Temas tankı

Temas tankı, su veya arıtılmış atık suyun bir dezenfektan, oksitleyici kimyasal ya da proses koşulu ile belirli süre boyunca kontrollü biçimde temas etmesini sağlayan hidrolik arıtma ünitesidir. İçme suyu arıtımında en yaygın kullanım alanı klor, klor dioksit, ozon veya benzeri dezenfektanlarla yeterli mikrobiyal inaktivasyonun sağlanmasıdır; atık su arıtımında ise özellikle klor temas havuzu veya klor temas kanalı biçiminde kullanılır. Temas tankının işlevi yalnızca suyu depolamak değil, suyun belirli bir temas süresi boyunca kısa devre yapmadan ilerlemesini, dezenfektan kalıntısının ölçülebilmesini ve CT hesabı için güvenilir bir hidrolik ortam oluşmasını sağlamaktır.^[1][2]

Temas Tankının Temel İşlevi

Temas tankı, dezenfeksiyon prosesinde kimyasal dozlama ile mikrobiyal inaktivasyon arasında geçen kontrollü hidrolik bölgeyi oluşturur. Klorlama örneğinde dezenfektan suya verildikten sonra organik madde, amonyak, demir, mangan ve mikroorganizmalarla reaksiyona girer; bu reaksiyonlardan sonra ölçülebilen serbest veya toplam bakiye dezenfektan, prosesin işletme açısından izlenebilir kısmını temsil eder. Dünya Sağlık Örgütü, klorun içme suyunda yaygın bir dezenfektan olduğunu ve dağıtım sırasında koruyucu kalıntı sağlamak amacıyla suda düşük düzeyde kalıntı bırakılmasının olağan bir uygulama olduğunu belirtir.^[3]

Temas tankında hedeflenen süre, yalnızca tank hacminin debiye bölünmesiyle elde edilen teorik bekletme süresi değildir. Tankın giriş-çıkış düzeni, bölme perdeleri, su seviyesi, debi değişimi ve ölü hacim oluşumu, suyun gerçek temas süresini önemli ölçüde değiştirir. Bu nedenle modern içme suyu dezenfeksiyon yaklaşımında temas tankı, CT hesabı, T₁₀ değeri ve şaşırtma katsayısı ile birlikte değerlendirilir.^[1]

CT Kavramı ile İlişkisi

Temas tanklarının tasarım ve işletme mantığında en temel kavram CT değeridir. CT, dezenfektan kalıntı konsantrasyonu ile etkili temas süresinin çarpımıdır. Genellikle şu şekilde gösterilir:

CT = C × T₁₀

Bu ifadede C, belirlenen ölçüm noktasındaki dezenfektan kalıntı konsantrasyonunu mg/L olarak; T₁₀ ise suyun en hızlı ilerleyen kısmını temsil eden etkili temas süresini dakika olarak ifade eder. CT birimi çoğunlukla mg·dakika/L biçimindedir. ABD içme suyu düzenlemelerinde yüzey suyu veya yüzey suyu etkisi altındaki yeraltı suyu kullanan sistemler için Giardia lamblia ve virüs inaktivasyonuna yönelik CT hesapları düzenleyici çerçevenin parçasıdır.^[4][5]

CT hesabında yüksek tank hacmi tek başına yeterli değildir. Aynı hacme sahip iki tanktan biri iyi perdelenmiş, diğeri kısa devre akışına açık olabilir. İyi perdelenmiş tankta su parçacıklarının büyük bölümü benzer yoldan ilerlerken, kötü tasarlanmış tankta suyun bir bölümü girişten çıkışa kısa sürede ulaşabilir. Bu durum, gerçek dezenfeksiyon temas süresini azaltır ve tank hacmine bakılarak yapılan basit hesapların mikrobiyal güvenlik açısından yanıltıcı olmasına neden olabilir.^[2]

T₁₀, Teorik Bekletme Süresi ve Şaşırtma Katsayısı

Teorik bekletme süresi, tanktaki kullanılabilir su hacminin debiye bölünmesiyle hesaplanır:

