Uranyum

1 görüntülenme

Uranyum (uranium), simgesi U ve atom numarası 92 olan, aktinitler grubunda yer alan doğal radyoaktif bir elementtir. Su biliminde önemi, yeraltı suyuna geçebilen bir metal olmasının yanında radyoaktif izotoplar içermesinden kaynaklanır. Bu nedenle içme suyundaki uranyum için iki ayrı soru sorulur: Suda ne kadar uranyum kütlesi bulunduğu ve suyun hangi radyonüklitlerden ne kadar aktivite taşıdığı. Kimyasal toksisiteye dayalı bir derişim değeri, radyolojik değerlendirmenin yerine geçmez.[1][2][8]

Yeraltı suyundaki davranış yalnız kayaçtaki uranyum miktarına bağlı değildir. Yükseltgenme-indirgenme koşulları, pH, karbonat ve kalsiyum gibi bileşenler uranyumun çözünmesini, mineral yüzeylerine tutunmasını ve taşınmasını değiştirebilir. Aynı etkenler arıtılabilirliği de belirler: Bir suda uygun olan adsorban veya iyon değiştirici, başka bir suyun türleşme koşullarında aynı sonucu vermeyebilir. Bu madde uranyumu özellikle yeraltı suyu ve içme suyu kirleticisi olarak ele almakta; oluşum, ölçüm, sağlık değerlendirmesi ve giderim arasındaki bağlantıyı açıklamaktadır.[4][5][10]

Doğal oluşum ve yeraltı suyuna geçiş

Uranyum doğada çoğunlukla başka elementlerle birleşmiş mineraller içinde bulunur. Granitik kayaçlar, bazı metamorfik kayaçlar ve fosfatlı oluşumlar olası jeolojik kaynaklardır. Suyun bu malzemelerle teması sırasında gerçekleşen ayrışma, çözünme ve yüzeyden ayrılma süreçleri, uranyumun suya geçmesini sağlayabilir. Bununla birlikte uranyum içeren bir kayaç bulunması, o kayaçtan alınan her kuyuda yüksek derişim görüleceği anlamına gelmez; su-kayaç etkileşiminin kimyasal koşulları da belirleyicidir.[10]

İnsan faaliyetlerinin etkisi iki biçimde ayrılmalıdır. Maden ve cevher işleme artıkları gibi kaynaklar çevreye doğrudan uranyum girdisi oluşturabilir. Buna karşılık sulama veya yeraltı suyu çekimi, dışarıdan uranyum eklemeden, akiferde zaten bulunan uranyumun hareketlenmesini ve farklı derinliklere ulaşmasını kolaylaştırabilir. Dolayısıyla “doğal kaynaklı” ile “insan etkisinden bağımsız” aynı anlamda değildir.[2][3]

Kaliforniya’nın San Joaquin Vadisi’ndeki araştırma bu ayrım için açıklayıcıdır. Çalışmada sulama ve pompalama, yeraltı suyu besleniminin kimyasındaki değişimlerle ve aşağı yönlü hareketin artmasıyla ilişkilendirilmiştir. Bikarbonatça zengin genç suların sığ çökel malzemeden uranyum çözündürmesi ve bu suların daha derindeki üretim kuyularına ilerlemesi önerilen mekanizmadır. Bu, belirli bir bölgenin hidrojeolojik bulgusudur; tüm tarım alanlarında veya bütün sulama kuyularında aynı sonucun oluştuğu şeklinde genellenemez.[3]

Kaynak araştırmasında bu nedenle yalnız arazi kullanım haritası yeterli değildir. Kuyunun su aldığı birimler, beslenim alanı ve çekim düzeni birlikte ele alınmalıdır. Birbirine yakın kuyuların farklı sonuçlar vermesi, farklı su karışımlarını veya farklı akifer seviyelerini temsil etmeleriyle uyumlu olabilir. Tek bir yüksek ölçümün doğrudan belirli bir işletmeye ya da yalnız jeolojiye bağlanması yerine, kaynak ve taşınım varsayımlarının ayrı sınanması gerekir. Bu yaklaşım, söz konusu saha araştırmasının ortaya koyduğu hidrolojik-kimyasal bağlantının uygulamaya dönük sonucudur.[3]

