Musluktan akan suyun süt beyazı, puslu veya hafif bulanık görünmesi evlerde sık karşılaşılan bir durumdur. Kullanıcı ilk anda suyun kirli olduğunu, tesisatta tortu bulunduğunu veya arıtma cihazında bir sorun oluştuğunu düşünebilir. Ancak beyaz görünümün en yaygın nedenlerinden biri gerçek bulanıklık değil, su içinde bulunan çok küçük hava kabarcıklarıdır.
ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu, yani USGS, musluktan ilk alındığında süt beyazı veya bulutlu görünen suyun çoğu durumda basınç altında çözünmüş havanın musluk çıkışında basıncın düşmesiyle çok küçük kabarcıklar halinde sudan ayrılmasından kaynaklandığını belirtmektedir. Bu kabarcıklar birkaç saniye içerisinde yüzeye yükselip kaybolduğunda su yeniden berraklaşır.[1]
Bununla birlikte her beyaz veya bulanık görünüm hava kabarcığından kaynaklanmaz. Kil, silt, korozyon parçacıkları, organik maddeler, mikroorganizmalar ve diğer askıda maddeler de gerçek bulanıklık oluşturabilir. Bu nedenle suyun birkaç saniye içinde berraklaşması ile kalıcı şekilde bulanık kalması arasında önemli bir teknik fark vardır.[2]
Doğru değerlendirme için temel soru şudur: Beyaz görünüm geçici hava kabarcıklarından mı kaynaklanıyor, yoksa suda gerçekten askıda madde veya başka bir bulanıklık problemi mi bulunuyor?
Musluktan Beyaz Su Gelmesinin En Yaygın Nedeni Nedir?
En yaygın neden sudaki çözünmüş havanın çok küçük kabarcıklar halinde açığa çıkmasıdır. Şebeke veya bina tesisatı içerisindeki su basınç altındadır. Basınçlı su atmosferik basınca göre daha fazla çözünmüş gaz taşıyabilir.
Musluk açıldığında su aniden daha düşük basınca çıkar. Basınç azalınca çözünmüş gazların bir bölümü artık suda aynı miktarda kalamaz ve çok küçük hava kabarcıkları oluşturur.
Bu olay gazlı içeceğin kapağı açıldığında kabarcıkların ortaya çıkmasına benzer bir fiziksel prensibe dayanır. Ancak musluk suyundaki kabarcıklar çoğunlukla sıradan hava bileşenlerinden oluşur.
USGS’ye göre boru içerisindeki basınçlı sudan musluk çıkışında normal atmosfer basıncına geçiş, çözünmüş havanın sudan ayrılarak kabarcıklar oluşturmasına neden olabilir. Bu kabarcıklar suyun geçici olarak süt beyazı görünmesine yol açar.[3]
Hava Kabarcıkları Suyu Neden Beyaz Gösterir?
Tek tek mikroskobik hava kabarcıkları renksizdir. Ancak suyun içinde çok sayıda küçük kabarcık bulunduğunda ışık bu kabarcıkların yüzeylerinden farklı yönlere saçılır.
Sonuç olarak su;
- beyaz,
- sütlü,
- puslu,
- hafif opak
görünebilir.
Bu görünüm suyun içerisinde beyaz bir kimyasal madde bulunduğu anlamına gelmez. Görülen beyazlık çoğu durumda ışığın çok küçük hava kabarcıkları tarafından saçılmasıdır.
USGS bu olayı “white water” veya beyaz su olarak tanımlamakta ve kabarcıklar yüzeye çıktıkça suyun kısa sürede yeniden berraklaştığını belirtmektedir.[1]
Hava Kabarcığı ile Gerçek Bulanıklık Arasındaki En Kolay Fark Nasıl Anlaşılır?
Evde yapılabilecek en basit ön kontrol şeffaf bir bardak testidir.
- Musluktan temiz ve şeffaf bir bardağa su doldurun.
- Bardağı hareket ettirmeden düz bir yüzeye bırakın.
- 30–60 saniye boyunca suyu gözlemleyin.
Eğer beyazlık hava kabarcıklarından kaynaklanıyorsa küçük kabarcıklar yukarı doğru hareket edecek ve su genellikle alttan başlayarak yukarı doğru berraklaşacaktır.
Bunun nedeni kabarcıkların kaldırma kuvveti nedeniyle yüzeye yükselmesidir.
USGS de hava kaynaklı bulutlu görünümde kabarcıkların yüzeye çıktığını ve birkaç saniye içerisinde suyun berraklaştığını açıklamaktadır.[1]
Neden Alttan Yukarı Doğru Berraklaşır?
Bu özellik hava kabarcığı kaynaklı beyaz suyun en yararlı pratik göstergelerinden biridir.
Küçük hava kabarcıkları su içerisinde yukarı doğru hareket eder. Bu nedenle bardağın alt kısmındaki kabarcıklar önce yükselerek bölgeden uzaklaşır.
Sonuç olarak;
bardağın alt kısmı önce berraklaşır, berrak bölge zamanla yukarı doğru ilerler.
Yüzeyde kalan son küçük kabarcıklar da atmosfere çıktığında su tamamen berrak görünür.
Bu davranış, gerçek askıda katı maddelerden kaynaklanan bulanıklıktan genellikle farklıdır.
Gerçek Bulanıklık Nasıl Davranır?
Gerçek bulanıklık, sudaki parçacıkların ışığı saçması sonucunda oluşan optik bir özelliktir. USGS bulanıklığı, suyun göreli berraklığının ve su içerisindeki maddelerin ışığı saçmasının ölçüsü olarak tanımlamaktadır.[2]
Bulanıklığa neden olabilecek maddeler arasında;
- kil,
- silt,
- çok ince kum,
- pas ve korozyon parçacıkları,
- organik maddeler,
- algler,
- plankton,
- mikroskobik organizmalar
bulunabilir.[2]
Bu tür bulanıklık hava kabarcıkları gibi birkaç saniye içerisinde yüzeye çıkıp tamamen kaybolmak zorunda değildir.
Bazı parçacıklar uzun süre askıda kalabilir. Daha ağır parçacıklar ise zamanla bardağın dibine çökelebilir.