TDT = V / Q

Burada TDT teorik bekletme süresini, V düşük işletme su seviyesine göre kullanılabilir hacmi, Q ise genellikle pik saatlik debiyi ifade eder. Ancak gerçek temas süresi çoğu tankta bu değerden daha düşüktür. Bu nedenle TDT, şaşırtma katsayısı ile düzeltilir:

T₁₀ = TDT × BF

Bu formülde BF, şaşırtma katsayısıdır. Şaşırtma katsayısı, tankın hidrolik verimini ve kısa devre akışına karşı ne kadar iyi tasarlandığını gösterir. ABD EPA teknik kılavuzlarında perdesiz ve karışık akışlı tanklar için düşük, boru akışına yakın ideal tıkaç akış koşulları için yüksek katsayılar kullanılır.^[1]

Aşağıdaki tablo, temas tanklarında yaygın kullanılan şaşırtma koşullarını ve temsilî katsayıları göstermektedir. Bu değerler kesin tasarım değeri yerine ön değerlendirme niteliği taşır; saha koşulları, tank geometrisi ve izleyici testleri ile doğrulanması gerekebilir.

Hidrolik Tasarımın Önemi

Temas tankında hidrolik tasarım, kimyasal doz kadar belirleyici olabilir. Su girişinin yüksek hızla tek noktadan verilmesi, çıkışın girişe yakın konumlanması, tank köşelerinde ölü bölgeler oluşması veya çıkış savaklarının tank genişliğini temsil etmemesi temas süresini azaltır. İyi tasarlanmış bir temas tankında giriş enerjisi kontrol edilir, akış tüm kesite yayılır, su mümkün olduğunca düzenli bir yoldan ilerler ve çıkışta akışın bir noktada toplanması engellenir.^[2]

Perdeleme elemanları, temas tankının yalnızca hacmini değil, hacmin kullanılabilirliğini artırır. Serpantin akış yolu, perde duvarları, delikli giriş perdeleri ve geniş yüzeyli çıkış savakları kısa devreyi azaltabilir. Buna karşılık, suyun tank içinde aşırı karıştırılması her zaman avantajlı değildir; dezenfektanın ilk karışımı hızlı ve homojen olmalı, ancak temas bölgesinde suyun düzenli ilerlemesine izin verilmelidir. Bu nedenle hızlı karışım ünitesi ile temas tankı aynı şey değildir.

Temas Tankı, Depo ve Temiz Su Haznesi Arasındaki Fark

Temas tankı günlük dilde bazen depo veya temiz su haznesi ile karıştırılır. Oysa teknik olarak bu yapılar farklı amaçlara hizmet eder. Depo, suyun işletme dengesi ve basınç sürekliliği için saklandığı hacimdir. Temiz su haznesi, filtrelenmiş veya arıtılmış suyun dağıtım öncesi tutulduğu yapıdır. Temas tankı ise özellikle dezenfektan ile su arasındaki reaksiyon süresini tanımlı ve hesaplanabilir hâle getirmek için tasarlanır.

İçme Suyu Arıtımında Temas Tankı

İçme suyu arıtımında temas tankı çoğunlukla filtrasyon, pH düzeltme veya kimyasal oksidasyon adımlarından sonra yer alır. Klor dezenfeksiyonunda temas tankının görevi, dozlanan klorun suyun tamamı ile yeterli süre temas etmesini ve çıkışta ölçülebilir bir bakiye klor kalmasını sağlamaktır. ABD düzenlemelerinde filtreli yüzey suyu sistemlerinde dağıtım sistemine giren sudaki dezenfektan kalıntısının belirli koşullarda izlenmesi ve dezenfeksiyonun Giardia ile virüs giderim veya inaktivasyon hedefleriyle ilişkilendirilmesi gerekir.^[4][5]

Temas tankı, yalnızca son klorlama için kullanılmaz. Demir ve mangan oksidasyonu, hidrojen sülfür giderimi, amonyak varlığında kırılma noktası klorlaması veya kloramin oluşturma öncesi reaksiyon süresi gibi proseslerde de temas hacmi gerekebilir. Ancak bu durumlarda hedef yalnızca mikrobiyal inaktivasyon değildir; oksidasyon reaksiyonunun tamamlanması, çökelebilir türlerin oluşması veya daha sonraki filtrasyon adımının yükünün düzenlenmesi de hedeflenebilir.

