Nitrit

Nitrit, kimyasal formülü NO₂⁻ olan, azot döngüsünde amonyum ile nitrat arasında yer alan inorganik bir anyondur. İçme suyunda nitrit genellikle kalıcı ve yüksek derişimli ana kirletici olarak değil; nitrifikasyon, dağıtım sistemi biyolojik aktivitesi, kloraminli dezenfeksiyonun bozulması, atık su veya fosseptik etkisi, tarımsal kirlenme, oksijensiz-oksijenli geçiş ortamları ve nitratın indirgenmesiyle oluşan reaktif ara tür olarak değerlendirilir. Nitritin sağlık açısından önemi nitrattan daha doğrudandır; çünkü nitrit hemoglobindeki Fe²⁺ demiri Fe³⁺ formuna oksitleyerek methemoglobin oluşturabilir ve özellikle altı aydan küçük bebeklerde oksijen taşınmasını bozarak methemoglobinemi riskine yol açabilir. Bu nedenle nitrit, nitratla birlikte değerlendirilmesi gereken, birim karışıklığına açık, kısa süreli sağlık etkileri bakımından kritik bir içme suyu parametresidir.^[1][2]

Nitritin Kimyasal Kimliği

Nitrit, azotun +3 yükseltgenme basamağında bulunduğu oksijenli bir anyondur. Nitrat NO₃⁻ formunda azot +5 değerlikteyken, nitrit NO₂⁻ formunda daha düşük yükseltgenme basamağındadır ve bu nedenle daha reaktif ara türdür. Suda genellikle sodyum, potasyum, kalsiyum veya magnezyum gibi katyonlarla birlikte çözünmüş nitrit tuzları hâlinde bulunabilir.

Nitrit, nitratla aynı şey değildir. Nitrat çoğu içme suyu kaynağında daha yaygın ve daha kararlı formdur; nitrit ise genellikle ara ürün olarak düşük düzeyde bulunur. Ancak nitritin sağlık etkisi doğrudan ve hızlı olabileceği için, düşük konsantrasyonlarda bile dikkatli izlenir.

Nitritin Azot Döngüsündeki Yeri

Nitrit, azot döngüsünde iki ana biyolojik dönüşümün ara basamağıdır. Birinci süreçte amonyum oksijenli koşullarda nitrite, ardından nitrata dönüşür. Bu süreç nitrifikasyon olarak adlandırılır. İkinci süreçte nitrat oksijensiz veya düşük oksijenli koşullarda nitrite ve daha sonra azot gazına doğru indirgenir. Bu süreç ise denitrifikasyon olarak adlandırılır.

Nitrifikasyonun basitleştirilmiş ilk basamağı:

NH₄⁺ + 1,5O₂ → NO₂⁻ + 2H⁺ + H₂O

Nitrifikasyonun ikinci basamağı:

NO₂⁻ + 0,5O₂ → NO₃⁻

Denitrifikasyon basamakları:

NO₃⁻ → NO₂⁻ → NO → N₂O → N₂↑

Bu nedenle nitrit, hem oksidasyon hem indirgeme süreçlerinde ortaya çıkabilen geçici bir ara üründür. İçme suyunda nitritin varlığı, özellikle biyolojik dengenin, dezenfektan kalıntısının, amonyum varlığının veya atık su etkisinin araştırılmasını gerektirebilir.

Nitritin Başlıca Kaynakları

Nitritin içme suyundaki kaynakları çoğu zaman doğrudan nitrit salımından çok, azot türlerinin dönüşümüne bağlıdır. Nitratın tersine, nitrit çoğu doğal ve arıtılmış suda uzun süre yüksek derişimde kalmaz; oksijenli ve dezenfekte edilmiş koşullarda nitrata oksitlenebilir. Ancak belirli koşullarda nitrit oluşumu ve birikimi görülebilir.

Health Canada, dağıtım sistemine giren serbest amonyağın nitrifikasyona ve içme suyunda nitrat ile nitrit artışına yol açabileceğini belirtmektedir.^[3] Avrupa Birliği Direktifi de kloraminasyon kullanıldığında izleme programına amonyum ve nitritin eklenebileceğini belirtir.^[4]

Nitrit Neden Nitrattan Daha Doğrudan Risklidir?