Hava Kabarcığı ve Bulanıklık Arasındaki Pratik Farklar
| Özellik | Hava kabarcığı | Gerçek bulanıklık |
|---|---|---|
| İlk görünüm | Beyaz, sütlü veya puslu | Beyaz, gri, sarı, kahverengi veya farklı renkte olabilir |
| Bekleyince | Genellikle saniyeler içinde azalır | Kalabilir veya yavaş değişebilir |
| Berraklaşma yönü | Çoğunlukla alttan yukarı | Belirgin alttan yukarı berraklaşma beklenmez |
| Parçacık | Yoktur; gaz kabarcıkları vardır | Askıda partiküller bulunabilir |
| Çökme | Kabarcıklar yukarı çıkar | Ağır parçacıklar dibe çökebilir |
| NTU ölçümü | Kabarcıklar ölçümde girişim oluşturabilir | Gerçek partikül bulanıklığı ölçülür |
Bardak Testi Ne Kadar Güvenilirdir?
Bardak testi özellikle belirgin hava kabarcığı problemlerinin ön değerlendirmesinde oldukça kullanışlıdır. Suyun birkaç saniye içerisinde alttan yukarı tamamen berraklaşması hava kabarcığı için güçlü bir göstergedir.
Ancak bu yöntem laboratuvar bulanıklık ölçümü değildir.
Örneğin su aynı anda hem çok küçük hava kabarcıkları hem de gerçek partiküller içerebilir. İlk birkaç saniyede kabarcıklar kaybolsa bile hafif kalıcı bulanıklık devam edebilir.
Bu nedenle su tamamen berraklaşmıyorsa veya görünümde olağandışı renk, tortu veya parçacık bulunuyorsa yalnızca bardak testine dayanılmamalıdır.
Bulanıklık Teknik Olarak Nasıl Ölçülür?
Bulanıklık görsel tahminden farklı olarak özel optik cihazlarla ölçülebilir. Yaygın ölçüm birimi NTU, yani nefelometrik bulanıklık birimidir.
Nefelometrik yöntemde su numunesine ışık gönderilir ve partiküllerin ışığı ne kadar saçtığı ölçülür. Saçılan ışığın miktarı arttıkça bulanıklık değeri genellikle yükselir.
USGS, bulanıklığın optik bir su kalitesi parametresi olduğunu ve ışığın numunedeki maddeler tarafından saçılmasına dayalı olarak ölçüldüğünü belirtmektedir.[4]
Hava Kabarcıkları NTU Ölçümünü Yanıltabilir mi?
Evet. Bu teknik açıdan önemli bir ayrıntıdır.
Bulanıklık cihazı ışığın saçılmasını ölçtüğü için yalnızca katı partiküller değil, hava kabarcıkları da ışığı saçabilir. Bu nedenle numunedeki kabarcıklar gerçekte partikül bulunmadığı halde cihazın daha yüksek bulanıklık göstermesine neden olabilir.
USGS Ulusal Su Kalitesi Laboratuvarı, su içindeki gaz veya kabarcıkların ölçülen bulanıklığa pozitif girişim oluşturabileceğini belirtmektedir.[4]
Standart bulanıklık ölçüm yöntemlerinde de hava kabarcıklarının yanlış yüksek sonuçlara neden olabileceği belirtilmektedir.[5]
Dolayısıyla laboratuvar veya saha bulanıklık ölçümlerinde numune içerisinde hava kabarcığı bulunmamasına dikkat edilmelidir.
Musluk Suyunda Hava Neden Birden Artabilir?
Musluktan gelen suda hava kabarcıklarının belirginleşmesinin birçok nedeni olabilir.
Bunlardan bazıları;
- şebeke basıncındaki değişiklikler,
- su sıcaklığındaki değişiklikler,
- şebeke bakım veya onarım çalışmaları,
- boru hattının boşaltılıp yeniden doldurulması,
- hidrofor veya pompa sistemleri,
- tesisata hava girmesi,
- filtre veya arıtma sisteminde bakım yapılması
olabilir.
Bu nedenle daha önce berrak akan suyun belirli bir şebeke çalışmasından sonra birkaç gün beyaz görünmeye başlaması her zaman kirlenme anlamına gelmez.
Soğuk Su Neden Daha Fazla Beyaz Görünebilir?
Gazların suda çözünürlüğü sıcaklıktan etkilenir. Soğuk su genel olarak daha fazla çözünmüş hava taşıyabilir.
USGS, beyaz su olayının özellikle soğuk dönemlerde daha belirgin görülebileceğini; soğuk suyun daha fazla hava tutabildiğini ve su ısındığında veya basınç düştüğünde bu havanın küçük kabarcıklar halinde açığa çıkabildiğini belirtmektedir.[1]
Bu nedenle kış aylarında şebeke suyunda beyaz görünümün daha sık fark edilmesi mümkündür.
Basınç Neden Önemlidir?
Boru içerisindeki su atmosferik basınçtan daha yüksek basınç altında bulunabilir. Yüksek basınç çözünmüş gazların su içinde kalmasını kolaylaştırabilir.
Musluk açıldığında basınç hızla düşer.
Bu değişim sonucunda çözünmüş hava;
çözünmüş gaz → mikro kabarcıklar → yüzeye çıkan hava
şeklinde davranabilir.
USGS’nin açıklamasına göre musluk suyundaki tipik beyaz görünümün temel fiziksel mekanizmalarından biri tam olarak bu basınç değişimidir.[3]
Hidrofor Beyaz Suya Neden Olabilir mi?
Evet, bazı durumlarda hidrofor ve pompa sistemleri suya hava karışmasına veya sistemdeki çözünmüş havanın görünür hale gelmesine katkıda bulunabilir.
Özellikle;
- pompanın emiş hattından hava alması,
- depo seviyesinin çok düşmesi,
- emme hattında kaçak bulunması,
- sistem basıncının hızlı değişmesi
su içerisinde hava oluşumuna neden olabilir.
Eğer beyaz su yalnızca belirli bir bina veya hidrofor sisteminde görülüyor ancak aynı şebekedeki komşu yapılarda görülmüyorsa bina içi basınç ve pompa sistemi de incelenebilir.
Arıtma Cihazından Sonra Beyaz Su Gelmesi Normal midir?
Bazı durumlarda evet. Özellikle yeni kurulmuş veya bakımı yapılmış su arıtma cihazlarında filtre gövdeleri ve hortumların içinde kalan hava ilk kullanımlarda ürün suyuna karışabilir.
Bu hava çok küçük kabarcıklar oluşturarak arıtılmış suyu geçici olarak süt beyazı gösterebilir.