Klor Temas Tankı

Klor temas tankı, temas tanklarının en yaygın örneklerinden biridir. Klor suya gaz klor, sodyum hipoklorit veya kalsiyum hipoklorit gibi farklı formlarda verilebilir. Suda hipokloröz asit ve hipoklorit iyonu dengesi oluşur; pH yükseldikçe hipoklorit iyonunun payı artar ve serbest klorun dezenfeksiyon etkinliği azalabilir. Bu nedenle temas tankı işletmesinde pH, sıcaklık, bulanıklık, organik madde, amonyak ve klor talebi birlikte değerlendirilir.^[1][3]

Temas tankı çıkışında ölçülen bakiye klor, verilen klor dozunun aynısı değildir. Verilen klorun bir bölümü suyun klor talebi tarafından tüketilir. Bakiye klor, temas süresi sonunda suda kalan dezenfektan konsantrasyonudur. Türkiye’de Dezenfeksiyon Teknik Tebliği, bakiye kloru klorun su ile temas süresi sonucunda suda kalan serbest klor konsantrasyonu olarak tanımlar.^[7]

Ozon ve Klor Dioksit Temas Tankları

Ozon temas tanklarında amaç, ozonun suya transfer edilmesi ve çözünmüş ozonun hedef kirleticiler veya mikroorganizmalarla reaksiyona girmesi için yeterli süre sağlamaktır. Ozon sistemlerinde temas tankı genellikle gaz-sıvı transferi, temas bölmeleri ve artık ozon giderimi ile birlikte tasarlanır. Klor dioksit uygulamalarında ise temas tankı, klor dioksitin oksidasyon ve dezenfeksiyon işlevi için tanımlı reaksiyon süresi sağlar. Bu proseslerde CT hesabı yapılırken dezenfektan türüne, hedef mikroorganizmaya, pH ve sıcaklığa özgü tablolar veya onaylı çalışma verileri kullanılır.^[5]

Farklı dezenfektanlar aynı tankta aynı etkiyi göstermez. Serbest klor, kloramin, klor dioksit ve ozonun mikrobiyal inaktivasyon kinetikleri, kalıntı stabilitesi ve yan ürün potansiyeli farklıdır. Örneğin kloramin dağıtım sisteminde daha kalıcı olabilir; ancak birincil dezenfektan olarak serbest klora göre daha yavaş etki gösterir. Ozon güçlü bir oksidandır fakat dağıtım sisteminde kalıcı dezenfektan kalıntısı bırakmaz. Bu nedenle temas tankı tasarımında dezenfektanın kimyasal özelliği, temas tankının geometrisi kadar önemlidir.

Atık Su Arıtımında Temas Tankı

Atık su arıtma tesislerinde temas tankı çoğunlukla biyolojik arıtma ve çöktürme sonrasında, deşarj öncesi dezenfeksiyon amacıyla kullanılır. Klorlu dezenfeksiyon sistemlerinde atık su ve klorun hızlı karışması, ardından mümkün olduğunca tıkaç akışa yaklaşan perdeli bir temas kanalında ilerlemesi istenir. ABD EPA’nın küçük sistemler için dezenfeksiyon bilgi dokümanı, klor dezenfeksiyonunda hızlı başlangıç karışımı ve tıkaç akışa yakın temas rejiminin performans açısından önemli olduğunu belirtir.^[11]

