Terim Kütüphanesi
Sözlüğümüzdeki tüm terimlerin kronolojik listesi. Toplam 729 terim kayıtlı.
Sodyum klorür
Sodyum klorür (NaCl), su arıtmada başlıca iyon değiştirici reçinelerin rejenerasyonunda kullanılan iyonik bir tuzdur. Uygunluğu yalnız NaCl yüzdesine değil; safsızlıklara, fiziksel biçime, katkılara ve kullanım belgelendirmesine bağlıdır. Yumuşatma sırasında sodyum artışı ile salamura kaçağından doğan sodyum-klorür artışı farklı süreçlerdir.
Sodyum metabisülfit
Sodyum metabisülfit, Na₂S₂O₅ formüllü, suda bisülfit türleri oluşturan indirgen bir tuzdur. Deklorinasyonda ve ters ozmoz ön işleminde oksitleyici kalıntıları tüketmek için kullanılır; sodyum bisülfitten kimyasal kimliği, ticari sunumu ve kütle başına indirgeme kapasitesi bakımından ayrılır.
Hidrojen peroksit
Hidrojen peroksit (H₂O₂), su arıtımında doğrudan oksidan veya ileri oksidasyon süreçlerinde reaktif tür kaynağı olarak kullanılan bir peroksittir. Etkinliği ve güvenliği; derişime, aktivasyon yöntemine, su matrisine, sıcaklığa ve temas ettiği malzemelere bağlıdır.
Suda iyon aktivitesi
Suda iyon aktivitesi, bir iyon türünün kimyasal potansiyelini ve denge davranışını derişimden farklı olarak ifade eden boyutsuz bir büyüklüktür. Aktivite katsayıları; iyonik ortam, sıcaklık ve kullanılan modele bağlıdır. Türleşme, pH ve mineral doygunluğu hesaplarında analitik toplam derişimle karıştırılmaması gerekir.
Ryznar kararlılık indeksi (RSI)
Ryznar kararlılık indeksi (RSI), ölçülen pH ile kalsiyum karbonat doygunluk pH’ından hesaplanan ampirik bir su kimyası göstergesidir. Kabuk oluşumu eğiliminin değerlendirilmesinde kullanılır; doğrudan korozyon hızı, çökelti miktarı veya içilebilirlik ölçütü değildir.
Demir(III) klorür
Demir(III) klorür, FeCl₃ formüllü, su ve atıksu arıtmada koagülant olarak kullanılan bir demir tuzudur. Hidroliz ürünleriyle kolloidlerin kararsızlaştırılmasını ve kirleticilerin oluşan floklarla ayrılmasını sağlar. Etkisi suyun bileşimine, pH ve alkaliniteye, dozlama ile katı ayırma koşullarına bağlıdır.
Kompleksleşme ve şelatlama
Kompleksleşme, metal iyonlarının ligandlarla bağlanarak farklı kimyasal türler oluşturmasıdır; şelatlama bunun çok noktalı bağlanma içeren özel biçimidir. Bu süreçler serbest metal etkinliğini, çözünürlüğü, taşınımı ve arıtma yöntemlerinin başarısını pH, sıcaklık, iyonik güç ve su matrisiyle birlikte değiştirir.
Kimyasal türleşme
Kimyasal türleşme, bir bileşenin sudaki farklı iyonik, moleküler ve kompleks biçimler arasındaki dağılımıdır. pH, redoks koşulları, sıcaklık, iyonik güç ve su matrisi; toplam derişim değişmese bile metal, amonyak ve karbonat türlerinin davranışını değiştirebilir.
Çözünürlük çarpımı (Ksp)
Çözünürlük çarpımı (Ksp), belirli bir katı fazın çözünme dengesinde iyon aktivitelerinin stokiyometrik kuvvetlerle çarpımını ifade eden denge sabitidir. Su arıtımında çökelme ve mineral birikimi değerlendirmelerine temel olur; ancak toplam derişim, türleşme, kinetik ve katı–sıvı ayırma koşullarından bağımsız bir performans ölçütü değildir.
Su arıtma tesisinde ölçüm cihazı kalibrasyon planı
Su arıtma tesisinde ölçüm cihazı kalibrasyon planı; pH, iletkenlik, debi ve basınç ölçümlerinin hangi referanslarla, hangi koşullarda, ne sıklıkta ve hangi kabul kurallarıyla değerlendirileceğini belirler. Plan, ayardan önceki durumu, ölçüm zincirini, uygunsuz sonuçların etkisini ve yeniden kullanıma alma kayıtlarını birlikte ele alır.