Yeni sistemde;
- filtre değişiminden sonra,
- membran değişiminden sonra,
- tank boşaltılıp yeniden doldurulduğunda,
- cihaz uzun süre kullanılmadıktan sonra yeniden devreye alındığında
bir miktar hava görülmesi mümkündür.
Eğer su bardağa alındığında kısa sürede berraklaşıyorsa ve başka renk, tortu veya koku bulunmuyorsa görünüm büyük olasılıkla hava kabarcıklarıyla ilişkilidir.
RO Cihazı Neden Suya Hava Verebilir?
Ters ozmoz sisteminde su;
- ön filtrelerden,
- membran gövdesinden,
- depolama tankından,
- post filtreden,
- ürün hortumlarından
geçer.
Sistem açıldığında veya filtre değiştirildiğinde bu bileşenlerin bazı bölümlerinde hava kalabilir.
Su akışı bu havayı zaman içerisinde ürün hattına taşıyabilir.
Özellikle yeni kartuş değişiminden sonraki ilk dolumlarda görülen geçici beyaz görünümün birkaç tank boşaltma sonrasında azalması beklenebilir.
RO Tankındaki Hava Suya Karışır mı?
Standart diyaframlı ters ozmoz tanklarında hava ve ürün suyu birbirinden esnek bir diyaframla ayrılır. Normal çalışan tankta hava doğrudan ürün suyuna karışmamalıdır.
Ancak sistemdeki diğer noktalardan hava bulunabilir. Yeni kurulum veya bakım sırasında filtre gövdelerinde ve hatlarda kalan hava ürün suyuna ulaşabilir.
Bu nedenle tanklı RO sistemindeki beyaz su probleminin otomatik olarak “tanktan hava kaçıyor” şeklinde yorumlanması doğru değildir.
Filtre Değişiminden Sonra Beyaz Su Neden Görülür?
Filtre değişimi sırasında filtre kapları açılır ve sistem içerisine atmosferik hava girer.
Yeni filtreler takılıp su tekrar açıldığında bu hava;
- filtre gövdelerinde,
- karbon yatağında,
- membran gövdesinde,
- hortumlarda
küçük cepler halinde kalabilir.
Su bu bölgelerden geçerken hava parçalanarak çok küçük kabarcıklara dönüşebilir.
Sonuç olarak musluktan beyaz su gelebilir.
Bu nedenle filtre değişimi sonrasında üreticinin önerdiği yıkama ve ilk suyu kullanmadan akıtma prosedürü uygulanmalıdır.
Karbon Filtreden Sonra Beyaz Su Oluşabilir mi?
Yeni aktif karbon kartuşları ilk ıslandığında gözeneklerinde bulunan hava dışarı çıkabilir.
Bu hava sistemde mikro kabarcıklara dönüşebilir. Ayrıca yeni karbon filtrelerde ilk çalıştırmada ince karbon tozları da görülebilir.
Bu iki durum birbirinden ayrılmalıdır:
- Hava kabarcıkları: Su birkaç saniyede berraklaşır.
- Karbon tozu: Gri veya siyah parçacıklar görülebilir ve çökelme olabilir.
Yeni karbon filtre bu nedenle üreticinin önerdiği miktarda suyla mutlaka yıkanmalıdır.
Beyaz Su Kireç midir?
Her zaman değil. Musluktan çıkar çıkmaz süt beyazı görünen ve birkaç saniye içerisinde tamamen berraklaşan suyun kireçten kaynaklanması beklenmez.
Sertlik oluşturan kalsiyum ve magnezyum iyonları çözünmüş haldeyken çıplak gözle beyaz parçacık olarak görülmez.
Kireç, özellikle su ısıtıldığında veya kimyasal denge değiştiğinde kalsiyum karbonat gibi mineral çökeltileri oluşturabilir.
Bu çökeltiler;
- çaydanlıkta,
- kettle içinde,
- duş başlığında,
- musluk ucunda
beyaz birikintiler şeklinde görülebilir.
Ancak bardağa doldurulan suyun 10–30 saniye içinde alttan yukarı berraklaşması daha çok hava kabarcığı davranışıdır.
Beyaz Parçacıklar Görülüyorsa Bu Hava mıdır?
Her zaman değil.
Hava kabarcıkları genellikle çok küçük, parlak ve hareketlidir. Yukarı doğru yükselir ve kaybolur.
Beyaz katı parçacıklar ise;
- dibe çökebilir,
- su içerisinde uzun süre kalabilir,
- bardağın yüzeyine yapışabilir,
- elle veya filtre üzerinde görülebilir.
Bu tür parçacıklar mineral çökeltiler, tesisat malzemeleri veya başka katı maddeler olabilir.
Su birkaç dakika bekletildiğinde bardağın dibinde beyaz tortu kalıyorsa bunun yalnızca havadan kaynaklandığı söylenemez.
Kireç Parçacıkları Neden Musluktan Gelebilir?
Sert suda tesisat veya su ısıtıcı içerisinde zamanla mineral birikintileri oluşabilir. Bu birikintilerin küçük parçaları akış sırasında koparak musluğa ulaşabilir.
Özellikle;
beyaz mineral parçacıkları görülebilir.
Bu durumda soğuk ve sıcak su ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
Problem yalnızca sıcak suda görülüyorsa su ısıtıcı veya sıcak su tesisatı önemli bir şüpheli olabilir.
Beyaz Su Yalnızca Sıcak Musluktan Geliyorsa Ne Anlama Gelebilir?
Yalnızca sıcak su tarafında görünüyorsa iki önemli olasılık düşünülür.
Birincisi, sıcaklık değişiminin çözünmüş gazların sudan ayrılmasını hızlandırmasıdır.
İkincisi ise su ısıtıcı içinde mineral çökelmesi veya tortu oluşmasıdır.
Bu ayrım yine bardak testiyle desteklenebilir.
Su birkaç saniyede berraklaşıyorsa hava olasılığı yüksektir.
Bardağın dibinde beyaz katı madde kalıyorsa mineral çökelme araştırılmalıdır.
Bulanık Su Sağlık Riski midir?
Bulanıklık tek başına belirli bir hastalık veya kirletici anlamına gelmez. Ancak beklenmeyen gerçek bulanıklık mutlaka araştırılması gereken bir su kalitesi göstergesidir.