Nitratın methemoglobinemiye yol açabilmesi için vücutta veya çevresel koşullarda nitrite indirgenmesi gerekir. Nitrit ise bu dönüşümün zaten gerçekleşmiş ara ürünüdür ve hemoglobinle doğrudan reaksiyona girerek methemoglobin oluşturabilir. Bu nedenle nitrit kısa süreli sağlık etkisi bakımından nitratla birlikte, hatta bazı durumlarda daha acil parametre olarak değerlendirilir.

Temel mekanizma şu şekilde özetlenebilir:

NO₂⁻ + Hemoglobin-Fe²⁺ → Methemoglobin-Fe³⁺

Methemoglobin, oksijeni normal hemoglobin gibi taşıyamaz. Kanda methemoglobin oranı yükseldiğinde dokulara oksijen taşınması bozulur. Bu durum özellikle bebeklerde siyanoz, nefes darlığı, halsizlik ve ağır durumlarda yaşamı tehdit eden tablo oluşturabilir.

Methemoglobinemi ve Bebek Riski

Nitritin en kritik sağlık etkisi bebeklerde methemoglobinemi riskidir. Altı aydan küçük bebekler daha hassastır; çünkü mide pH’ı, bağırsak mikrobiyotası, hemoglobin yapısı ve methemoglobini tekrar hemoglobine indirgeyen enzim sistemleri yetişkinlerden farklıdır. Bu nedenle nitrit veya nitrat içeren suyla hazırlanan bebek mamaları özel risk oluşturabilir.

EPA, altı aydan küçük bebeklerin nitrit standardının üzerindeki suyu içmeleri durumunda ciddi biçimde hastalanabileceğini ve tedavi edilmezse ölebileceğini, belirtiler arasında nefes darlığı ve mavi bebek sendromu bulunduğunu belirtmektedir.^[2]

Bebek maması hazırlanacak suyun nitrat, nitrit ve mikrobiyolojik kalite bakımından güvenilir olması gerekir. Nitrit riski olan suyun kaynatılması güvenli çözüm değildir.

Nitrit ve Birim Karışıklığı

Nitrit değerlendirmesinde de nitratta olduğu gibi birim karışıklığı sık görülür. Bazı laboratuvarlar nitriti NO₂⁻ olarak mg/L verir. Bazıları ise nitrit azotu yani NO₂-N olarak mg/L verir. Bu iki değer aynı değildir.

Dönüşüm formülleri şöyledir:

NO₂-N = NO₂⁻ × 14 / 46

NO₂⁻ = NO₂-N × 46 / 14

Yaklaşık katsayılarla:

NO₂-N = NO₂⁻ × 0,304

NO₂⁻ = NO₂-N × 3,29

Bu nedenle “nitrit 1 mg/L” ifadesi tek başına yeterli değildir. Değerin NO₂⁻ olarak mı, NO₂-N olarak mı raporlandığı mutlaka kontrol edilmelidir.

İçme Suyu Standartları ve Kılavuz Değerler

Nitrit için standartlar kurumlara göre farklı birimlerle verilir. ABD EPA nitriti azot cinsinden 1 mg/L NO₂-N olarak düzenler. WHO ve Health Canada nitrit iyonu olarak 3 mg/L değerini kullanır. Avrupa Birliği ise muslukta 0,50 mg/L NO₂⁻, arıtma tesisi çıkışında 0,10 mg/L NO₂⁻ koşulunu belirtir.

WHO’nun nitrat ve nitrit kimyasal bilgi formunda nitrit için kılavuz değer 3 mg/L olarak verilir ve nitrat ile nitrit kılavuz değerlerinin kısa süreli etkilere dayandığı belirtilir.^[9] EPA’nın ulusal birincil içme suyu düzenlemelerinde nitrit için maksimum kirletici seviyesi 1 mg/L nitrit azotu olarak yer alır.^[2] Health Canada, nitrit için maksimum kabul edilebilir konsantrasyonu 3 mg/L nitrit veya 1 mg/L nitrit azotu olarak verir.^[3]