Suda türleşme ve jeokimyasal taşınım

Türleşme, bir elementin suda hangi iyonlar veya kompleksler biçiminde bulunduğunu ifade eder. Uranyum için çevresel açıdan önemli yükseltgenme basamakları U(IV) ve U(VI)’dır. U(IV) çoğu indirgen ortamda daha az çözünür katı fazlarla ilişkilidir; U(VI) ise oksitleyici koşullarda daha hareketli olabilir. Bu genel eğilim bir mutlak kural değildir: Çözeltideki bağlayıcı bileşenler ve oluşabilen katı fazlar gerçek derişimi değiştirebilir.[6]

U(VI)’nın temel yapılarından biri, pozitif yüklü uranil iyonu UO22+‘dır. Ancak doğal sularda uranyumun tamamının serbest uranil olarak bulunduğu varsayılmaz. Karbonatla birleşerek UO2(CO3)22− ve UO2(CO3)34− gibi kompleksler oluşturabilir. Asidik koşullarla nötr-alkali koşullar arasında tür dağılımı değişir. Bu nedenle toplam uranyum sonucu, tek başına iyonun yükünü veya mineral yüzeyine bağlanma eğilimini açıklamaz.[4][10]

Kalsiyum, karbonat içeren sularda üçüncü bir bileşen olarak kompleks yapısına katılabilir. CaUO2(CO3)32− ve elektriksel olarak nötr Ca2UO2(CO3)3 buna örnektir. Fox ve çalışma arkadaşlarının kontrollü deneylerinde kalsiyum, belirli çözelti koşullarında uranyumun kuvars ve ferrihidrit üzerindeki adsorpsiyonunu azaltmıştır. Bulgular, yalnız pH ölçerek hareketlilik tahmini yapmanın neden yetersiz kalabileceğini gösterir; deneydeki yüzdeler ise başka bir akifer veya ticari adsorbanın kapasitesi değildir.[5]

Adsorpsiyon, uranyumun bir mineralin yüzeyine tutunmasıdır; çökelme ise yeni bir katı fazın oluşmasıdır. Her ikisi de çözünmüş derişimi azaltabilir, fakat aynı mekanizma değildir. Karbonat da yalnız hareketliliği artıran bir bileşen olarak görülmemelidir. Oksijenli, karbonat içeren bir alüvyal akifer çalışmasında, karbonatla ilişkili uranyumlu katı fazların çözünmüş uranyumu sınırlayabildiği bildirilmiştir. Bu bulgu, “karbonat varsa uranyum daima yükselir” genellemesinin geçersiz olduğunu gösterir.[6]

Taşınım değerlendirmesinde suyun akış hızı ile uranyumun ilerleme hızı da ayrılır. Yüzeylere tutunma ilerlemeyi yavaşlatabilir; su kimyasının değişmesi ise tutunma derecesini değiştirebilir. Rifle sahası için geliştirilen yüzey kompleksleşmesi yaklaşımı, pH, kalsiyum ve karbonat değişirken tek bir sabit dağılım katsayısının yeterli olmayabileceğini göstermiştir. Böyle bir modelin başka sahaya aktarılması, yerel mineral yüzeylerinin ve su kimyasının doğrulanmasını gerektirir; yalnız bilgisayarın hesapladığı tür dağılımı saha kanıtının yerine geçmez.[4]

Kimyasal toksisite ve radyolojik değerlendirme

Kimyasal değerlendirme

Doğal uranyum içeren içme suyunda kimyasal değerlendirme, özellikle böbrek üzerindeki etkiler üzerinde yoğunlaşır. Sindirim sisteminden emilim, bileşiğin çözünürlüğü gibi etkenlerle değişir; alınan uranyumun tamamı vücuda geçmez. Bununla birlikte emilen bölüm böbrek ve iskelet dokularıyla etkileşebilir. WHO’nun arka plan değerlendirmesi, kimyasal böbrek etkilerini radyolojik etkilerden ayrı inceler.[7]

