Ozon kütle transferi

0 görüntülenme

Ozon kütle transferi (ozone mass transfer), gaz karışımındaki ozonun gaz–sıvı ara yüzünü geçerek su fazına aktarılmasıdır. Ozonlama sistemlerinde üretim ile suyun oksidana maruz kalması arasındaki fiziksel bağlantıyı oluşturur. Jeneratörden çıkan ozonun tamamı suya geçmez; aktarılmayan bölüm temas sisteminin çıkış gazında bulunabilir. Bu nedenle jeneratörün üretim miktarı, suda çözünmüş ozon derişimi veya doğrudan etkin dezenfeksiyon dozu değildir.[1][2]

Aktarımın değerlendirilmesi iki ayrı soruyu kapsar: Belirli gaz bileşimi ve sıcaklıkta suyla dengeye gelebilecek ozon derişimi nedir ve gerçek temas düzeni bu aktarımı hangi hızda gerçekleştirebilir? Sudaki reaksiyonlar da çözünmüş ozonu eşzamanlı tüketir. Dolayısıyla az kalıntı ölçülmesi tek başına kötü aktarımı, yüksek transfer verimi ise tek başına başarılı dezenfeksiyonu kanıtlamaz.[3][10] İçme suyu ve atıksu uygulamalarında güvenilir değerlendirme; gaz kütle dengesi, çözünmüş ozon, su özellikleri, hidrolik temas ve çıkış gazı kontrolünün birlikte incelenmesine dayanır.

Gaz–sıvı aktarımının fiziksel ve kimyasal temeli

Gazdaki ozon önce ara yüze ulaşır, ardından sıvı tarafındaki sınır bölgesini geçerek suyun ana kütlesine taşınır. Karıştırma bu sınır bölgesini yenileyebilir; kabarcıkların veya membran yüzeyinin sağladığı temas alanı da aktarımın gerçekleşebileceği yüzeyi belirler. Denge çözünürlüğü ile aktarım katsayısı bu yüzden aynı özellik değildir.[3]

Denge derişimi ve sürükleyici kuvvet

Henry yasasının derişim–basınç biçimi, kullanılan sabit açıkça tanımlanarak aşağıdaki gibi yazılabilir:

$$C^*=H_{cp}\,p_{\mathrm{O_3}}$$

Burada \(C^*\), gazla dengedeki sıvı ozon derişimi; \(p_{\mathrm{O_3}}\), ozonun gazdaki kısmi basıncı; \(H_{cp}\), bu tanıma göre derişimin basınca oranını veren denge katsayısıdır. Örneğin derişim mol/m³, basınç Pa seçilirse katsayının birimi mol/(m³·Pa) olur. Literatürde ters oranı kullanan Henry sabitleri de bulunduğundan, sembol benzerliği katsayıların doğrudan değiştirilebileceği anlamına gelmez. Ozonun sıcaklığa bağlı denge ilişkisi, gerçek sudaki tüketimden ayrı değerlendirilmelidir.[3]

Gaz basıncının veya ozon oranının artırılmasıyla yükselen denge derişimi, suyun hemen o derişime ulaşacağını göstermez. Aktarım için gereken süre ve eşzamanlı tüketim ayrıca hesaba katılır. Reaktör boyunca gaz bileşimi değişiyorsa tek bir giriş gazı değeri bütün ara yüzlerin denge koşulunu temsil etmez.

Aktarım ile tüketimin birlikte yazılması

İyi karışmış, sıvı giriş–çıkışı olmayan bir deney hacmi için basitleştirilmiş denge şöyledir:[3]

$$\frac{dC}{dt}=K_La(C^*-C)-r_{\mathrm{t}}$$

\(C\), sıvının ana kütlesindeki çözünmüş ozon derişimi; \(t\), zaman; \(K_L\), sıvı derişimi esaslı toplam aktarım katsayısı; \(a\), birim sıvı hacmine düşen ara yüz alanıdır. \(K_L\) m/s, \(a\) m²/m³ alınırsa \(K_La\) s−1 olur. \(r_{\mathrm{t}}\), reaksiyon ve bozunmayla ozon tüketim hızıdır; derişim/zaman birimindedir.

