifade eder.[1]
| LSI Değeri | CaCO₃ Doygunluk Yorumu | Uygulamadaki Anlamı |
|---|---|---|
| LSI < 0 | Doygun altı | Su, CaCO₃ çözündürme eğilimi gösterebilir; kalsiyum karbonat tabakası kararlı olmayabilir. |
| LSI ≈ 0 | Dengeye yakın | CaCO₃ bakımından yaklaşık denge durumu vardır; çökelme veya çözünme eğilimi sınırlıdır. |
| LSI > 0 | Doygun üstü | CaCO₃ çökelmesi veya kireçlenme olasılığı artabilir. |
Pratik uygulamalarda küçük pozitif veya küçük negatif değerlerin yorumu suyun gerçek işletme koşullarına göre yapılmalıdır. Örneğin LSI değeri +0,2 olan bir su, yüksek sıcaklıkta çalışan bir ısı değiştiricide daha belirgin kireçlenme eğilimi gösterebilirken, düşük sıcaklıkta ve kısa temas süresinde aynı etki sınırlı kalabilir. Benzer şekilde LSI değeri negatif olan bir suyun metal korozyon davranışı yalnızca CaCO₃ dengesine bağlı değildir.
LSI’nin Korozyonla İlişkisi
LSI çoğu zaman “korozyon indeksi” olarak anılsa da bu ifade teknik olarak sınırlıdır. LSI, metal yüzeylerdeki elektrokimyasal korozyon hızını doğrudan ölçmez; suyun kalsiyum karbonat bakımından dengeye göre durumunu gösterir. ABD Çevre Koruma Ajansı, LSI, Ryznar İndeksi ve kalsiyum karbonat çökelme potansiyeli gibi göstergelerin pH ve alkalinite ayarlamalarının kireçlenme etkilerini tahmin etmede kullanılabileceğini, ancak kurşun ve bakır korozyon kontrolünü değerlendirmek için korozyon göstergesi olarak kullanılmaması gerektiğini belirtir.[7]
Korozyon; pH, alkalinite, çözünmüş oksijen, klor veya kloramin kalıntısı, klorür, sülfat, iletkenlik, boru malzemesi, su yaşı, biyofilm, sıcaklık ve akış koşulları gibi birçok değişken tarafından etkilenir. Bu nedenle LSI negatif olan her suyun mutlaka yüksek metal korozyonu oluşturacağı ya da LSI pozitif olan her suyun korozyon açısından güvenli olduğu söylenemez. LSI, daha çok kalsiyum karbonat tabakasının oluşma veya çözünme eğilimini anlamaya yardımcı olan bir denge göstergesidir.
pH ile LSI Arasındaki Fark
pH, sudaki hidrojen iyonu aktivitesiyle ilişkili tek bir ölçümdür; LSI ise pH’ı, kalsiyum, alkalinite, sıcaklık ve çözünmüş iyonlar bağlamında yorumlayan bir doygunluk indeksidir. Dünya Sağlık Örgütü, pH’ın içme suyu kalitesi için önemli bir operasyonel parametre olduğunu, korozyon ve dezenfeksiyon etkinliği üzerinde etkili olabileceğini; ancak pH için sağlık temelli bir kılavuz değer belirlenmediğini ifade eder.[8]
İki suyun pH değeri aynı olsa bile LSI değerleri farklı olabilir. Örneğin pH değeri 7,8 olan bir su, düşük kalsiyum ve düşük alkalinite nedeniyle negatif LSI gösterebilir. Aynı pH değerine sahip başka bir su, yüksek kalsiyum ve yüksek alkalinite nedeniyle pozitif LSI’ye sahip olabilir. Bu fark, LSI’nin pH ölçümünden daha kapsamlı bir karbonat dengesi yorumu sunduğunu gösterir.