İnsan çalışmalarındaki bir biyobelirteç değişimi, tek başına klinik hastalık veya herkes için geçerli bir etki eşiği anlamına gelmez. WHO’nun 2026 baskısındaki uranyum bilgi notu, bazı çalışmalarda böbreğin proksimal tübül işleviyle ilişkili değişiklikler bildirildiğini; sonuçların çalışmalar arasında tutarlı olmadığını ve ölçümlerin normal fizyolojik aralıkta kalabildiğini belirtir. Geçici kılavuz niteliği, bu belirsizliği yansıtır. Buradan ne “tespit edilen her miktar hastalık yapar” ne de “bir değerin altında hiçbir etki mümkün değildir” sonucu çıkarılabilir.[2]

Kimyasal toksisiteye ilişkin kanıt ile kanser değerlendirmesi de birbirine karıştırılmamalıdır. WHO, uranyumun insanlarda ve deney hayvanlarında kanserojenliğini değerlendirmek için verilerin yetersiz olduğunu belirtmektedir. Bu ifade, radyasyonun genel biyolojik etkilerini reddetmez; belirli bir maruziyet yolu ve uranyum biçimi için kanıtın sınırını tanımlar. Su analiz sonucu kişisel hastalık tanısı koydurmaz.[2][7]

Radyolojik değerlendirme

Kimyasal sonuç genellikle µg/L, aktivite derişimi Bq/L ile ifade edilir. Becquerel, saniyedeki radyoaktif bozunma sayısını temsil eder; bu nedenle kütle ile aktivite aynı büyüklük değildir. Radyolojik değerlendirmede hangi izotopun bulunduğu ve yutulan aktivitenin doza nasıl dönüştüğü önemlidir. WHO bu nedenle U-234 ve U-238 için ayrı radyolojik kılavuz düzeyleri verir; toplam uranyumun kimyasal kılavuzu ise ayrı tutulur.[8]

Toplam alfa ve toplam beta ölçümleri, ilk aşamada hangi radyonüklitlerin bulunduğunu tek tek belirlemeyen tarama araçlarıdır. WHO 2026 yaklaşımında tarama düzeyleri toplam alfa için 0,5 Bq/L ve toplam beta için 1 Bq/L’dir. Süreklilik gösteren aşım, izotopa özgü incelemeyi gerektirir; tek başına belirli bir radyonüklidin veya acil sağlık etkisinin kanıtı değildir. Bu taramanın amacıyla kimyasal uranyum sınamasının amacı farklı olduğundan, biri diğerinin yerine raporlanmamalıdır.[8]

İçme suyu kılavuzları ve düzenleyici değerler

Bir derişim sayısının yanında kurum, belge sürümü ve hukuki statü belirtilmelidir. Uluslararası bir sağlık kılavuzu, başka bir ülkedeki bağlayıcı standartla aynı hukuki işlevi görmez. Aşağıdaki değerler bu ayrımı göstermek için verilmiştir; Türkiye’de yürürlükte bir uranyum limiti olarak yorumlanmamalıdır.

Kurum ve belge Uranyum değeri Kapsam ve anlam
WHO, dördüncü baskı; birinci, ikinci ve üçüncü ekleri içeren 2026 sürümü 30 µg/L Kimyasal toksisiteye dayanan geçici kılavuz değerdir; radyolojik değerlendirmeyi kapsamaz.[2]
ABD EPA, Radionuclides Rule; 2000 düzenlemesinin resmî açıklaması 30 µg/L Topluluk su sistemleri için uranyum maksimum kirletici düzeyidir, MCL.[9]
Health Canada, 2019 uranyum teknik belgesi 20 µg/L Toplam doğal uranyum için kimyasal toksisiteye dayanan maksimum kabul edilebilir derişimdir, MAC.[10]

ABD’deki toplam alfa standardının kapsamı özellikle önemlidir: EPA’nın 15 pCi/L değeri radon ve uranyumu dışlar. Dolayısıyla bir rapordaki “toplam alfa” ifadesinin hangi düzenleyici tanım ve düzeltmelerle kullanıldığı anlaşılmadan, sonuç uranyumun kütle derişimiyle eşleştirilemez.[9]

Farklı kurumların farklı değerleri, sonuçlardan birinin otomatik olarak yanlış olduğunu göstermez. Değerlendirilen çalışmalar, belirsizlik yaklaşımı ve düzenleyici çerçeve ayrılmalıdır. Uygunluk kararı için uygulanan ülkenin hükmü esas alınırken; sağlık temelli yorumda değerin hangi etkiye ve hangi belirsizliklere dayandığı açıklanmalıdır.