Atık su temas tanklarında organik madde ve askıda katı madde yükü içme suyuna göre daha yüksek olduğundan klor talebi de genellikle daha yüksektir. Bu nedenle tank hacmi, çıkış dezenfektan kalıntısı, fekal gösterge mikroorganizma hedefleri, deşarj standardı ve gerekirse deklorinasyon ihtiyacı birlikte ele alınır. Atık su tesisleri için önerilen standartlarda klor temas tanklarının kısa devreyi en aza indirecek biçimde tasarlanması, bakım ve temizlik yapılabilecek düzenlemelere sahip olması ve temas süresinin pik debi koşullarında değerlendirilmesi vurgulanır.^[12]

İzleyici Testleri ve T₁₀ Belirlenmesi

Temas tankının gerçek hidrolik performansını belirlemenin en güvenilir yollarından biri izleyici testi yapmaktır. İzleyici testinde, dezenfektan uygulama noktasına benzer bir noktadan suya ölçülebilir ve uygun bir izleyici madde verilir; tank çıkışında zamana bağlı konsantrasyon değişimi izlenir. Elde edilen eğri, suyun tanktan ne kadar sürede çıktığını ve erken çıkış yapan fraksiyonun varlığını gösterir. Pennsylvania Çevre Koruma Departmanı, T₁₀ değerini bir arıtma segmentinden geçen suyun yüzde 10’unun çıkışa ulaşma süresi olarak açıklar ve bu değerin şaşırtma katsayısını hesaplamak için kullanıldığını belirtir.^[9]

ABD EPA teknik kılavuzlarında basamak doz ve ani doz izleyici yöntemleri açıklanır. Basamak doz yönteminde izleyici sabit dozla verilir ve çıkış konsantrasyonu kararlı seviyeye yaklaşana kadar izlenir. Ani doz yönteminde ise belirli miktarda izleyici kısa sürede verilir ve çıkışta oluşan konsantrasyon piki takip edilir. İçme suyu uygulamalarında kullanılacak izleyicinin içme suyu açısından uygun, reaksiyonlara girmeyen ve güvenilir ölçülebilen bir madde olması gerekir.^[1]

Tasarımda Dikkate Alınan Ana Parametreler

Bir temas tankı tasarlanırken yalnızca hedef temas süresi değil, debi aralığı, pik debi, minimum su seviyesi, by-pass ihtimali, hidrolik kayıplar, bakım sırasında devre dışı kalabilecek hacim, karışım noktası, numune alma yeri ve işletme güvenliği birlikte değerlendirilir. Su arıtma tesisleri için önerilen standartlarda dezenfektanın pH, sıcaklık, amonyak, tat-koku oluşturan maddeler ve dezenfeksiyon yan ürünü potansiyeli gibi etkenlerle ilişkili olarak yeterli temas süresi sağlayacak noktada uygulanması gerektiği vurgulanır.^[10]

• Debi: Temas süresi genellikle en olumsuz koşul olan pik saatlik debide hesaplanır.
• Kullanılabilir hacim: Tankın toplam geometrik hacmi değil, minimum işletme seviyesinde gerçekten suyla dolu ve akışa katılan hacim esas alınır.
• Giriş-çıkış düzeni: Giriş jetleri ve dar çıkış noktaları kısa devreyi artırabilir.
• Perdeleme: Serpantin veya delikli perde sistemi T₁₀ değerini yükseltebilir.
• Numune alma noktası: Bakiye dezenfektan, temas süresinin sonunda ve temsilî bir noktada ölçülmelidir.
• Bakım erişimi: Çamur, tortu veya biyofilm birikimi hidrolik davranışı zamanla değiştirebilir.