Avrupa Birliği 2020/2184 sayılı İçme Suyu Direktifinde nitrit için 0,50 mg/L parametrik değer bulunur. Aynı direktifte arıtma tesisi çıkışında nitrit için 0,10 mg/L değerinin sağlanması ve [nitrat]/50 + [nitrit]/3 ≤ 1 koşulunun karşılanması gerektiği belirtilir; burada köşeli parantezler mg/L cinsinden nitrat NO₃⁻ ve nitrit NO₂⁻ konsantrasyonlarını ifade eder.^[4]

Nitrat ve Nitritin Birlikte Değerlendirilmesi

Nitrat ve nitrit birlikte bulunduğunda tek tek sınır değerlerin altına bakmak her zaman yeterli olmayabilir. Çünkü nitratın nitrite dönüşmesi ve nitritin methemoglobin oluşturması ortak toksikolojik mekanizmanın parçasıdır. Bu nedenle bazı düzenlemeler nitrat ve nitritin birlikte etkisini oran toplamı ile değerlendirir.

Avrupa Birliği yaklaşımında kullanılan ilişki şöyledir:

[NO₃⁻] / 50 + [NO₂⁻] / 3 ≤ 1

Bu formülde nitrat ve nitrit mg/L olarak, iyon formunda yazılır. Örneğin 25 mg/L nitrat ve 0,5 mg/L nitrit bulunan bir suda oran şöyle hesaplanır:

25 / 50 + 0,5 / 3 = 0,50 + 0,17 = 0,67

Bu değer 1’in altında olduğu için ortak koşulu sağlar. Ancak 45 mg/L nitrat ve 0,5 mg/L nitrit birlikte bulunursa:

45 / 50 + 0,5 / 3 = 0,90 + 0,17 = 1,07

Bu durumda tek başına 50 mg/L nitrat sınırı aşılmamış olsa bile nitrat-nitrit ortak koşulu aşılmış olur.

Dağıtım Sisteminde Nitrit ve Nitrifikasyon

Dağıtım sisteminde nitritin en önemli nedenlerinden biri nitrifikasyondur. Bu durum özellikle kloramin dezenfeksiyonu uygulanan sistemlerde önemlidir. Kloramin sistemlerinde serbest amonyak bulunabilir; nitrifikasyon bakterileri bu amonyağı nitrite ve nitrata dönüştürebilir. Süreç ilerledikçe dezenfektan kalıntısı düşebilir, nitrit artabilir, biyofilm gelişebilir ve su kalitesi bozulabilir.

EPA’nın nitrifikasyon rehberi, kloramin kullanılan dağıtım sistemlerinde nitrifikasyonun dezenfektan kaybı, nitrit oluşumu ve işletme sorunlarına yol açabileceğini açıklar.^[10]

Kloraminasyon ve Nitrit

Kloraminasyon, dağıtım sisteminde daha kalıcı dezenfektan kalıntısı sağlamak için kullanılabilir. Ancak kloraminli sistemlerde amonyak varlığı, nitrifikasyon bakterileri için substrat oluşturabilir. Bu nedenle kloramin uygulayan sistemlerde nitrit, amonyum, toplam klor, serbest amonyak ve heterotrofik bakteri izleme programı özellikle önemlidir.

Kloraminli sistemlerde nitrit artışını tetikleyen başlıca koşullar şunlardır:

• Yüksek serbest amonyak
• Düşük toplam klor kalıntısı
• Uzun su yaşı
• Depolarda uzun bekleme
• Yüksek su sıcaklığı
• Düşük akımlı veya ölü uç bölgeler
• Biyofilm gelişimi
• Yetersiz şebeke yıkama
• pH ve alkalinite dengesizliği
• Amonyak-klor doz oranının yanlış ayarlanması

Kloraminli sistemde nitrit yükseldiğinde yalnızca nitrit giderimine odaklanmak yeterli değildir. Amonyak kaynağı, kloramin dengesi, su yaşı, depo işletimi ve biyofilm kontrolü birlikte ele alınmalıdır.

Nitrit ve Özel Kuyular

Özel kuyularda nitrit genellikle nitrat kadar yaygın değildir; ancak nitrit tespit edilmesi dikkatle ele alınmalıdır. Çünkü nitrit varlığı, yakın zamanda gerçekleşen atık su etkisini, mikrobiyolojik aktiviteyi, oksijen-redoks geçişini veya nitratın indirgenmesini gösterebilir. Özel kuyularda nitritle birlikte E. coli, toplam koliform, nitrat, amonyum ve klorür mutlaka değerlendirilmelidir.