Filtre kabı ve bağlantılarda su kaçağı
Filtre kabı ve bağlantılarda su kaçağı; O-ring oturması, hortum ve rakor bağlantıları, gövde bütünlüğü veya basınç koşullarındaki sorunlardan kaynaklanabilir. Güvenli kontrol, su kaynağını ve depolanmış basıncı ayırmakla başlar; ardından ilk ıslanan nokta belirlenir ve olası nedenler sisteme özgü yöntemlerle doğrulanır.
Ozon ihtiyacı ve kalıntı ozon
Ozon ihtiyacı, tanımlı koşullarda suya aktarılan ozonun tüketilen bölümünü; kalıntı ozon ise belirli bir yerde ve zamanda çözünmüş olarak ölçülen bölümünü ifade eder. Dozun aktarım kayıplarından ayrılması, kalıntının temas profiliyle birlikte değerlendirilmesi ve ölçümün numune alma koşullarına uygun yapılması işletme yorumunun temelidir.
Klor ihtiyacı
Klor ihtiyacı, suya uygulanan klor dozu ile belirli temas süresi, pH ve sıcaklık sonunda kalan klor arasındaki farktır. Organik maddeler, amonyak ve indirgenmiş inorganik bileşenler bu ilişkiyi değiştirir. Sonucun anlamı, toplam veya serbest kalıntının esas alınmasına ve deney koşullarına bağlıdır.
Katalitik aktif karbon
Katalitik aktif karbon, adsorpsiyon özelliklerinin yanında belirli yüzey reaksiyonlarını hızlandırmak üzere geliştirilmiş aktif karbondur. Başlıca kullanım alanlarından biri kloramin azaltımıdır; performansı karbonun yüzey kimyasına, temas süresine, su matrisine ve doğrulanmış işletme koşullarına bağlıdır.
UV ışınım şiddeti
UV ışınım şiddeti, dezenfeksiyon reaktöründeki ışınım alanının enerji aktarım hızını tanımlar. Sensör değeri doz veya mikrobiyolojik sonuç değildir; su geçirgenliği, ölçüm geometrisi, kuvars kirlenmesi, lamba yaşlanması ve doğrulanmış işletme sınırlarıyla birlikte yorumlanır.
Filtre medyasında etkin tane boyutu ve üniformluk katsayısı
Etkin tane boyutu d10, granüler filtre medyasının kütlece 'unun geçtiği elek açıklığıdır. Üniformluk katsayısı d60/d10 oranıyla hesaplanır. Bu değerler tane dağılımını özetler; tutma derecesi veya gözenek boyutu değildir. Filtrasyon ve ters yıkama tasarımında dağılımın tamamı, medya yoğunluğu ve işletme koşullarıyla birlikte değerlendirilir.
Adsorpsiyon kırılma eğrisi
Adsorpsiyon kırılma eğrisi, bir adsorban yatağının çıkışındaki hedef kirletici konsantrasyonunun zaman veya arıtılan hacimle değişimini gösterir. Eğri; kütle transferini, hedefe bağlı kullanılabilir kapasiteyi ve adsorban değişim zamanını değerlendirmede kullanılır; kırılma, yatağın her noktasının tamamen doymasıyla aynı değildir.
İçi boş lif membran
İçi boş lif membran, ayırıcı duvarı ince bir tüp biçiminde olan membran geometrisidir. Lifler modüllerde birleştirilir; su içten dışa veya dıştan içe süzülür. Seçicilik, işletme kapasitesi ve güvenilirlik lif biçiminden değil, membran yapısı, akış düzeni, besleme özellikleri ve bütünlük denetiminin birlikte değerlendirilmesinden anlaşılır.
Membran ara parçası (spacer)
Membran ara parçası, membran yüzeyleri arasında akış kanalı oluşturan ağ veya yapılandırılmış elemandır. Besleme tarafındaki geometrisi, karışım ve kütle aktarımını geliştirirken basınç kaybını ve kirlenmenin hidrolik etkisini de belirler.
NSF/ANSI 401
NSF/ANSI 401, içme suyu arıtma ürünlerinin belirli yeni veya arızi kirleticileri azaltma performansını değerlendiren Amerikan ulusal standardıdır. Sertifikasyon, bütün kirleticilere değil, doğrulanmış model, kartuş ve azaltım iddialarına bağlıdır.