WHO, görünür bulanıklığın içme suyunun tüketici tarafından kabul edilebilirliğini azalttığını ve beklenmeyen bulanıklık şikâyetlerinin dağıtım sistemindeki arıza veya bütünlük sorunlarını gösterebileceği için araştırılması gerektiğini belirtmektedir.[6]
Bulanıklığın kendisini oluşturan bütün parçacıklar sağlık açısından tehlikeli değildir. Bununla birlikte bulanıklık;
- mikrobiyolojik kontaminasyonla birlikte bulunabilir,
- kimyasal maddeleri taşıyan partiküllerden kaynaklanabilir,
- dezenfeksiyon performansını etkileyebilir,
- dağıtım sistemindeki bozulmanın işareti olabilir.
WHO, aşırı bulanıklığın mikroorganizmaları dezenfeksiyon etkisinden koruyabileceğini ve dezenfeksiyonun etkinliğini azaltabileceğini belirtmektedir.[7]
NTU Değeri Ne Anlama Gelir?
NTU, Nephelometric Turbidity Unit ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede nefelometrik bulanıklık birimi olarak kullanılır.
NTU değeri yükseldikçe su içerisindeki ışık saçılımı artar ve su genellikle daha bulanık görünür.
Ancak insan gözü çok düşük bulanıklık seviyelerini güvenilir biçimde değerlendiremez.
WHO, yaklaşık 4 NTU ve üzerindeki bulanıklığın çıplak gözle süt beyazı, çamurlu veya farklı renkte bir süspansiyon biçiminde fark edilebileceğini; daha düşük seviyelerin ise cihazla ölçülmesi gerekebileceğini belirtmektedir.[6]
WHO Bulanıklık İçin Sağlık Temelli Tek Bir Sınır Veriyor mu?
WHO bulanıklık için klasik anlamda tek bir sağlık temelli kılavuz değeri belirlememektedir. Bunun yerine bulanıklığın mümkün olduğunca düşük tutulmasının, özellikle etkili dezenfeksiyon açısından önemli olduğunu belirtmektedir.[8]
Bulanıklık özellikle arıtma prosesi açısından önemlidir çünkü partiküller mikroorganizmaların dezenfektan veya UV ışığıyla temasını azaltabilir.
Dolayısıyla “NTU değeri yalnızca estetik bir ölçüdür” şeklinde düşünmek doğru değildir.
Beyaz Hava Kabarcığı Sağlık Açısından Zararlı mıdır?
Normal şebeke basıncı ve sıcaklık değişimlerinden kaynaklanan sıradan hava kabarcıkları tek başına sağlık tehlikesi olarak değerlendirilmez.
USGS, musluk suyunun kısa süre süt beyazı görünmesine neden olan hava kabarcıklarını zararsız olarak tanımlamaktadır.[1]
Buradaki önemli koşul, beyazlığın gerçekten hava kabarcığından kaynaklandığının doğrulanmasıdır.
Su birkaç saniye içinde tamamen berraklaşmıyor, tortu bırakıyor, renk veya koku içeriyor ya da ani bir şebeke problemiyle birlikte ortaya çıkıyorsa farklı bir neden araştırılmalıdır.
Beyaz Su İçilebilir mi?
Eğer beyaz görünüm yalnızca hava kabarcıklarından kaynaklanıyorsa ve su birkaç saniye içerisinde tamamen berraklaşıyorsa bu görünüm tek başına içme suyu açısından sağlık sorunu anlamına gelmez.[1]
Ancak suyun içilebilirliği yalnızca berraklaşıp berraklaşmamasından belirlenemez.
İçme suyu güvenliği;
- mikrobiyolojik parametreler,
- kimyasal kirleticiler,
- su kaynağı,
- tesisat koşulları,
- ilgili mevzuat ve analiz sonuçları
birlikte değerlendirilerek belirlenir. WHO’nun güncel İçme Suyu Kalitesi Kılavuzu da su güvenliğini kaynaktan tüketiciye kadar risklerin yönetildiği çok parametreli bir çerçevede ele almaktadır.[9]
Hava Kabarcığının İçme Suyu Güvenliğiyle İlgisi Var mıdır?
Normal koşullarda hava kabarcıkları suyun yalnızca görünümünü değiştirir. TDS, sertlik veya arsenik gibi kimyasal parametreler hakkında bilgi vermez.
Örneğin;
- hava kabarcıklı bir su kimyasal açıdan uygun olabilir,
- tamamen berrak bir su ise nitrat veya arsenik içerebilir.
Bu nedenle suyun görünümü ile kimyasal güvenlik birbirinden ayrı kavramlardır.
Gerçek Bulanıklık Her Zaman Kahverengi midir?
Hayır. Bulanıklığın rengi ve görünümü kaynağına bağlı olarak değişebilir.
Su;
- süt beyazı,
- gri,
- sarı,
- kırmızımsı,
- kahverengi,
- siyaha yakın
görünebilir.
WHO, yaklaşık 4 NTU ve üzerindeki görünür bulanıklığın süt beyazı, çamurlu, kırmızı-kahverengi veya siyah görünebileceğini belirtmektedir.[6]
Dolayısıyla yalnızca beyaz renge bakarak bunun kesinlikle hava olduğu söylenemez.
Sarı veya Kahverengi Su Ne Anlama Gelebilir?
Sarı veya kahverengi renk çoğunlukla hava kabarcığından farklı bir probleme işaret eder.
Olası nedenler arasında;
bulunabilir.
Özellikle şebeke bakımından sonra borulardaki tortuların hareketlenmesi geçici renk değişiklikleri oluşturabilir.
Bu tür renk değişimi birkaç saniyede kaybolan beyaz hava kabarcığı olayından farklıdır.
Siyah Parçacıklar Hava Kabarcığı Olabilir mi?
Hayır. Hava kabarcıkları renksizdir.
Siyah parçacıklar;
- aktif karbon tozu,
- mangan birikintileri,
- kauçuk veya conta parçaları,
- tesisat kalıntıları
gibi nedenlerden kaynaklanabilir.
Özellikle yeni aktif karbon filtresi takıldıktan hemen sonra görülen siyah ince parçacıklar karbon tozuyla ilişkili olabilir. Üretici tarafından belirtilen yıkama işlemi uygulanmalıdır.
Bardak Testinde Su Üstten Aşağı Berraklaşıyorsa Ne Anlama Gelir?