Özel kuyuda nitrit riskini artıran koşullar şunlardır:

• Fosseptik sistemin kuyuya yakın olması
• Kuyu başının yüzey sularına açık olması
• Sığ kuyu kullanımı
• Çatlaklı veya karstik zemin
• Kuyu çevresinde hayvan gübresi veya gübre deposu bulunması
• Aşırı yağış sonrası yüzey sızıntısı
• Mikrobiyolojik kirlenme
• Oksijensiz yer altı suyu koşulları
• Kuyu bakımının yetersiz olması

Özel kuyuda nitrit tespit edilirse, su özellikle bebek maması hazırlamak için kullanılmamalı; nitrat, nitrit ve mikrobiyolojik analizler birlikte doğrulanmalıdır.

Nitritin Analizi

Nitrit analizi genellikle düşük mg/L veya µg/L düzeylerinde yapılır. Nitrit, bekleme süresinde oksitlenebilir veya biyolojik olarak değişebilir; bu nedenle numune alma, soğutma, bekletme süresi ve laboratuvara hızlı ulaştırma önemlidir.

EPA Method 300.1, içme suyu, yüzey suyu ve yer altı suyunda nitrit dahil inorganik anyonların iyon kromatografisiyle belirlenmesini kapsar.^[11] EPA Method 353.2 ise nitrat-nitrit azotunun otomatik kolorimetrik kadmiyum indirgeme yöntemiyle belirlenmesinde kullanılır; nitritin ayrı analizi yapılmadan nitrat sonucu doğru hesaplanamayabilir.^[12]

Numune Alma ve Koruma

Nitrit, numune alma sonrasında değişebilen bir parametredir. Nitrit oksijenli koşullarda nitrata dönüşebilir; biyolojik aktivite nitrit üretebilir veya tüketebilir. Bu nedenle numune alma ve taşıma koşulları laboratuvar talimatına göre yapılmalıdır.

• Numune temiz ve uygun kapta alınmalıdır.
• Numune mümkün olduğunca kısa sürede laboratuvara ulaştırılmalıdır.
• Soğuk zincir korunmalıdır.
• Nitrat, nitrit, amonyum ve mikrobiyolojik analizler ayrı parametreler olarak istenmelidir.
• Raporlama biriminin NO₂⁻ veya NO₂-N olduğu kontrol edilmelidir.
• Kuyu numunesi alınırken pompalama süresi ve kuyu koşulları kaydedilmelidir.
• Dağıtım sistemi numunesinde dezenfektan kalıntısı, pH, sıcaklık ve numune noktası belirtilmelidir.
• Kloraminli sistemlerde serbest amonyak ve toplam klor aynı anda ölçülmelidir.

Nitrit Sonucunu Yorumlama

Nitrit sonucu yorumlanırken öncelikle birim kontrol edilmelidir. İkinci adım nitritin kaynağını anlamaktır: kaynak suyu mu, dağıtım sistemi nitrifikasyonu mu, kuyu kirlenmesi mi, arıtma prosesi mi, yoksa numune bekleme hatası mı? Üçüncü adım hassas kullanıcıları belirlemektir: bebek, gebe, hasta veya özel tıbbi kullanım var mı?

Nitritin Arıtmayla Kontrolü

Nitrit arıtımında yaklaşım, nitritin neden oluştuğuna bağlıdır. Nitrit kaynak suyunda veya özel kuyuda yüksekse nitrat-nitrit giderim teknolojileri gerekir. Dağıtım sisteminde nitrifikasyon sonucu oluşuyorsa asıl çözüm dezenfektan, amonyak, su yaşı ve biyofilm yönetimidir. WHO, nitrit arıtımında çoğu zaman nitrat üzerine odaklanıldığını; çünkü nitritin birçok dezenfektanla kolayca nitrata dönüştürülebildiğini belirtir.^[9]

Oksidasyonla Nitrata Dönüştürme

Nitrit, oksidanlarla nitrata dönüştürülebilir. Bu yaklaşım nitritin akut reaktifliğini azaltabilir; ancak oluşan nitrat yine içme suyu standardı açısından kontrol edilmelidir.