Ölçüm ve İzleme

Temas tankı işletmesinde ölçülen temel parametreler dezenfektan kalıntısı, pH, sıcaklık, debi ve gerektiğinde bulanıklıktır. ABD düzenlemelerinde CT hesapları için pH ve sıcaklık ölçümü, dezenfektan temas süresinin belirlenmesi ve kalıntı dezenfektan konsantrasyonunun pik saatlik debi sırasında ölçülmesi gibi izleme unsurları tanımlanır.^[5]

Serbest ve toplam klor ölçümünde DPD kolorimetrik yöntemleri yaygın kullanılır. ISO 7393-2, serbest klor ve toplam klorun rutin kontrol amacıyla kolorimetrik olarak belirlenmesini kapsar; yöntem, DPD ile oluşan renkli kompleksin fotometrik ölçümüne veya kalibre edilmiş renk skalasıyla karşılaştırılmasına dayanır.^[13]

Dezenfeksiyon Yan Ürünleri ile İlişkisi

Temas tankı, mikrobiyal güvenlik için gerekli olmakla birlikte dezenfeksiyon yan ürünleri açısından da dikkatle yönetilmelidir. Klor ve diğer oksidanlar doğal organik madde, bromür veya azotlu bileşiklerle reaksiyona girerek trihalometanlar, haloasetik asitler, klorit, bromat veya diğer yan ürünlerin oluşumuna katkıda bulunabilir. ABD EPA’nın ulusal içme suyu düzenlemelerinde toplam trihalometanlar, HAA5, bromat, klorit ve dezenfektan kalıntıları için düzenleyici değerler bulunur; klor ve kloramin için değerler MCL değil, maksimum kalıntı dezenfektan düzeyi olarak tanımlanır.^[6]

Temas tankı işletmesinde daha yüksek klor dozu veya daha uzun temas süresi her zaman daha iyi bir çözüm değildir. Yetersiz temas süresi mikrobiyal riski artırabilir; gereğinden yüksek doz ve uzun bekleme ise tat-koku sorunlarını, korozif etkiyi veya yan ürün oluşumunu artırabilir. Bu nedenle doğru yaklaşım, ham su kalitesi, ön arıtma başarısı, hedef mikroorganizma, dezenfektan türü ve dağıtım sistemi koşullarına göre dengeli bir CT yönetimidir.

Türkiye’de Uygulama ve Mevzuat Bağlamı

Türkiye’de küçük yerleşim yerlerinde içme suyunun güvenliği için uygun dezenfeksiyon yönteminin seçilmesi, doğru uygulanması ve etkin denetimi Dezenfeksiyon Teknik Tebliği kapsamında ele alınır. Tebliğ, dezenfeksiyon yönteminin seçiminde su kalitesi, işletme güçlüğü, kalifiye personel ihtiyacı ve dağıtım şebekesinin büyüklüğünün dikkate alınacağını belirtir.^[7]

Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün içme suları rehber dokümanları, içme-kullanma sularında dezenfeksiyonun izlenmesi, bakiye klor kontrolü ve su kalitesi analizlerinin halk sağlığı açısından önemini vurgular. Temas tankı, bu çerçevede yalnızca mühendislik ekipmanı değil, düzenli izleme ve kayıt sistemiyle birlikte çalışan bir kontrol noktasıdır.^[8]

Sağlık Açısından Değerlendirme

Temas tankının sağlık açısından önemi, patojen mikroorganizmaların yeterli düzeyde inaktive edilmesiyle ilgilidir. Yüzey suları ve yüzey suyu etkisi altındaki kaynaklar, Giardia, virüsler ve bazı protozoonlar bakımından daha yüksek arıtma bariyeri gerektirebilir. ABD yüzey suyu arıtma düzenlemeleri, filtreli sistemlerde toplam arıtma prosesinin Giardia lamblia kistleri ve virüsler için belirli log giderim veya inaktivasyon hedeflerine ulaşmasını öngörür.^[4]

Bununla birlikte temas tankı, bütün mikroorganizmalar için tek başına yeterli bir bariyer değildir. Cryptosporidium gibi bazı protozoonlar, yaygın klorlama koşullarına karşı dirençlidir; bu nedenle yüzey suyu arıtımında koagülasyon, filtrasyon, membran filtrasyonu, UV veya ozon gibi ek bariyerler gerekebilir. ABD EPA’nın Cryptosporidium sağlık danışmanı, Cryptosporidium’un yaygın klorlama uygulamalarına dirençli olmasının halk sağlığı açısından özel bir sorun oluşturduğunu belirtir.^[14]