Bu ifade bir jeneratör kapasite denklemi değildir. Sürekli akışlı bir reaktörde taşınımla gelen ve çıkan ozon terimleri de gerekir. Ayrıca tek bir \(K_La\), farklı bölgelerdeki karışmayı ancak seçilen modelin izin verdiği ölçüde temsil eder. Denklemdeki temel ayrım şudur: Aktarım terimi suya ozon kazandırırken tüketim terimi ölçülebilir çözünmüş ozonu azaltır.

Ozon kütle dengesi, transfer verimi ve doz

Transfer verimi, temas sistemine beslenen ozonun ne kadarının suya aktarıldığını belirtir. NSF/EPA’nın 2003 tarihli doğrulama protokolü, besleme dozu, aktarılan doz ve çözünmüş ozon derişimini ayrı büyüklükler olarak tanımlar. Aynı belge, giriş ve çıkış gazı derişimlerinden yapılan basit hesabın gaz debilerinin eşitliği varsayımına dayandığını açıkça belirtir.[2]

Gaz debisi ile gaz derişiminin birlikte kullanılması

Her gaz akımındaki ozonun kütlesel debisi, aynı referans koşullarına ait hacimsel debi ve derişim çarpımından bulunur:

$$\dot m_{\mathrm{in}}=Q_{g,\mathrm{in}}c_{g,\mathrm{in}},\qquad \dot m_{\mathrm{out}}=Q_{g,\mathrm{out}}c_{g,\mathrm{out}}$$

Burada \(Q_g\), gazın hacimsel debisi; \(c_g\), gazdaki ozonun kütle derişimidir. Debi m³/h ve derişim g/m³ ise sonuç g/h olur. Alt indisler temas sistemine giren ve sistemden çıkan gazı gösterir. Gaz debisinin normal koşullara dönüştürülmüş olması durumunda derişim de aynı normal hacim tanımına ait olmalıdır. Sıcaklık, mutlak basınç ve kuru/ıslak gaz esası belirtilmeden farklı cihaz değerleri birleştirilmemelidir.[2]

Kararlı durumda; gaz birikimi, ölçülmeyen kaçak ve gaz tarafı bozunması ihmal edilebiliyorsa, tek giriş ve tek gaz çıkışı için görünür aktarım şu şekilde hesaplanır:

$$\dot m_{\mathrm{tr}}=\dot m_{\mathrm{in}}-\dot m_{\mathrm{out}}$$

$$\eta_{\mathrm{tr}}=\frac{\dot m_{\mathrm{tr}}}{\dot m_{\mathrm{in}}}\times100\%$$

\(\dot m_{\mathrm{tr}}\), suya aktarılan ozonun kütlesel debisi; \(\eta_{\mathrm{tr}}\), yüzde transfer verimidir. Birden fazla gaz çıkışı varsa çıkış terimi bu akımların toplamıdır. Bu hesap, denetim hacminin sınırlarını açıkça göstermelidir: Gaz hattında kaybolan ozon, yalnız giriş–çıkış farkına bakılarak suya aktarılmış gibi yorumlanmamalıdır.

Besleme dozu ile aktarılan doz

Su debisi \(Q_w\) için iki farklı doz tanımlanır:

$$D_{\mathrm{bes}}=\frac{\dot m_{\mathrm{in}}}{Q_w},\qquad D_{\mathrm{tr}}=\frac{\dot m_{\mathrm{tr}}}{Q_w}$$

Kütlesel debi g/h ve su debisi m³/h alınırsa doz g/m³ çıkar; bu birim sayısal olarak mg/L’ye eşittir. Aynı denetim sınırı ve zaman aralığı kullanıldığında \(D_{\mathrm{tr}}=D_{\mathrm{bes}}\eta_{\mathrm{tr}}/100\) olur. Ancak \(D_{\mathrm{tr}}\), bir litre su başına aktarılmış toplam ozondur; belirli bir anda o litrede kalan çözünmüş ozon değildir.[2]

Verim bir oran, aktarılan miktar ise bir kütlesel büyüklüktür. Bu tanımlardan, yalnız verim yüzdesinin karşılaştırılmasının yetersiz olduğu sonucu çıkar: Daha yüksek yüzde, farklı besleme miktarları altında daha fazla ozon aktarımı anlamına gelmeyebilir. İşletme kayıtlarında yüzdeyle birlikte beslenen ve aktarılan kütlesel debilerin de gösterilmesi bu belirsizliği giderir.