Basitleştirilmiş oksidasyon:

NO₂⁻ + 0,5O₂ → NO₃⁻

Klor, ozon, klor dioksit veya diğer oksidanlar nitrit dönüşümünde rol oynayabilir. Ancak oksidan seçimi dezenfeksiyon yan ürünleri, pH, temas süresi, amonyum varlığı ve toplam azot yüküyle birlikte değerlendirilmelidir.

İyon Değişimi

Nitrit anyon olduğu için anyon değiştirici reçinelerle tutulabilir. Ancak nitrat, sülfat, klorür ve bikarbonat gibi rekabetçi anyonlar reçine kapasitesini etkiler. Nitritin nitratla birlikte bulunduğu sistemlerde nitrat seçici veya uygun anyon değiştirici reçine tercih edilebilir.

Basitleştirilmiş değişim:

R–Cl + NO₂⁻ → R–NO₂ + Cl⁻

İyon değişiminde reçine doygunluğu, rejenerasyon atığı ve çıkış suyu izleme kritik önemdedir. Reçine doygunluğa ulaştığında nitrit veya nitrat kaçışı olabilir.

Ters Ozmoz

Ters ozmoz, nitrit ve nitrat dahil çözünmüş iyonları azaltabilir. Evsel kullanım noktası uygulamalarında nitrat-nitrit azaltımı için etkili olabilir. Ancak membran performansı düzenli kontrol edilmelidir. Ürün suyu analiz edilmeden bebek maması için güvenli olduğu varsayılmamalıdır.

Ters ozmoz nitriti yok etmez; nitriti konsantre akımda toplar. Evsel sistemlerde konsantre drenaja verilir; merkezi sistemlerde konsantre yönetimi ayrıca planlanmalıdır.

Biyolojik Denitrifikasyon

Biyolojik denitrifikasyon, nitratın nitrit üzerinden azot gazına dönüştürülmesine dayanır. Proses iyi yönetilmezse ara ürün olarak nitrit birikebilir. Bu nedenle içme suyu uygulamalarında denitrifikasyon sonrası nitrit, biyokütle, organik karbon kalıntısı ve mikrobiyolojik güvenlik dikkatle izlenmelidir.

Denitrifikasyon basamakları:

NO₃⁻ → NO₂⁻ → NO → N₂O → N₂↑

Bu proses nitrat gideriminde etkili olabilir; ancak nitritin ara ürün olarak birikmemesi için temas süresi, elektron verici dozu, redoks koşulları ve biyolojik reaktör performansı kontrol edilmelidir.

Dağıtım Sistemi Nitrifikasyon Kontrolü

Nitrit dağıtım sisteminde oluşuyorsa arıtma cihazı eklemek yerine önce dağıtım sistemi nitrifikasyonu kontrol edilmelidir. Bu özellikle kloraminli sistemlerde önemlidir.

• Serbest amonyak en aza indirilmelidir.
• Kloramin doz oranı kontrol edilmelidir.
• Toplam klor kalıntısı korunmalıdır.
• Depo su yaşı azaltılmalıdır.
• Düşük akımlı bölgeler yıkanmalıdır.
• Biyofilm ve tortu yönetimi yapılmalıdır.
• Sıcak dönemlerde izleme sıklığı artırılmalıdır.
• Nitrit, nitrat, amonyum ve klor kalıntısı birlikte izlenmelidir.

Arıtma Yöntemlerinin Karşılaştırılması

Nitriti Gidermeyen veya Yetersiz Kalan İşlemler

• Kaynatma: Nitrit güvenilir biçimde giderilmez; su buharlaştıkça çözünmüş iyonlar yoğunlaşabilir.
• Basit aktif karbon filtre: Nitrit için özel tasarlanmamışsa güvenilir çözüm değildir.
• Sediment filtresi: Çözünmüş nitrit anyonunu tutmaz.
• UV dezenfeksiyon: Mikroorganizmaları etkisizleştirir; nitrit iyonunu sudan uzaklaştırmaz.
• Havalandırma: Nitrit uçucu değildir; havalandırmayla uzaklaşmaz.
• Klasik su yumuşatıcı: Katyon değiştirici yumuşatıcı nitriti hedeflemez.
• Yalnızca klorlama: Nitriti nitrata dönüştürebilir; ancak toplam azot yükünü ve oluşan nitratı çözmez.
• Görsel kontrol: Nitrit renk, koku veya tatla güvenilir biçimde anlaşılmaz.