İşletme ve Bakım Açısından Önemi

Temas tankının işletme performansı zamanla değişebilir. Tortu birikimi kullanılabilir hacmi azaltır, biyofilm ve çökelti yüzeyleri dezenfektan tüketimini artırabilir, arızalı perdeler kısa devre akışını büyütebilir. Bu nedenle temas tankı periyodik olarak kontrol edilmeli, hidrolik bölmelerin sağlamlığı izlenmeli, numune alma hatları ve kalıntı dezenfektan analizörleri kalibre edilmelidir.

Bakım planı yapılırken tankın tamamen devre dışı kalması durumunda dezenfeksiyon kapasitesinin nasıl sürdürüleceği de değerlendirilmelidir. Büyük tesislerde paralel temas tankları veya bölünebilir temas kanalları kullanılabilir. Böylece bir hat bakımdayken diğer hat sınırlı kapasiteyle çalışabilir. Bu düzenleme özellikle sürekli su temini gereken içme suyu tesislerinde ve deşarj izniyle çalışan atık su tesislerinde önemlidir.

Ters Ozmoz ve Membran Sistemleriyle İlişkisi

Ters ozmoz sistemlerinde temas tankı iki farklı bağlamda gündeme gelir. Birincisi, ters ozmoz öncesinde oksidasyon veya dezenfeksiyon amacıyla kullanılan kimyasal temas hacmidir. İkincisi, ters ozmoz sonrasında depolama ve dağıtım öncesi mikrobiyal kontrol için kullanılan temas hacmidir. Ancak poliamid ters ozmoz membranları serbest klora duyarlı olduğundan, klorlu temas tankı çıkışındaki su doğrudan membrana verilecekse deklorinasyon veya uygun önlem gerekir. Bu nedenle temas tankı, membran sistemlerinde proses bütünlüğü açısından dikkatli konumlandırılmalıdır.

Ters ozmoz sonrası su düşük mineral içerikli olabileceğinden pH düzeltme, remineralizasyon ve son dezenfeksiyon uygulamaları ayrı tasarlanabilir. Bu durumda temas tankı, son dezenfektanın suyla yeterli süre temas etmesini sağlar; ancak dağıtım sistemine verilecek suyun kimyasal stabilitesi, korozyon potansiyeli ve dezenfektan kalıntısı birlikte değerlendirilmelidir.

Boyutlandırmaya İlişkin Basit Örnek

Bir temas tankında kullanılabilir hacim 60 m³ ve pik debi 120 m³/saat ise teorik bekletme süresi 0,5 saat, yani 30 dakikadır. Tank orta düzeyde perdelenmiş kabul edilirse BF değeri 0,5 alınabilir. Bu durumda etkili temas süresi:

T₁₀ = 30 dakika × 0,5 = 15 dakika

Temas süresi sonunda serbest klor kalıntısı 0,8 mg/L ölçülürse hesaplanan CT değeri:

CT = 0,8 mg/L × 15 dakika = 12 mg·dakika/L

Bu değer tek başına yeterlilik hükmü vermez. Hedef mikroorganizma, su sıcaklığı, pH, bulanıklık, ön arıtma başarısı ve geçerli düzenleyici CT tablosu ile karşılaştırılmalıdır. Örnek, temas tankı hacminin şaşırtma katsayısı dikkate alınmadan yorumlanmasının neden hatalı olabileceğini göstermek içindir.