Ölçüm ve Analiz Yöntemleri
LSI’nin güvenilirliği, hesaplamada kullanılan laboratuvar ve saha verilerinin doğruluğuna bağlıdır. pH ölçümü cam elektrotlu pH metreyle yapılır ve sıcaklık pH ölçümünü etkileyen önemli bir değişkendir.[8] Alkalinite ise genellikle titrasyonla belirlenir; USGS saha yöntemleri, alkalinite ve asit nötralizasyon kapasitesi ölçümlerinde infleksiyon noktası veya Gran fonksiyon yaklaşımı gibi yöntemlerin kullanılabildiğini açıklar.[9]
LSI hesabında kullanılacak pH ve sıcaklık mümkün olduğunca numunenin alındığı koşullara yakın ölçülmelidir. Numunenin havayla uzun süre temas etmesi CO₂ kaybına veya kazanımına neden olabilir; bu durum pH’ı ve karbonat dengesini değiştirebilir. Özellikle ters ozmoz permeatı, kuyu suyu, kireç taşı temas filtresi çıkışı veya basınçlı hat numunelerinde pH’ın sahada ölçülmesi, laboratuvara taşınan numunedeki değişim riskini azaltır.
Numune Kalitesini Etkileyen Etmenler
LSI hesabında küçük pH değişimleri bile sonucu belirgin biçimde değiştirebilir. Bu nedenle pH elektrodunun kalibrasyonu, sıcaklık dengelemesi, numune kabının doluluk durumu, bekleme süresi, alkalinite titrasyonundaki uç nokta seçimi ve kalsiyum analizinin doğruluğu önemlidir. Elektriksel iletkenlikten TDS tahmini yapılacaksa kullanılan dönüşüm katsayısının suyun iyonik bileşimine göre değişebileceği dikkate alınmalıdır.
İçme Suyu Sistemlerinde Önemi
İçme suyu dağıtım sistemlerinde LSI, suyun kalsiyum karbonat açısından stabilizasyonunu değerlendirmede yardımcı bir göstergedir. Çok düşük mineral içerikli ve düşük alkaliniteli sular, dağıtım sisteminde pH dalgalanmalarına ve malzeme etkileşimlerine daha duyarlı olabilir. Buna karşılık yüksek kalsiyum, yüksek alkalinite ve yüksek pH kombinasyonu boru, vana, ısıtıcı ve membran sistemlerinde CaCO₃ birikimi riskini artırabilir.
ABD EPA’nın ikincil içme suyu standartlarında pH için 6,5–8,5 aralığı estetik ve işletme niteliğinde bir rehber değer olarak verilir; düşük pH metalik tat ve korozyon, yüksek pH ise tortu ve kayganlık hissi gibi sorunlarla ilişkilendirilebilir.[10] Bu değerler LSI sınırı değildir; pH’ın içme suyu işletmesinde neden izlendiğini gösteren düzenleyici bağlam sağlar.
Kurşun ve bakır açısından korozyon kontrolü ayrı bir değerlendirme gerektirir. ABD EPA’nın Kurşun ve Bakır Kuralı, dağıtım ve tesisat sistemlerinden suya geçebilecek kurşun ve bakırı azaltmaya yönelik korozyon kontrolü yaklaşımı içerir.[11] Ancak bu bağlamda LSI tek başına kurşun veya bakır salımını tahmin eden yeterli bir gösterge değildir; pH, alkalinite, ortofosfat uygulaması, klorür-sülfat dengesi, boru malzemesi ve su yaşı gibi değişkenler birlikte değerlendirilmelidir.