Numune alma, analiz ve sonuçların yorumlanması

Analiz planı, önce hangi soruya yanıt arandığını belirtmelidir: Tüketilen sudaki uranyum derişimi mi, çözünmüş taşınım mı, arıtma performansı mı, yoksa radyolojik bileşim mi araştırılmaktadır? Bu sorular farklı numune hazırlama ve ölçüm işlemleri gerektirebilir. Özellikle “çözünmüş” ve “toplam geri kazanılabilir” sonuçlar aynı analitik fraksiyonu temsil etmez.[11]

ICP-MS, indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektrometrisi, uranyumun kütle derişimini ölçmekte kullanılan yöntemlerden biridir. EPA Method 200.8’in 1994 tarihli 5.4 revizyonunda çözünmüş elementler için numunenin 0,45 µm filtreden geçirilmesi ve süzüntünün nitrik asitle pH 2’nin altına korunması tanımlanır. Toplam geri kazanılabilir element numunesi ise filtrelenmez. Bunlar belirli bir yöntemin kurallarıdır; evde asit ekleme veya bütün radyolojik analizler için ortak koruma talimatı değildir.[11]

Laboratuvar raporunda yöntem ve revizyon, birim, numune fraksiyonu ve raporlama sınırı bulunmalıdır. Kör numuneler, kalibrasyon kontrolleri ve katkılı numuneler gibi kalite kontrol işlemleri, ölçümün güvenilirliğinin parçasıdır. Bir sonucun raporlama sınırının altında olması, mutlak yokluk anlamına gelmez. Ayrıca elementin kütle derişimini veren rutin analiz, kendiliğinden tam bir radyolojik değerlendirme oluşturmaz.[11][8]

Arıtma değerlendirmesinde ham su ve arıtılmış su sonuçları, temsil ettikleri işletme koşullarıyla birlikte karşılaştırılmalıdır. Reçine veya membran yeni takıldığında elde edilen tek bir iyi sonuç, hizmet ömrü boyunca aynı performansı kanıtlamaz. Numunenin hangi musluktan, hangi işlem sonrasında ve bakımın hangi aşamasında alındığının kaydı, sonuçlar arasındaki farkın yorumlanmasını sağlar. EPA’nın kullanım noktası sistemleri rehberi, bu nedenle analiz kayıtlarıyla bakım kayıtlarını birlikte ele alır.[15]

Arıtma yöntemleri ve performansın sınırları

Anyon değişimi

Anyon değişiminde su, negatif yüklü türleri tutabilen sentetik bir reçine yatağından geçirilir. Uranyum anyonik kompleksler biçimindeyse, reçinedeki klorür gibi karşı iyonlarla yer değiştirebilir. EPA, uranyumu anyon değişimiyle giderilebilen kirleticiler arasında sayar; ancak kapasitenin reçinenin özelliklerine ve besleme suyuna bağlı olduğunu da belirtir. Bu işlem, kalsiyum ve magnezyumu gideren sıradan katyonik yumuşatıcıyla aynı değildir.[12]

Uranyum yükü, pH, karbonat dengesi ve diğer anyonlar hizmet süresini etkiler. Health Canada’nın değerlendirmesinde sülfatın geleneksel kuvvetli bazik anyon reçinelerinin çalışma süresini azaltabildiği açıklanır. Bu nedenle yalnız reçinenin ticari kapasitesinden hareketle evrensel bir değişim takvimi oluşturulamaz.[10]