Temas sistemleri ve tasarım seçenekleri

Temas ekipmanının görevi, gaz ile su arasında yeterli alan ve uygun akış düzeni oluşturmaktır. EPA’nın 1999 rehberi, başlıca geleneksel seçenekleri kabarcıklı temas sistemleri, enjektörler ve türbinli karıştırıcılar olarak sınıflandırır.[1] Bunlar aynı ozon üreticisine bağlanabilse de hidrolik davranışları ve bakım gereksinimleri aynı değildir.

Kabarcıklı temas ve mekanik karıştırma

Kabarcıklı sistemlerde gaz, difüzörlerden suya dağıtılır. Temas derinliği, difüzör yerleşimi ve kabarcıkların kanallanması performansı etkiler; gözenek tıkanması dağılımı değiştirebilir. Mekanik karıştırıcılar ise karışma ve gaz dağılımını hareketli ekipmanla sağlar. Seçim yalnız aktarım yüzdesine değil, basınç kaybına, karıştırma enerjisine ve bakım erişimine de bağlıdır.[1]

Aynı gaz hacmi daha küçük kabarcıklara bölündüğünde geometrik olarak daha fazla toplam yüzey oluşur. Bununla birlikte kabarcık boyutu tek başına tasarım ölçütü değildir: Kabarcıkların birleşmesi, reaktördeki dağılımı ve suyla temas süresi de önem taşır. Belirli bir deneyde artırılan gaz debisiyle elde edilen katsayı değişimi, başka bir reaktöre değişmeden taşınamaz.[3]

Venturi enjeksiyonu ve yan akım

Venturi düzeninde daralan akış kesitinin oluşturduğu basınç koşulları ozonlu gazın suya alınmasını sağlar. Yan akımlı tasarımda suyun bir bölümü enjeksiyondan geçirilip ana akıma geri karıştırılır. Enjektörün ardından gereken dezenfeksiyon temas hacmi ayrıca değerlendirilir; hızlı gaz dağıtımı, gereken hidrolik temasın sağlandığı anlamına gelmez.[1]

Yan akım, ana akımla birleşmeden önce daha yüksek yerel ozon yüküne maruz kalabilir. Wert ve arkadaşlarının pilot araştırması, çözündürme bölgesindeki ozon maruziyetinin ve bromat oluşumunun ihmal edilmemesi gerektiğini göstermiştir. Bu nedenle yan akım oranı ve ana akıma dönüşten önce geçen süre, yalnız pompa seçiminin değil su kimyası değerlendirmesinin de parçasıdır.[6]

Membranlı temas

Membran temas sistemlerinde gaz ve sıvı, bir membran üzerinden temas ettirilir. Membran alanı, sıvı tarafındaki akış ve ara yüz yakınındaki reaksiyonlar aktarımı birlikte belirler. Shin ve arkadaşlarının içi boş lifli temas sistemi araştırması, sıvı hızının ve reaksiyonla desteklenen aktarımın önemini ortaya koymuştur.[5] Membran kullanılması kendiliğinden sıfır gaz kaybı veya bütün sularda aynı aktarım katsayısı anlamına gelmez.

Bu seçeneklerin karşılaştırılmasında ortak değerlendirme sınırı kullanılmalıdır. Yalnız temas elemanını karşılaştırıp bir sistemin yan akım pompasını, diğerinin gaz basınçlandırmasını veya her ikisinin çıkış gazı giderimini dışarıda bırakmak, bütün proses için eşdeğer bir karşılaştırma oluşturmaz.

Su matrisi, sıcaklık ve ölçek büyütme

Su matrisi, ozonun karşılaştığı çözünmüş organik ve inorganik maddeler ile fiziksel su özelliklerinin bütünüdür. Matris, hem ozonun tüketimini hem de temas koşullarını etkileyebilir. Bu nedenle temiz sudaki çözünme deneyi ile gerçek proses suyundaki performans aynı soruyu yanıtlamaz. Atıksu uygulamalarında yeterli ön arıtma ve gazın suya uygun dağıtımı birlikte değerlendirilir.[10]

Reaksiyonun aktarımı artırabildiği durumlar

Ozon sıvı tarafında hızlı tüketildiğinde ana kütledeki derişim düşük kalabilir. Aktarım denkleminde bu durum, gaz–sıvı arasındaki derişim farkını koruyabilir. Daha hızlı reaksiyonların ara yüz yakınında gerçekleşmesi ise fiziksel aktarımı reaksiyonla birleştiren bir davranış oluşturur. Shin ve arkadaşları, sentetik organik madde içeren sular ve üç ikincil atıksu çıkışında bu etkileşimi incelemiştir.[5]