Standartlar, Kılavuzlar ve Mevzuat Bağlamı
LSI, içme suyu mevzuatlarında genellikle doğrudan yasal sınır değeri olan bir parametre olarak yer almaz. Daha çok su stabilitesi, korozyon kontrolü, kalsiyum karbonat doygunluğu ve işletme optimizasyonu için kullanılan mühendislik göstergesidir. Dünya Sağlık Örgütü içme suyu kılavuzu, ülkelerin içme suyu düzenlemeleri için bilimsel temel sağlayan kapsamlı bir referans çerçevesi sunar; pH gibi parametreler ise çoğunlukla operasyonel ve estetik bağlamda değerlendirilir.[12]
| Kaynak veya Düzenleme | LSI ile İlişkisi | Yorum |
|---|---|---|
| ISO/TR 4340:2022 | LSI tanımı ve yorumunu verir. | LSI’nin CaCO₃ doygunluğu göstergesi olarak kullanılmasını açıklar. |
| Standard Methods 2330 | Kalsiyum karbonat doygunluğu analizleriyle ilgilidir. | LSI ve benzeri indekslerin analitik su değerlendirmesindeki yerini destekler. |
| WHO içme suyu kılavuzları | pH ve su stabilitesini operasyonel kalite bağlamında ele alır. | pH için sağlık temelli tekil bir kılavuz değer yerine işletme ve korozyon bağlamı önemlidir. |
| EPA ikincil standartları | pH için estetik ve işletme amaçlı aralık verir. | Bu aralık LSI sınırı değildir. |
| Türkiye içme suyu mevzuatı | pH ve iletkenlik gibi parametreleri düzenler. | LSI ayrı bir parametre olarak değil, mühendislik değerlendirmesi olarak ele alınır. |
Avrupa Birliği İçme Suyu Direktifi, insan tüketimine yönelik suyun kalitesini risk temelli bir çerçevede düzenler ve dağıtım sistemi ile suyla temas eden malzemeler bağlamında güvenli su yaklaşımını destekler.[13] Türkiye’de ise İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik, içme ve kullanma sularının kalite parametrelerini düzenler; pH mevzuat parametreleri içinde yer alır, ancak LSI doğrudan parametre limiti olarak verilmez.[14]
Ters Ozmoz ve Remineralizasyon Açısından LSI
Ters ozmoz sistemleri, çözünmüş iyonların büyük bölümünü azaltarak düşük iletkenlikli ve düşük alkaliniteli permeat üretir. Bu tür suların pH, alkalinite ve kalsiyum dengesi, ham suya göre belirgin biçimde değişebilir. Bu nedenle ters ozmoz sonrası içme suyu uygulamalarında pH stabilizasyonu, kalsiyum-karbonat dengesi ve remineralizasyon mühendislik açısından önem taşır.
Deniz suyu veya acı su arıtımında üretilen düşük mineralli sular doğrudan dağıtım sistemine verilmeden önce çoğu zaman stabilize edilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün desalinizasyonla güvenli içme suyu üretimine ilişkin dokümanı, arıtılmış düşük mineralli suyun dağıtımdan önce stabilizasyon ve remineralizasyon gerektirebileceğini belirtir.[15] Bu bağlamda LSI, remineralizasyon sonrasında suyun CaCO₃ bakımından aşırı çözündürücü veya aşırı çökelti oluşturucu eğilimde olup olmadığını izlemek için kullanılabilir.
Remineralizasyon Yöntemleri
Ters ozmoz veya desalinizasyon sonrası LSI ayarı için farklı kimyasal ve fiziksel yöntemler uygulanabilir. Kalsit veya kireç taşı temas filtreleri, düşük mineralli suyun CaCO₃ yatağından geçirilmesiyle kalsiyum ve alkalinite kazandırabilir. Karbondioksit ve kireç taşı kombinasyonu, çözünmeyi artırarak daha kontrollü remineralizasyon sağlayabilir. Kireç ve karbondioksit dozajı, büyük ölçekli tesislerde pH ve alkalinite ayarlamasında kullanılabilir. Ham su veya mineralce zengin başka bir suyla kontrollü harmanlama da bazı sistemlerde uygulanabilir.
Bu yöntemlerde hedef LSI değeri tek başına evrensel bir sayı değildir. Dağıtım sistemi malzemesi, boru yaşı, dezenfektan türü, su sıcaklığı, alkalinite, kalsiyum düzeyi, yasal parametreler ve tüketici kabulü birlikte değerlendirilir. Aşırı pozitif LSI, özellikle sıcak su hatlarında, membran sonrası mineral filtrelerde, armatürlerde ve ısı değiştiricilerde kireçlenme riskini artırabilir. Aşırı negatif LSI ise kalsiyum karbonat film kararlılığını azaltabilir ve düşük tampon kapasiteli suların pH değişimlerine daha duyarlı olmasına yol açabilir.