EPA’nın 1987 tarihli saha-pilot araştırmasında iyon değişimi çıkışı, kırılma eğrileri ile izlenmiştir: İşlenen su arttıkça çıkışta uranyumun görülmesi, yatağın kullanım sınırını gösterir. Rejenerasyon reçineyi yeniden kullanılabilir hâle getirebilir, fakat tutulan uranyumu rejenerasyon çözeltisine taşır. Eski deneylerde gösterilen çalışma süresi veya reçine davranışı, güncel bir ürün ve farklı kuyu suyu için doğrudan tasarım değeri değildir.[13]

Ters ozmoz

Ters ozmozda basınç, suyun yarı geçirgen membrandan geçmesini sağlar. Ürün suyu permeat, tutulmuş çözünmüş bileşenleri taşıyan akım ise konsantredir. EPA, ters ozmozu çözünmüş inorganikler ve radyonüklitlerin gideriminde kullanılan yöntemler arasında gösterir. Ön arıtma gereksinimi, membran kirlenmesi, konsantre yönetimi ve arıtılmış suyun kimyasal kararlılığı sistem tasarımının parçalarıdır.[12]

Uranyum açısından değerlendirme yalnız bir giderim yüzdesine indirgenmemelidir. Membran seçimi ve işletme düzeniyle elde edilen çıkış derişiminin doğrulanması gerekir. Kullanım noktasındaki ters ozmoz, özel su kaynakları için kabul gören seçeneklerden biridir; ancak bu, her cihazın her giriş suyunda aynı performansı sağlayacağı anlamına gelmez.[14][17]

Adsorpsiyon, koagülasyon ve kireç yumuşatma

Demir, alüminyum, titanyum veya başka esaslı adsorptif ortamlar, uygun koşullarda uranyumu yüzeylerinde tutabilir. Ortamın kimyası, pH ve uranyumun değerliği kapasiteyi değiştirir. Bir adsorbanın başka bir kirletici için başarılı olması, uranyum için yeterli olduğunu kanıtlamaz; EPA’nın teknoloji açıklaması da adsorptif ortam seçimini hedef kirletici ve su koşullarıyla ilişkilendirir.[12]

Koagülasyon-çöktürme-filtrasyonda amaç, uranyumun oluşan floklara bağlanması ve bu katıların sudan ayrılmasıdır. EPA’nın deneysel raporu pH değişiminin giderimi belirgin biçimde etkileyebildiğini göstermektedir. Bu nedenle mevcut bir demir veya alüminyum koagülasyon hattının uranyumu kendiliğinden yeterli düzeyde gidereceği varsayılmaz. Kavanoz deneyi veya pilot çalışma, gerçek suya uygulanacak koşulları sınamak için kullanılır.[13]

Kireç yumuşatmada oluşan çökeltiler de uranyumu tutabilir. Ancak kalsiyum karbonat ile magnezyum hidroksit oluşumu ve uranyumun bunlarla etkileşimi aynı değildir. Health Canada, yöntemin özellikle sertlik gideriminin de hedeflendiği tesislerde değerlendirilmesini; yüksek pH, çamur üretimi ve son su koşullandırmasının birlikte düşünülmesini açıklar.[10]

Yetersiz veya farklı amaçlı işlemler

Kaynatma, uranyumu gidermek için etkili bir yöntem değildir. Sıradan sürahi, musluk tipi veya kullanım noktası aktif karbon filtreleri de uranyum giderimi sağlayan sistemler olarak kabul edilmemelidir. Özel işlevselleştirilmiş bir adsorbanın araştırma sonucu, bütün karbon filtrelerine aktarılamaz.[17]

Havalandırma için de radon-uranyum ayrımı korunmalıdır. Radon sudan havaya geçebilen bir gazken, uranyum ev içi kullanımda aynı davranışı göstermez. Dolayısıyla radon için tasarlanmış havalandırma çözümü, uranyum giderim çözümü olarak sunulamaz.[14]

Sistem seçimi, işletme ve arıtma artıklarının yönetimi

Kaynak ve arıtma ölçeğinin seçilmesi

Arıtma kararı, mümkünse alternatif su kaynağının değerlendirilmesiyle birlikte verilir. Yeni bir kuyu açılması uranyumu düşük su bulunacağını garanti etmez; aynı jeolojik birime veya benzer su kimyasına yeniden ulaşılabilir. Kaynak değiştirme seçeneğinin başarısı da analizle doğrulanmalıdır. Bu nedenle “daha derin kuyu” veya “başka noktada sondaj” tek başına bir su kalitesi çözümü değildir.[17]