Hava kabarcığı kaynaklı tipik beyaz suda berraklaşmanın çoğunlukla alttan yukarı gerçekleşmesi beklenir çünkü kabarcıklar yukarı çıkar.
Eğer sudaki partiküller zamanla dibe çöküyorsa üst kısım önce berraklaşabilir.
Bu durumda;
üstten aşağı berraklaşma veya dipte tortu oluşması gerçek parçacık varlığını düşündürebilir.
Ancak bu yalnızca görsel bir ön değerlendirmedir. Kesin bulanıklık ve partikül değerlendirmesi gerektiğinde ölçüm yapılmalıdır.
Bardakta Dipte Tortu Kalması Ne Anlama Gelir?
Hava kabarcıkları yüzeye çıkıp atmosfere karışır ve dipte katı tortu bırakmaz.
Dolayısıyla bardağın dibinde;
- beyaz,
- sarı,
- kahverengi,
- siyah
katı parçacıklar birikiyorsa suyun içerisinde gerçek askıda veya çökelebilen maddeler bulunduğu düşünülmelidir.
Bu maddelerin kimliği yalnızca renklerinden kesin olarak belirlenemez.
Musluk Ucundaki Perlatör Beyaz Su Oluşturabilir mi?
Evet. Musluk ucundaki perlatör veya aeratör, su akışına hava karıştırmak için tasarlanmıştır.
Bu nedenle su doğrudan musluktan akarken beyaz veya köpüklü görünebilir.
Bardağa alındıktan sonra hava kısa sürede ayrılır ve su berraklaşır.
Beyazlık yalnızca belirli bir muslukta görülüyorsa diğer musluklarla karşılaştırma yapılabilir.
Perlatör söküldüğünde görünüm önemli ölçüde azalırsa neden musluk ucundaki hava karıştırma mekanizması olabilir.
Neden Sadece Bir Muslukta Beyaz Su Gelir?
Aynı evde yalnızca bir muslukta beyaz su görülüyorsa şebeke genelinden ziyade lokal tesisat bileşenleri değerlendirilmelidir.
Olası nedenler;
- musluk perlatörü,
- lokal basınç değişimi,
- bağlantı hortumu,
- vanadaki akış davranışı
olabilir.
Bütün musluklarda aynı durum varsa bina giriş basıncı, hidrofor, şebeke veya su kaynağı daha olası nedenler haline gelir.
Sadece Arıtma Musluğunda Beyaz Su Geliyorsa Ne Kontrol Edilmelidir?
Sorun yalnızca arıtma cihazının ürün musluğunda görülüyorsa sistemde şu noktalar incelenebilir:
- Filtreler yakın zamanda değiştirildi mi?
- RO membranı yeni mi?
- Tank yakın zamanda tamamen boşaltıldı mı?
- Filtre gövdelerinde hava kalmış olabilir mi?
- Ürün hattı bağlantıları sağlam mı?
- Beyaz su bardağa alındıktan sonra saniyeler içinde berraklaşıyor mu?
Eğer son sorunun cevabı evetse hava kabarcığı olasılığı oldukça yüksektir.
Su Arıtma Cihazında Hava Problemi Ne Kadar Sürebilir?
Yeni filtre veya membran değişiminden sonra sistemde kalan havanın uzaklaşması için gereken süre cihazın tasarımına ve kullanım miktarına bağlıdır.
Bazı sistemlerde birkaç dakika akıtma yeterli olabilirken tanklı RO cihazlarında bir veya birkaç tank dolum-boşaltma döngüsü gerekebilir.
Hava görünümü günlerce aynı şiddette devam ediyor, musluktan düzensiz su-hava püskürmesi geliyor veya debi sürekli kesiliyorsa sistemde hava girişi veya başka bir hidrolik problem araştırılabilir.
Musluktan Su ile Birlikte Hava Püskürmesi Normal midir?
Bakım veya şebeke kesintisi sonrasında kısa süreli hava püskürmesi görülebilir.
Ancak sürekli;
- tıslama,
- düzensiz akış,
- su-hava karışımı,
- pompa sesindeki değişiklik
varsa tesisata sürekli hava giriyor olabilir.
Özellikle kuyu pompalarında emiş hattı veya pompa sistemi kontrol edilmelidir.
Kuyu Suyunda Beyaz Görünüm Nasıl Değerlendirilmelidir?
Kuyu suyunda hava kabarcıkları görülebilir; ancak özel kuyu sularında bulanıklık ve diğer su kalite problemleri ayrıca değerlendirilmelidir.
içerebilir.
Bu nedenle kuyu suyunda kalıcı bulanıklık varsa yalnızca “hava vardır” şeklinde kabul etmek doğru değildir.
Özellikle yoğun yağış, sel, kuyu tamiri veya ani su kalitesi değişikliğinden sonra fiziksel ve mikrobiyolojik analiz düşünülmelidir. WHO küçük su kaynaklarında risklerin kaynak, altyapı ve su kalitesi birlikte değerlendirilerek yönetilmesini önermektedir.[10]
Yağmurdan Sonra Kuyu Suyunun Bulanması Neden Önemlidir?
Normalde berrak olan kuyu suyunun yoğun yağıştan sonra kalıcı şekilde bulanık hale gelmesi yüzey suyunun kuyuya girmesi veya ince sedimentlerin hareketlenmesi gibi sorunları düşündürebilir.
Bu durumda sorun yalnızca estetik olmayabilir.
Yüzeysel su girişimi;
- bakteri,
- organik madde,
- tarımsal kirleticiler,
- partiküller
taşıyabilir.
Bu nedenle birkaç saniyede kaybolmayan yeni bulanıklık, özellikle kuyu suyunda araştırılmalıdır.
Bina Deposundan Sonra Bulanıklık Oluşabilir mi?
Evet. Bina deposu düzenli temizlenmiyorsa dipte sediment birikebilir.
Pompa çalışması, su seviyesi değişimi veya depo temizliği sonrasında bu sediment hareketlenerek musluklara taşınabilir.
Depo kaynaklı bulanıklık genellikle hava kabarcığı gibi saniyeler içerisinde tamamen kaybolmaz.
Bardakta;
- askıda parçacık,
- renk,
- dip tortusu
görülebilir.
Şebeke Çalışmasından Sonra Beyaz Su Normal midir?
Boru hattının boşaltılması ve yeniden doldurulması sırasında sisteme hava girebilir. Bu nedenle onarım veya kesinti sonrasında bir süre musluklardan hava kabarcıklı beyaz su gelebilir.