Endüstriyel Sistemlerde LSI Kullanımı
LSI, soğutma kuleleri, kazan ön arıtma hatları, ısı değiştiriciler, proses suyu devreleri ve kapalı dolaşım sistemlerinde kireçlenme eğilimini değerlendirmek için kullanılır. Sıcaklık arttıkça CaCO₃ çözünürlüğünün değişmesi ve suyun konsantre hâle gelmesi, LSI değerini işletme koşullarında ham su analizinden farklı hâle getirebilir. Bu nedenle endüstriyel yorumlarda yalnızca besleme suyu LSI’si değil, devridaim suyu, blöf oranı, konsantrasyon çevrimi ve en yüksek yüzey sıcaklığı da dikkate alınmalıdır.
Soğutma kulelerinde buharlaşma, çözünmüş iyonların derişimini artırır. Bu durum kalsiyum, alkalinite ve TDS değerlerini yükselterek LSI’yi daha pozitif hâle getirebilir. Buna karşılık asit dozajı, blöf kontrolü, yumuşatma, dealkalizasyon veya antiskalant uygulamaları CaCO₃ çökelme eğilimini azaltabilir. Ancak LSI, silika çökelmesi, kalsiyum sülfat, baryum sülfat, demir çökeltisi, biyolojik kirlenme veya organik fouling gibi diğer birikim türlerini doğrudan temsil etmez.
LSI ve Benzer İndeksler
LSI, su stabilitesi değerlendirmesinde tek indeks değildir. Ryznar Stabilite İndeksi (RSI), kalsiyum karbonat çökelme potansiyeli (CCPP) ve çeşitli korozyon eğilim göstergeleri farklı amaçlarla kullanılır. ISO/TR 4340:2022, RSI’nin de pHs ve pH ilişkisine dayandığını, CCPP’nin ise CaCO₃ çökelme veya çözünme miktarını mg/L CaCO₃ olarak ifade edebildiğini belirtir.[1]
| Kavram | Temel Anlamı | LSI’den Farkı |
|---|---|---|
| LSI | pH ile CaCO₃ doygunluk pH’ı arasındaki farktır. | CaCO₃ bakımından doygunluk eğilimini gösterir. |
| RSI | 2pHs − pH formülüne dayanan stabilite indeksidir. | Yorum ölçeği LSI’den farklıdır; aynı sayı aralıkları aynı anlama gelmez. |
| CCPP | CaCO₃ çökelme veya çözünme potansiyelini miktar olarak ifade eder. | Yalnızca eğilim değil, teorik CaCO₃ miktarı hakkında bilgi verir. |
| pH | Hidrojen iyonu aktivitesiyle ilişkili ölçümdür. | Kalsiyum, alkalinite ve sıcaklık etkisini tek başına içermez. |
| Alkalinite | Asit nötralizasyon kapasitesidir. | LSI’nin girdilerinden biridir; tek başına doygunluk indeksi değildir. |
| Sertlik | Başlıca kalsiyum ve magnezyumdan kaynaklanır. | Toplam sertlik CaCO₃ doygunluğunu tek başına belirlemez. |
Sık Yapılan Yanlışlar
LSI hakkında en yaygın yanlışlardan biri, indeksi doğrudan genel korozyon göstergesi gibi kullanmaktır. LSI, CaCO₃ tabakasının oluşma veya çözünme eğilimi hakkında bilgi verir; kurşun, bakır, demir veya çelik korozyonunun tüm mekanizmalarını tek başına açıklamaz.[7]
İkinci yanlış, LSI değeri pozitif olan her suyun istenen kaliteye sahip olduğunu varsaymaktır. Pozitif LSI bazı sistemlerde koruyucu CaCO₃ tabakası oluşumunu destekleyebilir; ancak fazla pozitif değerler ısıtıcı, eşanjör, membran ve armatürlerde kireçlenme riskini artırabilir. Bu nedenle “pozitif LSI her zaman iyidir” ifadesi teknik olarak doğru değildir.