Bunun işletme açısından önemli sonucu, yüksek aktarım ile yüksek kalıntının zorunlu olarak birlikte artmamasıdır. Suya geçen ozonun hızla tüketilmesi yüksek aktarımın yanında düşük kalıntı oluşturabilir. Bu yorum, reaksiyonun yararlı hedefe yöneldiğini kanıtlamaz; tüketilen ozonun hedef mikroorganizma, hedef kirletici veya diğer su bileşenleri arasında nasıl dağıldığı ayrıca değerlendirilir.

Sıcaklığın birlikte değişen etkileri

Sıcaklık değişimi yalnız bir katsayıyı etkilemez. Ozonun denge çözünürlüğü, bozunması ve temas sistemindeki aktarım davranışı birlikte değişebilir. Wang ve arkadaşlarının PTFE temas sistemi deneylerinde sıcaklık, çözünmüş ozon ve hesaplanan aktarım performansı üzerinde etkili olmuştur.[3] Bu nedenle bir sıcaklıkta belirlenen katsayı, sıcaklık değişirken sabit kabul edilmeden önce doğrulanmalıdır.

Deney katsayısının kullanım sınırı

Bir \(K_La\) değeri; reaktör geometrisi, gaz ve sıvı akışları, su özellikleri ve kullanılan matematiksel modelle birlikte anlam taşır. Jiang ve arkadaşları, geri kazanılmış atıksudaki pilot çalışmada ozon ve oksijen aktarımını ayrı incelemiş ve bu gazların hacimsel aktarım katsayıları arasındaki oranı araştırmıştır. Çalışma, oksijenin yardımcı bir gösterge olarak kullanılmasının bir karşılaştırma gerektirdiğini gösterir; iki gazın katsayıları tanım gereği eşit değildir.[4]

Tasarım bakımından bundan çıkan sonuç, temiz su veya oksijen deneyinin yararlı fakat dolaylı bir başlangıç verisi olduğudur. Gerçek suyla, beklenen debi ve yük değişimleri altında doğrulama yapılmadan laboratuvar katsayısı saha garantisine dönüştürülmemelidir. Deneyin asidik, tamponlanmış veya düşük tüketimli suda yürütülmüş olması da sonuçla birlikte belirtilmelidir.

Ölçüm, veri kalitesi ve işletme değerlendirmesi

Aktarımın ölçülmesi, gaz ve sıvı faz verilerinin aynı işletme durumunu temsil etmesini gerektirir. Gaz beslemesindeki ve temas sistemi çıkışındaki ozon ölçümleri kütle dengesini; sudaki ölçüm ise çözünmüş kalıntıyı destekler. Giderim ünitesinden sonraki gaz ölçümü farklı bir amaç taşır: ünitenin güvenli çalışmasını izler.[1]

Çözünmüş ozonun belirlenmesi

İndigo yönteminde ozon, indigo reaktifinin rengini açar ve değişim fotometrik olarak ölçülür. Hach’ın incelenen 8311 yöntem belgesi, numunenin hemen analiz edilmesini, daha sonra analiz için saklanmamasını ve numune alma sırasında ozon kaybından kaçınılmasını belirtir. Isınma ve gereksiz çalkalama, ölçülen değerin proses suyunu temsil etmesini bozabilir.[8]

Numune noktası kadar numunenin izlediği yol da kaydedilmelidir. Reaktör içindeki derişimin değerlendirilmesinde, numune alındıktan sonra geçen zamanın belirsiz bırakılması özellikle sorunludur. Belirli bir cihazın ölçüm aralığı, reaktif koşulları ve girişim açıklamaları o yönteme aittir. Üreticinin ideal laboratuvar koşullarında verdiği performans, farklı saha koşullarında aynı belirsizliğin sağlandığını tek başına göstermez.[8]

Aktarım katsayısının deneysel belirlenmesi

Tüketimin ihmal edilebildiği, iyi karışmış bir deneyde; \(C^*\) ve \(K_La\) sabitse, başlangıç derişimi \(C_0\) için önceki diferansiyel denklemin çözümü şöyledir:

$$\ln\left(\frac{C^*-C_0}{C^*-C(t)}\right)=K_La\,t$$

Logaritma içindeki oran boyutsuzdur; \(C_0\), \(C(t)\) ve \(C^*\) aynı derişim biriminde kullanılır. Zaman dakika seçilirse eğimin birimi dakika−1 olur. Wang ve arkadaşlarının kullandığı, başlangıç derişiminin sıfır olduğu ifade bunun özel durumudur.[3]