Aynı çalışmalar boru içerisindeki tortuları da hareketlendirebilir.
Bu nedenle iki farklı görünüm ortaya çıkabilir:
- Beyaz ve saniyeler içinde berraklaşan su: hava olasılığı yüksektir.
- Sarı, kahverengi veya kalıcı bulanık su: sediment veya korozyon ürünleri düşünülebilir.
Kalıcı renk veya bulanıklık devam ediyorsa su idaresinin bilgilendirmeleri kontrol edilmeli ve gerekirse sorun bildirilmelidir.
Bulanıklık ile TDS Aynı Şey midir?
Hayır. Bu iki parametre sık karıştırılır.
TDS suda çözünmüş maddelerin toplam miktarıyla ilişkilidir.
Bulanıklık ise su içerisindeki maddelerin ışığı saçmasıyla ilişkili optik bir özelliktir.
Örneğin yüksek tuzluluğa sahip tamamen berrak bir su yüksek TDS’ye sahip olabilir.
Buna karşılık düşük TDS’li ancak çok ince kil parçacıkları içeren bir su bulanık olabilir.
Dolayısıyla TDS metre kullanılarak gerçek bulanıklık ölçülemez.
TDS Metre Hava Kabarcığını Gösterir mi?
TDS metre temel olarak elektriksel iletkenliği kullanarak çözünmüş iyon miktarını tahmin eder.
Hava kabarcığı TDS’nin kendisi değildir.
Bununla birlikte prob yüzeyindeki çok sayıda hava kabarcığı ölçüm geometrisini bozarak kararsız veya güvenilir olmayan okumaya yol açabilir.
Bu nedenle TDS veya iletkenlik ölçümü yapılırken probun çevresinde büyük hava kabarcıkları kalmamasına dikkat edilmelidir.
Bulanıklık Filtresi Olarak Sediment Filtre Kullanılır mı?
Partikül kaynaklı bulanıklığın azaltılmasında sediment filtrasyon yararlı olabilir.
Ancak uygun filtre seçimi partikül boyutu ve konsantrasyonuna bağlıdır.
Örneğin;
aynı filtreyle aynı verimle tutulmayabilir.
Çok ince kolloidal bulanıklık yalnızca standart kartuş filtreyle yeterince kontrol edilemeyebilir ve daha kapsamlı arıtma gerekebilir.
Hava Kabarcığı İçin Filtre Takmak Gerekir mi?
Normal basınç veya sıcaklık değişiminden kaynaklanan hava kabarcıklarını gidermek için içme suyu filtresi takılması genellikle gerekli değildir.
USGS’nin önerdiği en basit yaklaşım suyu açık bir kapta kısa süre bekletmek ve kabarcıkların doğal olarak yüzeye çıkmasına izin vermektir.[1]
Eğer hava çok yoğun ve sürekli ise filtrasyon yerine;
- tesisat basıncı,
- pompa,
- hidrofor,
- hava giriş noktaları
incelenmelidir.
Beyaz Su Problemini Evde Nasıl Kontrol Edebilirim?
- Temiz, şeffaf bir bardağa soğuk su doldurun.
- Bardağı hareket ettirmeden ışıklı bir yerde gözlemleyin.
- Su alttan yukarı saniyeler içinde berraklaşıyorsa hava kabarcığı olasılığı yüksektir.
- Dipte tortu kalıp kalmadığını kontrol edin.
- Aynı testi sıcak suyla ayrı yapın.
- Başka bir musluktan karşılaştırma numunesi alın.
- Varsa arıtma cihazı öncesi ve sonrası suyu karşılaştırın.
- Bulanıklık birkaç dakika sonra bile devam ediyorsa gerçek su kalite problemi olasılığını değerlendirin.
Ne Zaman Laboratuvar Analizi Yapılmalıdır?
Her beyaz su olayı laboratuvar analizi gerektirmez. Ancak aşağıdaki durumlarda analiz veya profesyonel değerlendirme düşünülmelidir:
- Su birkaç dakika sonra bile berraklaşmıyorsa,
- dipte tortu kalıyorsa,
- sarı, kahverengi, siyah veya olağandışı renk varsa,
- kötü koku veya tat eşlik ediyorsa,
- kuyu suyu ani şekilde bulanmışsa,
- yoğun yağış veya sel sonrasında değişiklik başladıysa,
- şebeke kesintisi sonrası kalıcı bulanıklık varsa,
- bina deposundan şüpheleniliyorsa,
- mikrobiyolojik kontaminasyon riski varsa.
WHO, beklenmeyen bulanıklık şikâyetlerinin sistem bütünlüğündeki problem veya önemli su kalitesi değişikliklerini gösterebileceği için araştırılması gerektiğini belirtmektedir.[6]
Bulanık Su İçin Hangi Analizler Yapılabilir?
Analiz kapsamı su kaynağına ve görünümün özelliklerine göre belirlenmelidir.
| Gözlem | Değerlendirilebilecek kontrol |
|---|---|
| Saniyeler içinde kaybolan beyazlık | Hava kabarcığı ve basınç kontrolü |
| Kalıcı beyaz bulanıklık | Bulanıklık NTU, pH, sertlik, ilgili kimyasal analizler |
| Kahverengi veya paslı su | Demir, mangan, sediment, tesisat |
| Dipte kum veya silt | Partikül ve kuyu/depo kontrolü |
| Kuyu suyunda yağış sonrası bulanıklık | Bulanıklık ve mikrobiyolojik analiz |
| Kötü koku ile birlikte bulanıklık | Kaynağa özgü kimyasal ve mikrobiyolojik analiz |
Hava Kabarcığı ile Bulanıklığı Ayırmada En Önemli İşaret Nedir?
En güçlü pratik işaret zaman içerisindeki davranıştır.
Hava kabarcığı kaynaklı beyaz su genellikle;
- bardağa ilk doldurulduğunda süt beyazıdır,
- küçük kabarcıklar yukarı hareket eder,
- berraklaşma alttan yukarı gerçekleşir,
- birkaç saniye veya kısa süre içinde tamamen berraklaşır,
- dipte katı tortu bırakmaz.
Gerçek partikül bulanıklığı ise;
- daha uzun süre devam edebilir,
- homojen şekilde askıda kalabilir,
- zamanla dibe çökebilir,
- renk veya tortu oluşturabilir.