Sık Yapılan Tasarım ve İşletme Hataları

• Toplam hacmi etkili hacim sanmak: Tankın geometrik hacmi, kısa devre ve ölü hacim nedeniyle gerçek temas süresini temsil etmeyebilir.
• Giriş ve çıkışı yakın konumlandırmak: Bu durum suyun bir bölümünün tankı çok kısa sürede terk etmesine yol açabilir.
• Perdelemeyi yalnızca inşaat detayı görmek: Perdeleme, CT hesabını doğrudan etkileyen hidrolik bir tasarım unsurudur.
• Numuneyi yanlış noktadan almak: Bakiye dezenfektan, temas süresinin tamamlandığı temsilî noktada ölçülmelidir.
• pH ve sıcaklığı ihmal etmek: Serbest klorun etkinliği pH ve sıcaklığa bağlı olduğundan aynı kalıntı değeri farklı koşullarda farklı inaktivasyon sağlayabilir.
• Yan ürün potansiyelini göz ardı etmek: Gereğinden yüksek klor dozu, organik madde varlığında dezenfeksiyon yan ürünlerini artırabilir.
• Bakım sırasında hacim kaybını hesaba katmamak: Bir temas hattı devre dışı kaldığında kalan hacim pik debide yeterli CT sağlamayabilir.

Benzer Terimlerden Farkları

Arıtma Zincirindeki Yeri

Temas tankı, arıtma zincirinde tek başına değerlendirilen bir yapı değildir. Ön arıtma yetersizse, bulanıklık yüksekse veya organik madde yükü fazla ise dezenfektan tüketimi artabilir ve mikrobiyal inaktivasyon güvenilirliği azalabilir. Bu nedenle temas tankının başarılı çalışması, koagülasyon, çöktürme, filtrasyon, pH düzeltme ve kimyasal dozlama gibi önceki adımlarla doğrudan ilişkilidir. İyi bir temas tankı, kötü bir ön arıtmanın tüm eksiklerini telafi eden bir ünite olarak görülmemelidir.

Temas tankının çıkışında suyun dağıtım sistemine verilmesi planlanıyorsa, dağıtım sistemindeki su yaşı, depo karışımı, boru malzemeleri, biyofilm oluşumu ve kalıntı dezenfektan tüketimi de dikkate alınmalıdır. Temas tankında sağlanan CT birincil dezenfeksiyon açısından önemlidir; dağıtım sistemi boyunca mikrobiyal kontrol için ise kalıntı dezenfektanın korunması ayrıca izlenir.

Kaynaklar

1. U.S. Environmental Protection Agency. Disinfection Profiling and Benchmarking: Technical Guidance Manual. Office of Water, 2020.
2. Environmental Protection Agency Ireland. Water Treatment Manual: Disinfection. EPA Ireland, 2011.
3. World Health Organization. Chlorine in Drinking-water: Background document for development of WHO Guidelines for Drinking-water Quality. WHO, 2022.
4. Electronic Code of Federal Regulations. 40 CFR § 141.72 — Disinfection. eCFR, güncel sürüm.
5. Electronic Code of Federal Regulations. 40 CFR § 141.74 — Analytical and monitoring requirements. eCFR, güncel sürüm.
6. U.S. Environmental Protection Agency. National Primary Drinking Water Regulations. US EPA, güncel sürüm.
7. Orman ve Su İşleri Bakanlığı. Dezenfeksiyon Teknik Tebliği. Resmî Gazete, 2015.
8. Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. İçme Suları Rehber Kitabı. Sağlık Bakanlığı, yıl belirtilmemiş.
9. Pennsylvania Department of Environmental Protection. Tracer Studies and Contact Time. Commonwealth of Pennsylvania, güncel çevrim içi kaynak.
10. Great Lakes–Upper Mississippi River Board of State and Provincial Public Health and Environmental Managers. Recommended Standards for Water Works: 2018 Edition. Health Research Inc., 2018.
11. U.S. Environmental Protection Agency. Wastewater Technology Fact Sheet: Disinfection for Small Systems. US EPA, 2002.
12. Great Lakes–Upper Mississippi River Board of State and Provincial Public Health and Environmental Managers. Recommended Standards for Wastewater Facilities: 2014 Edition. GLUMRB, 2014.
13. International Organization for Standardization. ISO 7393-2:2017 Water quality — Determination of free chlorine and total chlorine — Part 2. ISO, 2017.
14. U.S. Environmental Protection Agency. Cryptosporidium: Drinking Water Health Advisory. US EPA, 2001.