Gerçek suda tüketim önemliyse bu doğrusal biçim doğrudan uygulanmamalıdır. Jiang ve arkadaşlarının pilot araştırmasında ozon tüketimi, aktarım modeli içinde yalancı birinci dereceden reaksiyon olarak ele alınmıştır.[4] Bu yaklaşımın belirli bir veri kümesini açıklaması, bütün sular için aynı tüketim katsayısının geçerli olduğu anlamına gelmez.

İşletme verilerinin birlikte okunması

Bir sorun araştırılırken önce hangi büyüklüğün değiştiği ayrılır: beslenen ozon, gaz çıkışındaki ozon, aktarılan kütle veya sudaki kalıntı. Gaz tarafındaki aktarım azalmışsa temas ve gaz dağıtımı incelenir; aktarım korunurken kalıntı düşmüşse tüketim veya hidrolik koşullar araştırılır. Bunlar tek ölçümle kesin teşhis değil, kütle dengesi ve reaksiyon modelinden türeyen inceleme sırasıdır.

Karşılaştırılabilir kayıt; su debisini, gaz ölçümlerinin referans koşullarını, numune yerini, sıcaklığı ve kullanılan yöntemi içerir. Ekipmanın tasarım koşullarında işletilmesi ve gaz dağıtımının izlenmesi, ölçüm yorumunun temel önkoşullarındandır.[10]

Dezenfeksiyon, yan ürünler ve çıkış gazı güvenliği

Aktarım başarısı ile mikrobiyal inaktivasyonun ayrılması

Transfer verimi, ozonun suya geçişini değerlendirir; belirli bir mikroorganizmanın inaktivasyonunu doğrudan ölçmez. Dezenfeksiyon değerlendirmesinde çözünmüş ozon derişimi, temas süresi, hedef organizma ve su sıcaklığı gibi koşullar gerekir. EPA’nın 2020 rehberi, ozon temas sistemlerinde yöntem seçimini reaktör düzeni ve mevcut hidrolik verilere bağlar.[7]

Nominal hidrolik bekleme süresi \(V/Q_w\), her su parçasının aynı süre kaldığını göstermez. Burada \(V\) su hacmi, \(Q_w\) su debisidir. İzleyici deneylerinden belirlenen \(T_{10}\), suyun yüzde 90’ının en az bu süre boyunca sistemde kaldığı hidrolik ölçüdür. Ozon için \(T_{10}\) ve sürekli karışımlı reaktör temelli CT değerlendirmeleri birbirinin yerine gelişigüzel kullanılmamalıdır.[7]

Besleme dozu mg/L, CT ise mg·dakika/L birimindedir. UV fluence’ı enerji/alan büyüklüğüdür; UV geçirgenliği de farklı bir optik özelliktir. Bunlar ozon transfer yüzdesine dönüştürülemez. Benzer biçimde log azaltımı biyolojik sonucu ifade eder, gazın ne kadarının çözündüğünü değil. Bu ayrımlar, farklı dezenfeksiyon teknolojilerinin aynı “doz” sözcüğü üzerinden hatalı karşılaştırılmasını önler.[2]

Çözündürme bölgesi ve yan ürünler

Ozonun çözündüğü bölüm kimyasal olarak etkisiz bir hazırlık hacmi değildir. Wert ve arkadaşları, ince kabarcıklı ve yan akımlı pilot sistemlerde bu bölümde de ozon maruziyeti ve bromat oluştuğunu göstermiştir.[6] Bu nedenle dezenfeksiyon hesabında kullanılan bölge sınırları, bütün oksidasyon kimyasının yalnız o bölgelerde gerçekleştiği biçiminde yorumlanmamalıdır.

Bromür içeren sularda aktarımın artırılması, yan ürün hedefleriyle birlikte değerlendirilmelidir. Shin ve arkadaşlarının membranlı atıksu çalışmasında hidrojen peroksit ilavesi ozon aktarımını artırırken bromat oluşumunu da yükseltmiştir.[5] Sonuç, incelenen matris ve temas sistemiyle sınırlıdır; yine de “daha yüksek aktarım her bakımdan daha iyi arıtma demektir” varsayımının neden geçersiz olduğunu gösterir.