Evsel Arıtma Cihazları ve Nitrit

Evsel düzeyde nitrit için en uygun çözümler genellikle ters ozmoz ve uygun anyon değişimidir. Ancak cihazın nitrit ve nitrat azaltımı için doğrulanmış olması gerekir. Bebek maması hazırlanacaksa cihaz çıkış suyunun laboratuvarla doğrulanması özellikle önemlidir.

Evsel cihaz seçiminde şu başlıklar kontrol edilmelidir:

• Nitrit ve nitrat azaltımı için bağımsız sertifikasyon veya doğrulanmış performans
• Giriş suyu nitrit ve nitrat derişimi
• NO₂⁻, NO₂-N, NO₃⁻ ve NO₃-N birimlerinin doğru yorumlanması
• Ürün suyu laboratuvar analizi
• Membran veya reçine değişim aralığı
• Rejenerasyon veya konsantre atık yönetimi
• Bebek maması için ayrı güvenlik değerlendirmesi
• Mikrobiyolojik kalite ve dezenfeksiyon durumu

Ev tipi arıtma cihazı kurulduktan sonra yalnızca cihazın varlığına güvenilmemelidir. Çıkış suyunda nitrit ve nitrat düzenli olarak ölçülmelidir.

Nitrit, Mikrobiyoloji ve Fekal Kirlenme

Nitrit tek başına fekal kirlenme göstergesi değildir; ancak özel kuyularda nitrit, nitrat, amonyum ve E. coli birlikte görülüyorsa fekal kaynaklı kirlenme olasılığı artar. Bu durumda kimyasal riskin yanında akut mikrobiyolojik risk de değerlendirilmelidir.

Nitrit ve Endüstriyel Atık Sular

Nitrit endüstriyel atık sularda ara azot türü olarak bulunabilir. Gıda işleme, kimya sanayi, patlayıcı üretimi, metal yüzey işlemleri, soğutma suyu sistemleri, biyolojik atık su arıtma tesisleri ve nitrifikasyon-denitrifikasyon prosesleri nitrit açısından önemlidir.

Endüstriyel ve atık su bağlamında nitrit şu nedenlerle izlenir:

• Biyolojik proses dengesini gösterebilir.
• Nitrifikasyonun yarım kaldığını gösterebilir.
• Denitrifikasyonda ara ürün birikimini gösterebilir.
• Balıklar ve sucul canlılar için toksik olabilir.
• Deşarj kalitesi ve alıcı ortam oksijen dengesiyle ilişkilidir.
• Korozyon ve proses kimyası açısından etkili olabilir.

Nitrit ve Sucul Yaşam

Nitrit sucul canlılar için de önemlidir. Balıklarda nitrit, solungaçlardan alınarak kanın oksijen taşıma kapasitesini etkileyebilir. Bu durum “kahverengi kan hastalığı” olarak da bilinen methemoglobin benzeri etkiyle ilişkilidir. Sucul yaşam açısından nitrit toksisitesi klorür, pH, sıcaklık, çözünmüş oksijen ve tür duyarlılığına bağlı olarak değişebilir.

Sucul yaşam değerlendirmesinde nitrit, içme suyu standardından farklı ekolojik kriterlerle ele alınabilir. İçme suyu açısından ana odak insan sağlığı ve methemoglobinemi iken, çevresel değerlendirmede balıklar, omurgasızlar ve alıcı ortamın azot yükü dikkate alınır.

Nitrit Yüksekliği Araştırmasında İzlenecek Yol

Nitrit sonucu yüksek bulunduğunda hızlı doğrulama ve kaynak ayrımı gerekir. Özellikle bebek bulunan evlerde veya özel kuyularda nitrit sonucu ciddiye alınmalıdır.