Üçüncü yanlış, LSI hesabında toplam sertliği kalsiyum yerine doğrudan kullanmaktır. Toplam sertlik magnezyumu da içerdiğinden, CaCO₃ doygunluğunu hesaplamak için kalsiyum bileşeninin ayrıca bilinmesi gerekir. Kalsiyum sertliği ölçülmeden yapılan hesaplamalar, özellikle magnezyumun yüksek olduğu sularda yanıltıcı olabilir.
Dördüncü yanlış, laboratuvar pH değeri ile saha pH değerinin her zaman aynı kabul edilmesidir. Numunenin taşınması sırasında CO₂ dengesi değişebilir; bu nedenle LSI hesabında kullanılan pH ve sıcaklık verilerinin numunenin gerçek sistem koşullarını temsil etmesi gerekir.
İşletme ve Bakım Açısından Değerlendirme
LSI, işletmeciye suyun kalsiyum karbonat dengesi hakkında hızlı bir yön gösterir; ancak karar verme sürecinde tek başına kullanılmamalıdır. Bir dağıtım sisteminde LSI ile birlikte pH, alkalinite, kalsiyum, iletkenlik, klorür, sülfat, dezenfektan kalıntısı, su yaşı, boru malzemesi, metal izleme sonuçları ve şikâyet verileri birlikte değerlendirilmelidir. Endüstriyel sistemlerde ise LSI’ye ek olarak sıcaklık profili, konsantrasyon çevrimi, blöf kontrolü, inhibitör programı ve tortu analizleri dikkate alınmalıdır.
Evsel ters ozmoz cihazlarında veya merkezi arıtma sistemlerinde LSI, özellikle mineral filtre, kalsit yatak, pH düzenleme ve sıcak su tesisatı etkilerinin anlaşılmasına yardımcı olabilir. Bununla birlikte küçük evsel sistemlerde düzenli LSI hesabı çoğu zaman pratik değildir; pH, iletkenlik, alkalinite, kalsiyum ve sertlik analizleri olmadan yalnızca tat veya TDS ölçümüyle stabilite yorumu yapılamaz.
Kaynaklar
- International Organization for Standardization. ISO/TR 4340:2022. ISO, 2022.
- Langelier, W. F. The Analytical Control of Anti-Corrosion Water Treatment. Journal AWWA, 1936.
- APHA, AWWA, WEF. 2330 CALCIUM CARBONATE SATURATION. Standard Methods for the Examination of Water and Wastewater.
- Government of Newfoundland and Labrador. Calculation of the Langelier Index. Department of Environment and Conservation.
- U.S. Geological Survey. Alkalinity and Water. USGS Water Science School.
- U.S. Geological Survey. Hardness of Water. USGS Water Science School.
- U.S. Environmental Protection Agency. Optimal Corrosion Control Treatment Evaluation Technical Recommendations for Primacy Agencies and Public Water Systems. EPA, 2016.
- World Health Organization. pH in Drinking-water: Revised background document for development of WHO Guidelines for Drinking-water Quality. WHO, 2007.
- Rounds, S. A. Chapter A6. Section 6.6. Alkalinity and acid neutralizing capacity. U.S. Geological Survey Techniques of Water-Resources Investigations, 2012.
- U.S. Environmental Protection Agency. Secondary Drinking Water Standards: Guidance for Nuisance Chemicals. EPA.
- U.S. Environmental Protection Agency. Lead and Copper Rule. EPA.
- World Health Organization. Guidelines for drinking-water quality: fourth edition incorporating the first and second addenda. WHO, 2022.
- European Parliament and Council of the European Union. Directive (EU) 2020/2184 on the quality of water intended for human consumption. Official Journal of the European Union, 2020.
- T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 2005.
- World Health Organization. Safe drinking-water from desalination. WHO, 2011.