Kullanım noktası sistemi yalnız içme ve yemek hazırlama için ayrılan akımı, bina giriş sistemi ise bütün suyu arıtır. Drinking Water Inspectorate, uranyumun radon gibi havaya geçmemesi nedeniyle kullanım noktası yaklaşımının daha küçük hacimlerin arıtılmasını sağlayabileceğini belirtir. Bununla birlikte hangi muslukların tüketim için kullanıldığı ve başka kirleticilerin bulunup bulunmadığı sistem sınırını etkiler. Bir uranyum çözümü, başka bir kirletici için gerekli bina çapındaki işlemin yerine geçmez.[14]

Teknoloji seçiminde çıkış hedefi kadar işletilebilirlik de önemlidir. Reçine ve adsorbanın yenilenmesi, membranın korunması, bakım sırasında sistemin kullanımı ve izleme sorumluluğu tanımlanmalıdır. EPA’nın küçük sistemler rehberi, kullanım noktası yaklaşımını yalnız cihaz kurulumu olarak değil, bakım ve performans takibi gerektiren bir yönetim düzeni olarak ele alır.[15]

Performansın ve sertifika kapsamının doğrulanması

Bir standardın yayımlanmış olması, belirli bir ürünün o standarda göre sertifikalı olduğu anlamına gelmez. Benzer biçimde bir cihazın malzeme güvenliği veya başka bir kirletici için sertifikası, uranyum giderim iddiasını kendiliğinden doğrulamaz. EPA’nın 2006 rehberi, standardın kapsamını, bağımsız ürün sertifikasını ve hedef kirletici için performans kanıtını ayrı ele alır. Bu eski rehber güncel sertifikalı ürün listesi olarak kullanılmamalıdır.[15]

İşletme izlemesinde bakım tarihi, değiştirilen bileşenler, numune noktası ve analiz sonucu ilişkilendirilmelidir. Uranyuma özgü performans, yalnız genel su kalitesi göstergelerinden veya cihazın çalışıyor görünmesinden çıkarılmamalıdır. Denetlenebilir yaklaşım, hedef kirleticiyi ölçerek sistemin amaçlanan sınırlar içinde kaldığını göstermektir.[15][17]

Uranyumlu artıklar

Giderim uranyumu yok etmez; su akımından reçineye, adsorbana, çamura veya konsantreye taşır. EPA, içme suyu arıtımında doğal radyoaktif maddelerin insan faaliyetiyle yoğunlaşabildiğini ve artıkların miktarıyla derişiminin hem kaynak suyuna hem de prosese bağlı olduğunu belirtir. Bu nedenle yalnız arıtılmış suyun uygun olması, bütün sistemin çevresel yönetiminin tamamlandığı anlamına gelmez.[16]

İyon değişiminde kullanılmış reçine ve rejenerasyon sıvısı; koagülasyonda çamur ve geri yıkama suyu; ters ozmozda konsantre ve kullanılmış membran ayrı artık akımlarıdır. Bunların aynı bertaraf yoluna uygun olduğu varsayılmamalıdır. Kimyasal bileşim, aktivite ve yerel atık kabul koşulları değerlendirilmelidir. Her uranyum tutmuş filtre otomatik olarak aynı radyoaktif atık sınıfına girmez; ancak değerlendirme yapılmadan sıradan atık veya uygun deşarj kabulü de yapılmamalıdır.[16]

Sonuç olarak başarılı yönetim, düşük bir çıkış derişiminden daha geniştir: Kaynak koşulları anlaşılmalı, uygun proses seçilmeli, gerçek kullanım sırasında performans korunmalı ve tutulan uranyumun gittiği akım kontrol edilmelidir. Bu zincirin her halkası farklı bir soruyu yanıtlar; kimyasal uygunluk, radyolojik değerlendirme ve artık yönetimi birbirinin yerine geçmez.[8][15][16]