Bir Dakikada Berraklaşıyorsa Kesinlikle Hava mıdır?
Çok büyük olasılıkla hava kabarcığıdır; özellikle berraklaşma alttan yukarı gerçekleşiyorsa bu olasılık güçlenir.
Ancak kesinlik gerektiren bir su kalite değerlendirmesinde yalnızca süre kriterine dayanılmamalıdır.
Suda aynı anda;
- hava kabarcıkları,
- düşük seviyeli gerçek bulanıklık
birlikte bulunabilir.
Kabarcıklar kaybolduktan sonra su hâlâ puslu görünüyorsa kalan bulanıklık ayrıca değerlendirilmelidir.
Beyaz Görünüm Bazen Saatlerce Sürebilir mi?
Saf hava kabarcığı kaynaklı tipik beyazlık çoğunlukla kısa sürede azalır. Saatler boyunca aynı kalan beyaz veya sütlü görünüm gerçek askıda maddeler, kolloidal partiküller veya kimyasal çökelme gibi farklı nedenleri düşündürür.
Özellikle;
- pH değişimi,
- sertlik minerallerinin çökelmesi,
- kimyasal dozlama,
- çok ince partiküller
uzun süreli beyaz bulanıklık oluşturabilir.
Bu durumda bulanıklık ölçümü ve su kimyası incelemesi daha doğru yaklaşım olur.
Kaynatınca Beyaz Tortu Oluşması Hava Olduğunu Gösterir mi?
Hayır. Kaynatma sırasında beyaz tortu oluşması çoğunlukla sudaki sertlik mineralleriyle ilişkilidir.
Isıtma sırasında bikarbonat-karbonat dengesi değişebilir ve kalsiyum karbonat gibi mineraller çökelebilir.
Bu durum;
- kettle tabanında,
- çaydanlık içinde,
- sıcak su ekipmanında
beyaz kireç olarak görülebilir.
Musluk suyundaki geçici hava kabarcığı ise suyu kaynatmadan önce bardağa aldıktan kısa süre sonra zaten ortadan kaybolur.
Bulanıklık Dezenfeksiyonu Neden Etkileyebilir?
Partiküller bazı mikroorganizmaları dezenfektanlardan veya UV ışığından fiziksel olarak koruyabilir.
WHO, yüksek bulanıklığın dezenfeksiyon etkinliğini azaltabileceğini ve bu nedenle arıtma sistemlerinde bulanıklığın mümkün olduğunca düşük tutulması gerektiğini belirtmektedir.[7]
Bu nedenle özellikle kuyu veya yüzey suyunda UV kullanılacaksa yüksek bulanıklığın önce kontrol edilmesi önemlidir.
Bulanık Su UV Cihazından Geçerse Ne Olur?
UV ışığının mikroorganizmalara yeterli dozda ulaşması gerekir.
Sudaki yoğun partiküller veya yüksek bulanıklık;
- UV ışığını saçabilir,
- absorbe edebilir,
- mikroorganizmaları fiziksel olarak gölgeleyebilir.
Bu nedenle bulanık bir suyu doğrudan UV sistemine vermek ideal değildir.
WHO içme suyu kılavuzlarında UV dezenfeksiyonunun etkinliği için bulanıklığın düşük tutulmasının önemli olduğunu belirtmektedir.[7]
RO Öncesinde Bulanıklık Neden Önemlidir?
Ters ozmoz membranları çözünmüş maddelerin ayrılmasında kullanılır ancak yüksek partikül yükü membran yüzeyinde kirlenmeye neden olabilir.
Bu nedenle RO sistemlerinde sediment filtrasyonu ve uygun ön arıtma kullanılır.
Gerçek bulanıklık yüksekse;
- sediment filtre ömrü kısalabilir,
- membran kirlenmesi hızlanabilir,
- debi düşebilir,
- bakım sıklığı artabilir.
Hava kabarcığı ise aynı türde partikül yükü oluşturmaz.
Bu ayrım arıtma sistemi tasarımında da önemlidir.
Beyaz Su Görüldüğünde Yapılmaması Gerekenler
- Sadece renge bakarak suyu kirli ilan etmeyin: Geçici beyazlık hava olabilir.
- Beyazlığı otomatik olarak kireç sanmayın: Çözünmüş sertlik çıplak gözle mikro kabarcık gibi görünmez.
- Her bulanıklığı hava kabul etmeyin: Kalıcı bulanıklık araştırılmalıdır.
- TDS metreyle bulanıklığı ölçmeye çalışmayın: TDS ve bulanıklık farklı parametrelerdir.
- Bardağın yalnızca ilk görünümüne bakmayın: En önemli ipucu suyun zaman içerisindeki davranışıdır.
- Kuyu suyundaki ani bulanıklığı görmezden gelmeyin: Özellikle yağış sonrası değişiklikler araştırılmalıdır.
- Yeni filtre sonrası siyah parçacıkları hava sanmayın: Bunlar karbon tozu olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Musluktan süt gibi beyaz su gelmesi normal midir?
Su bardağa alındıktan sonra birkaç saniye içerisinde berraklaşıyorsa bunun en yaygın nedeni çözünmüş havanın mikro kabarcıklar halinde sudan ayrılmasıdır. USGS bu durumu zararsız ve yaygın bir olay olarak açıklamaktadır.[1]
Hava kabarcığı olduğunu nasıl kesin olarak anlayabilirim?
Şeffaf bardağa su doldurun. Beyazlık alttan yukarı doğru kayboluyor ve dipte tortu kalmıyorsa hava kabarcığı olasılığı yüksektir.
Beyaz su kireç midir?
Genellikle hayır. Saniyeler içerisinde berraklaşan beyaz görünüm çoğunlukla hava kabarcığıdır. Kireç mineralleri ise özellikle ısıtma veya kimyasal denge değişimi sonucunda katı çökelti oluşturabilir.
Beyaz su içmek zararlı mıdır?
Görünüm yalnızca normal hava kabarcıklarından kaynaklanıyorsa bu olay tek başına sağlık riski oluşturmaz.[1] Ancak içme suyu güvenliği yalnızca görünüşten belirlenemez.
Su neden özellikle kışın daha beyaz geliyor?
Soğuk su daha fazla çözünmüş hava taşıyabilir. Basınç ve sıcaklık değiştiğinde bu hava mikro kabarcıklar halinde açığa çıkabilir.[1]
Musluk perlatörü beyaz su yapar mı?