Çıkış gazı ve çalışan güvenliği

Yüksek transfer verimi, çıkış gazının doğrudan ortama bırakılabileceğini göstermez. Ozonlu gaz kapalı biçimde toplanmalı ve uygun giderim sistemine yönlendirilmelidir. EPA rehberi, ortam havası ile giderim ünitesi çıkışının izlenmesini ve aşırı ozon algılandığında üretimi durdurabilecek kilitlemeleri açıklar.[1]

Ozon güçlü bir oksitleyicidir; gözleri ve solunum sistemini etkileyebilir. NIOSH bilgi sayfasında önerilen tavan maruziyet değeri 0,1 ppm’dir. Bu ABD mesleki maruziyet önerisi, Türkiye için yasal sınır veya bir tesise doğrudan uygulanacak evrensel alarm ayarı değildir. Güvenlik değerlendirmesinde geçerli ülke mevzuatı, ekipman koşulları ve tesisin risk analizi ayrılmalıdır.[9]

Sonuç olarak ozon kütle transferinin kabulü yalnız jeneratör kapasitesine ya da tek bir yüzdeye dayandırılmaz. Aktarılan kütlenin ölçülmesi, çözünmüş ozonun ve hidrolik temasın doğrulanması, hedef arıtma sonucunun gösterilmesi ve gaz güvenliğinin sağlanması birbirini tamamlayan fakat birbirinin yerine geçmeyen değerlendirmelerdir.

Kaynakça

  1. US EPA — Alternative Disinfectants and Oxidants Guidance Manual, EPA 815-R-99-014, Nisan 1999 — https://www.usbr.gov/lc/region/programs/quagga/docs/EPAGuidanceManual.pdf
  2. NSF International / US EPA — Protocol for Equipment Verification Testing for Inactivation of Microbiological Contaminants, Ocak 2003 — https://archive.epa.gov/ordntrnt/ord/nrmrl/archive-etv/web/pdf/039204epadwctr.pdf
  3. Wang ve arkadaşları — The enhancement of ozone–liquid mass transfer performance in a PTFE hollow fiber membrane contactor using ultrasound as a catalyzer, RSC Advances, 2021 — https://pubs.rsc.org/en/content/articlepdf/2021/ra/d1ra00452b
  4. Jiang ve arkadaşları — Modeling ozone mass transfer in reclaimed wastewater, Water Environment Research, 81(1), 57–68, 2009 — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19280900/
  5. Shin ve arkadaşları — Ozonation of wastewater effluent by the MEMBRO3X contactor: Micropollutants abatement and bromate mitigation, Water Research, 283, 123853, 2025 — https://www.dora.lib4ri.ch/eawag/islandora/object/eawag%3A34885/datastream/PDF/Shin-2025-Ozonation_of_wastewater_effluent_by-%28published_version%29.pdf
  6. Wert, Lew ve Rakness — Effect of Ozone Dissolution Systems on Ozone Exposure and Bromate Formation, Journal AWWA, 109(7), 2017 — https://mazzei.net/wp-content/uploads/2009/04/2017-07_Effect-of-Ozone-Dissolution-Systems-on-Ozone-Exposure-Bromate-Formation_AWWA-Journal.pdf
  7. US EPA — Disinfection Profiling and Benchmarking: Technical Guidance Manual, EPA 815-R-20-003, Haziran 2020 — https://www.epa.gov/system/files/documents/2022-02/disprof_bench_3rules_final_508.pdf
  8. Hach — Ozone, Indigo Method, Method 8311, DOC316.53.01106 — https://cdn.hach.com/7FYZVWYB/at/qk5srbb9r49fjjsw342f9/DOC3165301106.pdf
  9. CDC/NIOSH — Pocket Guide to Chemical Hazards: Ozone — https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0476.html
  10. US EPA — Wastewater Technology Fact Sheet: Ozone Disinfection, EPA 832-F-99-063, Eylül 1999 — https://www.epa.gov/sites/default/files/2015-06/documents/ozon.pdf
Ayrı bir editör inceleme kaydı bulunmuyor.

Arıtmapedia · https://aritmapedia.com/terim/ozon-kutle-transferi/

Okuma listesi için giriş yap WhatsApp