1. Sonuç aynı noktadan tekrar analizle doğrulanır.
2. Raporun NO₂⁻ mi, NO₂-N mi verdiği kontrol edilir.
3. Nitrat, amonyum, E. coli, toplam koliform, klorür ve iletkenlik birlikte analiz edilir.
4. Bebek maması için bu su geçici olarak kullanılmaz.
5. Özel kuyuda kuyu başı, kapak, yüzey drenajı ve fosseptik mesafesi incelenir.
6. Dağıtım sisteminde toplam klor, serbest amonyak, pH, sıcaklık ve su yaşı değerlendirilir.
7. Kloraminli sistemlerde nitrifikasyon kontrol programı uygulanır.
8. Arıtma çıkışında nitrit varsa proses ve dezenfeksiyon basamakları incelenir.
9. Nitrit oksidasyonla nitrata dönüştürülüyorsa oluşan nitrat da kontrol edilir.
10. Arıtma gerekiyorsa ters ozmoz, anyon değişimi veya uygun proses ürün suyu analiziyle doğrulanır.

Yanlış Bilinenler

Benzer Terimlerden Farkları

İşletme ve İzleme Açısından Önemi

Nitrit izleme programı, özellikle kloramin kullanan sistemlerde, özel kuyularda, septik sistem etkisi olabilecek alanlarda, tarımsal havzalarda, biyolojik arıtma uygulamalarında ve uzun su yaşına sahip dağıtım sistemlerinde önemlidir. Nitrit kısa süreli değişebilen bir parametre olduğu için yalnızca yıllık tek ölçüm bazı durumlarda yeterli olmayabilir.

Nitritle birlikte izlenmesi önerilen parametreler şunlardır:

• Nitrit
• Nitrat
• Amonyum
• Serbest amonyak
• Toplam azot
• E. coli
• Toplam koliform
• Toplam klor
• Serbest klor
• pH
• Sıcaklık
• Alkalinite
• Elektriksel iletkenlik
• Klorür
• Çözünmüş oksijen
• Oksidasyon-indirgenme potansiyeli
• Heterotrofik bakteri
• Dağıtım sistemi su yaşı
• Depo bekleme süresi

Nitrit yönetiminde doğru yaklaşım; birim karışıklığını önlemek, nitratla birlikte değerlendirmek, bebek ve hassas grupları korumak, özel kuyularda mikrobiyolojik kirlenmeyi araştırmak, kloraminli sistemlerde nitrifikasyonu kontrol etmek ve arıtma çıkış suyunu düzenli laboratuvar analiziyle doğrulamaktır.

Kaynaklar

1. World Health Organization. Nitrate and Nitrite: Chemical Fact Sheet. Guidelines for Drinking-water Quality, 2022.
2. U.S. Environmental Protection Agency. National Primary Drinking Water Regulations. U.S. EPA.
3. Health Canada. Guidelines for Canadian Drinking Water Quality: Nitrate and Nitrite, Overview and Application. Government of Canada, 2013.
4. European Parliament and Council of the European Union. Directive (EU) 2020/2184 on the Quality of Water Intended for Human Consumption. Official Journal of the European Union, 2020.
5. Health Canada. Guideline Technical Document: Nitrate and Nitrite. Government of Canada, 2013.
6. Health Canada. Nitrate and Nitrite: Health Considerations and Simultaneous Exposure. Government of Canada, 2013.
7. U.S. Environmental Protection Agency. Nitrification. U.S. EPA, 2002.
8. U.S. Environmental Protection Agency. Method 300.1: Determination of Inorganic Anions in Drinking Water by Ion Chromatography. U.S. EPA, 1997.
9. World Health Organization. Guidelines for Drinking-water Quality: Nitrate and Nitrite Table. WHO Guidelines for Drinking-water Quality, 2022.
10. U.S. Environmental Protection Agency. Method 353.2: Determination of Nitrate-Nitrite Nitrogen by Automated Colorimetry. U.S. EPA, 1993.
11. World Health Organization. Nitrate and Nitrite in Drinking-water: Background Document for Development of WHO Guidelines for Drinking-water Quality. World Health Organization, 2016.
12. California State Water Resources Control Board. Nitrates and Nitrites in Drinking Water. California Water Boards, 2026.
13. T.C. Sağlık Bakanlığı. İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik. T.C. Sağlık Bakanlığı.