Evet. Perlatör suya hava karıştırdığı için akış beyaz veya köpüklü görünebilir. Bardağa alındığında kısa sürede berraklaşması beklenir.
RO cihazından beyaz su gelmesi normal midir?
Özellikle yeni kurulum, filtre değişimi veya bakım sonrasında sistemde kalan hava nedeniyle geçici beyaz görünüm olabilir. Su birkaç saniyede berraklaşıyorsa hava olasılığı yüksektir.
Filtre değişiminden sonra beyaz su ne zaman geçer?
Süre cihaz tasarımına göre değişebilir. Genellikle sistemdeki havanın birkaç yıkama veya tank dolum-boşaltma döngüsü içerisinde uzaklaşması beklenir.
Beyaz su birkaç dakika sonra hâlâ bulanıksa ne yapmalıyım?
Kalıcı bulanıklık varsa partikül, mineral çökelmesi veya başka bir su kalitesi problemi araştırılmalıdır. Gerekirse NTU ölçümü ve uygun laboratuvar analizleri yapılabilir.
Bulanıklık ölçümü için TDS metre kullanılabilir mi?
Hayır. TDS metre çözünmüş iyonlarla ilişkili iletkenlik üzerinden tahmini TDS verir. Bulanıklık ise optik olarak NTU ile ölçülen farklı bir parametredir.
Hava kabarcıkları bulanıklık cihazını etkiler mi?
Evet. Hava kabarcıkları ışığı saçtığı için türbidimetrede gerçek partikül bulanıklığından bağımsız olarak yüksek okuma oluşturabilir.[4]
Kuyu suyunda bulanıklık varsa sadece sediment filtre yeterli midir?
Her zaman değil. Öncelikle bulanıklığın nedeni belirlenmelidir. Çok ince kolloidler, demir çökeltileri veya yüzey suyu girişi daha kapsamlı arıtma ve mikrobiyolojik değerlendirme gerektirebilir.
Bulanıklık bakteriyi gösterir mi?
Doğrudan göstermez. Bulanıklık bakteriye özgü bir analiz değildir. Ancak gerçek bulanıklık belirli koşullarda mikrobiyolojik kontaminasyonla birlikte bulunabilir ve dezenfeksiyon performansını etkileyebilir.[8]
Bardakta su üstten aşağı berraklaşıyorsa hava mıdır?
Tipik hava kabarcığı davranışında berraklaşma alttan yukarıdır. Üstten aşağı berraklaşma, ağır partiküllerin çökelmesi olasılığını düşündürebilir.
Bardak dibinde tortu varsa hava olabilir mi?
Hava kabarcıkları dipte katı tortu bırakmaz. Dipte gözle görülür katı madde varsa gerçek partiküller araştırılmalıdır.
Sadece sıcak suda beyazlık varsa ne kontrol edilmelidir?
Sıcaklığın gaz çıkışı üzerindeki etkisinin yanı sıra su ısıtıcı içerisindeki mineral birikimi de değerlendirilmelidir. Bardakta berraklaşma ve tortu davranışı ayırıcı olabilir.
Şebeke kesintisinden sonra beyaz su gelmesi normal midir?
Boru hattının yeniden doldurulması sırasında sisteme hava girmiş olabilir. Beyazlık kısa sürede berraklaşıyorsa hava olasılığı yüksektir. Kalıcı renk ve tortu varsa şebeke sedimentleri de araştırılmalıdır.
Hızlı Ayırıcı Kontrol Tablosu
| Gözlem | En olası açıklama |
|---|---|
| Süt beyazı ve 10–60 saniye içinde alttan yukarı berraklaşıyor | Hava kabarcıkları |
| Beyazlık uzun süre devam ediyor | Gerçek bulanıklık veya mineral çökelmesi araştırılmalı |
| Üst taraf önce berraklaşıyor ve dipte tortu oluşuyor | Çökelebilen partiküller |
| Sarı/kahverengi görünüm | Demir, pas veya sediment olasılığı |
| Siyah parçacıklar | Karbon, mangan veya tesisat malzemeleri araştırılmalı |
| Yalnızca yeni filtre sonrası beyazlık | Sistemde kalan hava olasılığı |
| Yağmur sonrası kuyu suyunda kalıcı bulanıklık | Yüzeysel giriş veya sediment problemi araştırılmalı |
| Sadece bir muslukta beyazlık | Perlatör veya lokal tesisat etkisi |
Musluktan Beyaz Su Geldiğinde Teknik Kontrol Sırası
- Şeffaf bardak testi yapın: Suyun birkaç saniye içindeki davranışını gözlemleyin.
- Berraklaşma yönüne bakın: Alttan yukarı berraklaşma hava kabarcığını destekler.
- Dipte tortu kontrolü yapın: Katı tortu hava kabarcığından farklı bir probleme işaret eder.
- Diğer muslukları karşılaştırın: Problem lokal mi yoksa bütün sistemde mi belirleyin.
- Soğuk ve sıcak suyu ayrı test edin: Sıcak su ekipmanının etkisini değerlendirin.
- Arıtma cihazı varsa giriş ve çıkış suyunu karşılaştırın: Beyazlığın cihazdan önce mi sonra mı başladığını belirleyin.
- Yakın zamanda bakım veya şebeke kesintisi olup olmadığını kontrol edin: Sisteme geçici hava girmiş olabilir.
- Kalıcı bulanıklık varsa NTU ölçümü düşünün: Gerçek partikül bulanıklığını nicel olarak değerlendirin.
- Renk, koku veya tortu varsa hedefe yönelik analiz yapın: Demir, mangan, sediment veya mikrobiyolojik parametreleri kaynağa göre değerlendirin.
Musluktan çıkan suyun süt beyazı görünmesi çoğu zaman korkutucu görünse de birkaç saniye içerisinde alttan yukarı berraklaşan beyaz su genellikle basınç ve sıcaklık koşulları nedeniyle oluşan çok küçük hava kabarcıklarından kaynaklanır. Buna karşılık uzun süre kaybolmayan bulanıklık, dipte tortu, renk veya olağandışı koku gerçek bir su kalite probleminin göstergesi olabilir. Bu nedenle değerlendirmede yalnızca suyun ilk görünümüne değil, bardağa alındıktan sonraki davranışına, berraklaşma yönüne ve katı parçacık bırakıp bırakmadığına bakılmalıdır.[1][2]