Kaynakça

  1. Royal Society of Chemistry — Uranium: Element information, properties and uses — https://periodic-table.rsc.org/element/92/uranium/
  2. WHO — Guidelines for drinking-water quality, fourth edition incorporating the first, second and third addenda: Chemical fact sheets, Uranium, 2026 — https://cdn.who.int/media/docs/default-source/wash-documents/water-safety-and-quality/dwq-guidelines-4/gdwq_4ed_with_third-addenda_chemical-fact-sheets.pdf?sfvrsn=77d972e1_5
  3. Jurgens ve diğerleri — Effects of Groundwater Development on Uranium: Central Valley, California, USA — https://www.usgs.gov/publications/effects-groundwater-development-uranium-central-valley-california-usa
  4. Davis, Hyun, Fox ve Hayes — A Surface Complexation Modeling Approach for Uranium(VI) Transport in Groundwater, 2009 — https://www.imwa.info/docs/imwa_2009/IMWA2009_Davis.pdf
  5. Fox, Davis ve Zachara — The effect of calcium on aqueous uranium(VI) speciation and adsorption to ferrihydrite and quartz, 2006 — https://www.usgs.gov/publications/effect-calcium-aqueous-uraniumvi-speciation-and-adsorption-ferrihydrite-and-quartz
  6. Nolan ve diğerleri — Uranium(VI) attenuation in a carbonate-bearing oxic alluvial aquifer, 2021 — https://www.usgs.gov/publications/uraniumvi-attenuation-a-carbonate-bearing-oxic-alluvial-aquifer
  7. WHO — Uranium in drinking-water: Background document for development of WHO Guidelines for Drinking-water Quality, 2012 — https://cdn.who.int/media/docs/default-source/wash-documents/wash-chemicals/background-uranium-rev-1.pdf?sfvrsn=9c28b0d3_3
  8. WHO — Guidelines for drinking-water quality, fourth edition incorporating the first, second and third addenda: Radiological aspects, 2026 — https://cdn.who.int/media/docs/default-source/wash-documents/water-safety-and-quality/dwq-guidelines-4/gdwq_4ed_with_third-addenda_radiologial-aspects.pdf?sfvrsn=8740a61_5
  9. US EPA — Radionuclides Rule — https://www.epa.gov/dwreginfo/radionuclides-rule
  10. Health Canada — Guidelines for Canadian Drinking Water Quality: Guideline Technical Document — Uranium, 2019 — https://www.canada.ca/en/health-canada/services/publications/healthy-living/guidelines-canadian-drinking-water-quality-guideline-technical-document-uranium.html
  11. US EPA — Method 200.8, Revision 5.4: Determination of Trace Elements in Waters and Wastes by ICP-MS, 1994 — https://www.epa.gov/sites/production/files/2015-08/documents/method_200-8_rev_5-4_1994.pdf
  12. US EPA — Overview of Drinking Water Treatment Technologies — https://www.epa.gov/sdwa/overview-drinking-water-treatment-technologies
  13. Hanson, Wilson ve Gunaji — Removal of Uranium From Drinking Water by Ion Exchange and Chemical Clarification, US EPA, 1987 — https://nepis.epa.gov/Exe/ZyPURL.cgi?Dockey=9100FUVS.TXT
  14. Drinking Water Inspectorate — Treatment for radon and uranium — https://www.dwi.gov.uk/private-water-supplies/pws-installations/treatment-guide-2/treatment-for-radon-and-uranium/
  15. US EPA — Point-of-Use or Point-of-Entry Treatment Options for Small Drinking Water Systems, April 2006 — https://www.epa.gov/sites/default/files/2015-04/documents/epa815r06010.pdf
  16. US EPA — TENORM: Drinking Water Treatment Residuals — https://www.epa.gov/radiation/tenorm-drinking-water-treatment-residuals
  17. Upper Republican Natural Resources District — Uranium in the District’s Groundwater — https://www.urnrd.org/uranium-upper-republican-natural-resources-district%E2%80%99s-groundwater
Ayrı bir editör inceleme kaydı bulunmuyor.

Arıtmapedia · https://aritmapedia.com/terim/uranyum/

Okuma listesi için giriş yap WhatsApp